Жозеф Пилсудскийдің туған жері – Залаvas ауылының тарихы
Zalavas
Зулово, Литва: тарихи ауыл, Польша мемлекетінің басшысы Юзеф Пилсудскийдің туған жері. 2011 ж. 140 тұрғын. Шекараға жақын, Mera өзені бойында орналасқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Залавас (Зулово) – Литваның Швенчионис ауданындағы шағын ауыл. Литва мен Беларусь мемлекеттік шекарасына жақын, Мера өзенінің жанында орналасқан. 2011 жылғы Литва халқының санағы бойынша, онда 140 тұрғын болған. Бұл жер – кейін Польша мемлекетінің басшысы болған маршал Йозеф Пилсудскийдің туған отаны. 1920–1922 жылдары ауыл Орталық Литва Республикасының құрамында болды, содан кейін 1939 жылға дейін Польшаға қарады.
Zalavas (Zułowo, ) is a small village in Švenčionys district municipality, Lithuania. It is located on the Mera River near the Lithuanian state border with Belarus. According to the Lithuanian census of 2011, it had 140 residents. It is the birthplace of Marshal Józef Piłsudski, who later became Chief of State of Poland. In 1920–1922 the village was located in the Republic of Central Lithuania, and then in Poland until 1939.
Литва Ұлы Герцогтығы
Ауылдың ең ерте белгілі аты Мицюнай. Кейіннен атауы Залавас (Zułów) болып өзгертілді. Ауыл алғаш рет 17 ғасырдың соңында Наварудак кастеляны Александр Война Ясиеньецкийдің жеке меншігі ретінде тіңкерілген. Одан кейін ол Гиедрайчяй князьдық әулетіне өтті, ал 18 ғасырда ауылды Литва Ұлы Герцогтығының танымал магнаттық руларының бірі – Рюриктик Огинский әулеті сатып алды.
The village's earliest known name is Miciūnai. At some later point, the name was changed to Zalavas (Zułów). The village was first mentioned in the late 17th century as the private property of Aleksander Wojna Jasieniecki, a Castellan of Navahrudak. It then passed to the Giedraičiai princely family, and in the 18th century, the village was bought by the Rurikid Ogiński family, one of the notable magnate clans of the Grand Duchy of Lithuania.
Ресей империясы
XIX ғасырдың басында ауыл Михаловскийлерге мұра болып өтті. Елена Михаловскаяның қалың малдың бір бөлігі ретінде ол күйеуі Антони Билевичке берілді, ол кейін оны қызы Мария Билевичковнаға қалдырды. 1863 жылы Йозеф Винцент Пильсудскиге үйленгеннен кейін, ауыл Пильсудски отбасының меншігіне көшті. Олардың екі ұлы, Бронислав Пильсудский 1866 жылдың 2 қарашасында және Жозеф Пильсудский 1867 жылдың 5 желтоқсанында ауылға жақын орналасқан Зулов поместьесінде дүниеге келді. 1874 жылдың шілдесінде жергілікті поместье өртеніп кетті, содан кейін отбасы Вильнюске көшті. Біраз уақыттан кейін отбасы Литвадағы мүлкінің көп бөлігін, соның ішінде Залавас және тағы он тоғыз ауылды, Ресей патшасы Александр III-тің өміріне қастандық жасауға қатысқан Брониславтың сот шығындары мен айыппұлдарын төлеу үшін сатуға мәжбүр болды. 1882 жылы ауылды 18 ғасырда оған ие болған Огиньский отбасының мұрагері Михал Огиньский сатып алды. Алайда, Польша-Литва одағының бұрынғы жерлерін орыстандыру саясаты поляктарға жылжымайтын мүлік сатып алуға тыйым салғандықтан, ол оны Ригадан келген Клим есімді орыс саудагеріне сатуға мәжбүр болды. Ол ауылды Куроносов есімді императорлық офицерге сатты, ол мүлікті бөліп, орманның көп бөлігін сатты және 1915 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл аймақты тастап кетуге мәжбүр болды.
In the early 19th century the village was inherited by the Michałowskis. As part of the dowry of Helena Michałowska, it passed to her husband, Antoni Billewicz, who then bequeathed it to their daughter, Maria Billewiczówna. In 1863, after marrying Józef Wincenty Piłsudski, the village became the property of the Piłsudski family. It was in the manor house located near the village, called Zułów, that both their sons were born, Bronisław Piłsudski, on November 2, 1866, and Józef Piłsudski, on December 5, 1867. In July 1874, the local manor burned down and the family moved to Vilnius. Soon afterward the family was forced to sell most of their property in Lithuania including Zalavas and nineteen other villages, to pay for legal expenses and fines for Bronisław, who was involved in an assassination attempt on the life of Tsar Alexander III of Russia. In 1882 the village was bought by Michał Ogiński, an heir to the Ogiński family who had owned it in the 18th century. However, as the policies of Russification of former lands in the Polish–Lithuanian Commonwealth forbade Poles to purchase any real estate, he was forced to sell it to a Russian merchant from Riga named Klim. The latter sold the village to a certain imperial officer named Kuronosov, who divided the property, sold most of the forests, and was forced to abandon the area in 1915, during World War I.
Неміс империясы
1916 жылы немістер бұл аймақты басып алды, және қалған орманның басым бөлігі кесілді.
The Germans occupied the area in 1916, and most of the remaining forests were cut down.
Екінші Польша Республикасы
1920 жылы поляк-литва соғысынан кейін бұл аймақ Орталық Литва Республикасының құрамына кірді. 1922 жылы даулы сайлаудан кейін Орталық Литва Екінші Польша Республикасына қосылды, ал Залавас Вильнюс воеводтығына енгізілді. Бұрынғы Пилсудскийдің меншігі оны тастап кеткен орыс шенеунігіне тиесілі болғандықтан, ол мемлекеттік меншікке алынып, 65 гектарға дейін қысқартылып, жақын жердегі әскери базаға бекітілді. 1934 жылы поляк-совет соғысының ардагерлерінің бірлестігі оны әскерден сатып алып, маршал Пилсудскийдің сарайын қайта құруды мақсат еткен комитет құрылды, оның көптеген поляктар елінің ұлттық қаһарманы деп есептеді. Сарай қайта жаңартылып, 1937 жылдың 10 қазанында ресми түрде музей ретінде жұртшылыққа ашылды. Бірақ, 1939 жылы Польшаға жасалған шабуылдан кейін Кеңес Одағы оны жайратты. Бұрынғы сарайдың орнында әлі де емен ағашы мен ескерткіш тас тұр.
In 1920 following the Polish–Lithuanian War, the area became part of the Republic of Central Lithuania. In 1922, after a disputed election, Central Lithuania was annexed by the Second Polish Republic, and Zalavas was incorporated into the Wilno Voivodeship. Since the former Piłsudski's property had belonged to a Russian official who abandoned it, it was nationalized, and limited to the core of 65 hectares, and attached to a military base located nearby. In 1934 an association of veterans of the Polish–Soviet War purchased it from the army and a committee was created whose aim was to rebuild the manor of Marshal Piłsudski, who by then was regarded by many Poles as the country's national hero. The manor was reconstructed, and officially opened to the public as a museum on October 10, 1937. However, it was destroyed by the Soviets shortly after the Invasion of Poland in 1939. An oak and a memorial stone still mark the location of the former manor.
Қазіргі Литва
1939 жылғы Кеңес-Литва өзара көмек шартнамасына сәйкес, Залавас Литваға қайтарылды.
According to the Soviet–Lithuanian Mutual Assistance Treaty of 1939, Zalavas was returned to Lithuania.