Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз саясаткері
French politician
Вальдек Роше (5 сәуір 1905 – 17 ақпан 1983) – француз коммунистік саясаткер. 1964 жылдан 1972 жылға дейін Франция Коммунистік партиясының (ФКП) Бас хатшысы қызметін атқарды.
Waldeck Rochet (5 April 1905 – 17 February 1983) was a French communist politician. He was General Secretary of the French Communist Party (PCF) from 1964 to 1972.
Ерте өмір және мансап
Аяқ киім жасаушының ұлы Роше саясаткер Пьер Вальдек Руссоның құрметіне аталған. Әскердегі қызметін аяқтағаннан кейін, ол бау-бақша шаруашылығында жұмыс істеді. 1923 жылы ол Француз Коммунистік партиясының (PCF) жастар ұйымына, ал келесі жылы партияның өзіне қосылды. Ол Мәскеудегі Ленин атындағы Халықаралық мектепте саяси білім алу үшін Кеңес Одағына жіберілді. Роше Лиондағы партияның жергілікті хатшысы болды, сосын Париждегі орталық жетекшілік құрамына қосылды; 1936 жылдан 1940 жылға дейін Коломбс-Нантерде сайланып, төменгі палатада коммунисттік өкіл болды (бүгінгі Франция Ұлттық Ассамблеясының Үшінші Республикадағы баламасы). Сол жылдары Вальдек Роше «La Terre» журналын құрып, оның редакторы болды. Партия жетекшісі Морис Торездің тапсырмасымен ауыл шаруашылығы мәселелерімен айналысып, Политбюроға есеп берді, ол партия құрылымында шаруалар мен қала тұрғындары арасындағы жіктерді қоздырмау үшін шаралар қолданды. 1939 жылы ол Молотов-Риббентроп пактісін айыптаудан бас тартты (партия жетекшілігінің барлығы сияқты), өзін француз заңдарынан тыс қалдырды. Ол француз колониясы Алжирде ұсталды, Германияның Францияға шабуылынан кейін (1940) Виши Франциясының қарауына өтті, Солтүстік Африка кампаниясынан кейін одақтастар оны босатты. 1943 жылы, Еріккі француз күштеріне қосылғаннан кейін, ол Лондонда коммунистерді өкілдік етті және Алжирдегі уақытша заң шығару органына сайланды. 1944 жылдың соңында, Парижтің азаттығына қол жеткізгеннен кейін, Вальдек Роше Франция астанасына оралды, онда ол өкіл ретінде жұмысын жалғастырды.
The son of a cobbler, Rochet was named in honor of politician Pierre Waldeck Rousseau. After completing his service in the army, he worked in market gardening. In 1923, he joined the youth wing of the French Communist Party (PCF), and the following year the Party itself. He was sent over to the Soviet Union, in order to receive political training at Moscow's International Lenin School. Rochet was local Party secretary in Lyon, then joined the central leadership in Paris; from 1936 to 1940, he was a communist representative in the lower chamber (the Third Republic equivalent of today's French National Assembly), elected in Colombes Nanterre. During those years, Waldeck Rochet founded and edited the periodical La Terre. Charged by Party leader Maurice Thorez with agricultural matters and reporting to the Politburo, he took steps to ensure that divisions between peasants and urban dwellers were not to be encouraged within the Party structure. In 1939, he refused to condemn the Molotov–Ribbentrop Pact (as did the entire Party leadership), placing himself outside French law. He was detained in the French colony of Algeria, passing into the custody of Vichy France after the German invasion of France (1940), being set free by the Allies on the wake of the North African Campaign. In 1943, after joining the Free French Forces, he represented the communists in London and was elected to the provisional legislative body in Algiers. In late 1944, after the Liberation of Paris, Waldeck Rochet regained the French capital, where he carried on as representative.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін
1945 жылы ол Политбюро мүшесі болды және екі мәрте өткен Конституциялық жиналыстарда Саон-э-Луар округінен депутат болып сайланды; 1946 жылы Ұлттық жиналысқа өкіл болды, ол 1958 жылға дейін қызмет етті, бұл Францияның Бесінші Республикасының алғашқы жылы еді. Осы кезден бастап Роше басқа округтерде сайланды: Сена, содан кейін Сен-Дени (Обервильер үшін) 1973 жылға дейін. Ол жиналыстың ауыл шаруашылығы комиссиясын басқарды, сондай-ақ коммунистік парламенттік фракцияның төрағасы болды. Сол жылдары Роше партиядағы үшінші маңызды лауазымға көтерілді, Торез бен Жак Дюклостан кейін. 1961 жылы бас хатшының орынбасары, ал 1964 жылы ПКФ-ның басшысы болды. Солшыл күштермен ынтымақтастықты жақтаған Роше 1965 жылғы президенттік сайлауда ПКФ дауыстарын Франсуа Миттеранға бағыттады. Бас хатшы ретінде ол ПКФ құрылымын жаңарту және ортодоксалды марксистік-лениндік идеологияны сақтау арасындағы тепе-теңдікті сақтау мәселесімен айналысты. Осының салдарынан ол 1968 жылғы мамырлық солшыл қозғалысқа теріс қанас жасады, ал сол жылының соңында Прага көктемінің кеңестік әскерлермен басылуына қатысты (ол соңғысына көбірек жақын болды). Бұл оқиғаға байланысты күшті стресс Рошенің денсаулығына зиян келтірді. 1970 жылы Роше денсаулығына байланысты өкілдік міндеттерін атқара алмай, Жорж Марше де-факто партия басшысы болды, ал Роше 1972 жылға дейін Ұлттық хатшы, содан кейін 1979 жылға дейін құрметті президент болып қалды. Өмірінің соңғы жылдарында Вальдек Роше Рим католиктігіне бет бұрып, Әйелі Марияға (Күңдіз Анаға) құлшынысын ашық білдірді, бұл оның бірнеше серіктерінің оның ақыл-есінен айырылғанын ойлауына себеп болды. Ол Парижде қайтыс болды.
In 1945, he became a member of the Politburo, and was elected deputy for Saône et Loire in the two successive Constituent Assemblies; in 1946, he was a representative to the National Assembly – serving until 1958, the first year of the French Fifth Republic. From that moment on, Rochet was elected in other constituencies: Seine, then Seine Saint Denis (for Aubervilliers), until 1973. He was head of the Assembly's agriculture commission, as well as president of the communist parliamentary group. During those years, Rochet rose to the third most important position within the Party, after Thorez and Jacques Duclos. A deputy general secretary in 1961, he became the PCF leader in 1964. Favorable to left wing cooperation, Rochet directed the PCF votes towards François Mitterrand in the presidential elections of 1965. The problem he faced as general secretary was the balance between a needed rejuvenation of the PCF structure and maintaining an orthodox Marxist Leninist ideology. In consequence, he publicly stated his disregard for the leftist movement of May 1968, while later in the same year he had to deal with the Soviet crushing of the Prague Spring (when he tended to be favorable to the latter). The considerable stress of dealing with the latter event took a great toll on Rochet's nervous health. In 1970, as Rochet had become too ill to attend to his duties, Georges Marchais became the de facto Party leader, while Rochet remained National Secretary until 1972, then honorary president until 1979. During the last portion of his life, Waldeck Rochet turned towards Roman Catholicism, publicly displaying devotion for The Virgin, an attitude which led several of his comrades to consider that he had become insane. He died in Paris.