Кіріспе
Франция мен Монако арасындағы келісімдер сериясы. 1861, 1918 және 2002 жылдарғы Франко-Монегаск келісімдері Франция Республикасы мен Монако Князьдығы арасындағы қарым-қатынастың негізін құрайды. Бұл келісімдер Монаконың тәуелсіз статусы мен егемендігін, сондай-ақ Гримальди әулетінің билікке мұрагерлік құқықтарын белгілейді.
The Franco Monégasque Treaties of 1861, 1918, and 2002 are the basis of the relationship between the French Republic and the Principality of Monaco. The treaties define Monaco's independent status and sovereignty, as well as the rights of succession of the princely House of Grimaldi.
1861 жылғы келісім
1861 жылғы франко-монегаск келісімі Монаконың тәуелсіздігін мойындады. Бұрын Вена шарты бойынша князьдық Сардиния Корольдігінің қорғауында болған. Өтемі ретінде Монако 4 миллион франкқа Ментон және Рокбрун-Кап-Мартен қалаларына деген құқығынан бас тарды.
1918 жылғы шарт
1918 жылғы 17 шілдеде Францияның сыртқы істер министрі Стивен Пишон және Монако князі I Альберттің өкілі екінші келісімге қол қойды, себебі Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына қарай 1918 жылғы Монако мұрагерлік дағдарысы туындаған еді. Осы кезде Монако тағының мұрагерінің заңды балалары болмады, ал оның неміс туыстары – Урах герцогтарының болашақта таққа отыру ықтималдығы француздарға ұнамады. Францияға осындай оқиғаның алдын алуға мүмкіндік беретін келісім шарттарын ратификациялау үшін Монако халқына қысым көрсетілді. Келісімнің 2-бабында Монакоға қатысты сыртқы саясат шаралары Франция және Монако үкіметтерінің келісімімен бекітілуі керек екені айтылған.
2002 жылғы шарт
2002 жылдың 24 қазанында үшінші және ең соңғы келісімге қол қойылды. Монако 1993 жылдың мамыр айында Біріккен Ұлттар Ұйымының толық құқықты мүшесі атанды. 2002 жылғы келісім Монаконың 2002 жылғы конституциясының жаңа редакциясынан туындаған егемендік мәселелерін шешті. Осы келісіммен бекітілген конституциялық өзгерістерге сәйкес, енді тек Гримальди әулетінен туған адам ғана тақ кие алады, бірақ Монако мұрагерлік тізбегін өзгертуге бір жақты құқыққа ие, ал князьдықтың тәуелсіздігі айқын түрде кепілдендірілді. Бұл Монаконың алаңдаушылығын басуға мүмкіндік берді, себебі 1918 жылғы келісімге сәйкес, мұрагерлікке қатысты династиялық шаралар (Гримальди әулеті ішінде неке қию немесе бала асырау сияқты) француз тарапының келісімін қажет еткен, ал тақта үзіліс болған жағдайда Монако автоматты түрде Францияның қарауына өтер еді. Бұл қауіп енді жоқ.