Кіріспе

Гипотетикалық жойылған үнді-еуропалық тіл, Бельгияда (солтүстік Галлияда) соңғы тарих алдында сөйленген. Жойылған тіл.

Шолу

Бельгия тілдік аймағының шекарасын оңтүстік-батыста Канш және Оти, шығыста Везер мен Аллер, оңтүстік-шығыста Арденн мен Германияның Миттельгебирге таулары құрайды. Ол гипотетикалық түрде Нордвестблокпен, әсіресе Хилверсум мәдениетімен байланыстырылады. "Бельгия" атауының тілге қатысты қолданылуы Юлий Цезардың "De Bello Gallico" еңбегімен де белгілі бір дәрежеде қолдалады. Ол бельгиялықтар мен галлдар әртүрлі тілдерде сөйлегенін айтады. Бұған қоса, қазіргі Бельгиядағы топонимдер, Кунның сөзінше, кельт және герман тілдерінен ерекшеленетін үнді-еуропалық тілдің болғанын көрсетеді. Бельгия тілі гипотезасын қолдаушылар, бұл тілдің біздің заманымыздан бұрын 3 ғасырдағы алғашқы германдық ықпалға ұшырағанын, 5-8 ғасырлардағы франктердің отарлауынан өзгеше екенін айтады. Мысалы, герман тіліндегі дыбыс өзгерістері (p → f, t → th, k → h, ŏ → ă) бельгиялық тілден шыққан деп саналатын топонимдерге әсер еткен. Бельгия тілінің ерекшеліктерінің бірі – дыбыс өзгерістерінен кейін p әрпінің сақталуы, бұл Лузитан тіліне тән қасиет. Су көлемінің атаулары "ара" мен аяқталады, мысалы Дендердегідей; "ănā" немесе "ŏnā", Марна өзені және қазіргі Mater сияқты Matrŏnā, ал "iŏm" мен аяқталатын елді мекендердің атаулары да бельгиялық деп есептеледі. Гисселингтің сөзінше, бельгия тілінің іздері әлі де көрініп тұр. "Ика" кішіту жұрнағы, "агьон" және "астрьо" әйелдік жұрнақтары, ал "итя" ұжымдық жұрнағы голланд тіліне енген, кейде өте жемісті. Топонимикада "apa", "poel", "broek", "gaver", "drecht", "laar" және "ham" сөздері бельгиялық сөздер ретінде сақталған.