Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нигерияның йоруба халқының тағамы – Àmàlà – Нигериядан шыққан, Оңтүстік-Батыс Нигерияның йоруба этносы және Йорубаның басқа аймақтарында кең таралған негізгі тағам. Ол ямс, кассава немесе жасыл емес банан ұнынан жасалады. Ямс түйіндері қабығынан тазартылып, кесіліп, тазартылып, кептіріліп, содан кейін ұнға айналдырылады. Оны èlùbọ́ деп те атайды. Ямс ақ түсті, бірақ кептірілгенде қоңыр түске өтеді, соның арқасында Àmàlà да сол түсті алады. Бұл еwédú және gbẹ̀gìrì (қара бұршақ сорпасы) сияқты әртүрлі сорпалармен берілетін танымал гарнир, сонымен қатар ẹ̀fọ́, ilá және ogbono сияқты басқа да сорпалармен де беріледі.
Nigerian food of the Yorubas
Àmàlà is a staple swallow food originating from Nigeria popularized by the Yoruba ethnic group of Southwestern Nigeria and other parts of Yorubaland. It is made of yam, cassava flour, or unripe plantain flour. Tubers of yams are peeled, sliced, cleaned, dried and then ground into flour. It is also called èlùbọ́. Yams are white in colour but turn brown when dried which gives àmàlà its colour. It is a popular side dish served with ewédú and gbẹ̀gìrì (black eyed beans soup), but is also served with a variety of other ọbè(soups), such as ẹ̀fọ́, ilá, and ogbono.
Түрлері
Амаланың үш түрі бар: амала isu, амала láfún және amala ògèdè.
There are three types of àmàlà: àmàlà isu, àmàlà láfún, and amala ògèdè.
Ям ұны (àmàlà isu)
Амал ысу – ең көп таралған түрі, ям негізінде дайындалады. Амал дайындау үшін ең қолайлы ям түрі – Dioscorea cayenensis (Икоро), себебі оның құрамында крахмалдың мөлшері жоғары. Ям тез бұзылатындықтан, көбінесе кептіріліп ұнға айналдырылады. Содан кейін ұн ыстық сумен араластырылып, паста немесе гель жасалады, Гана мен Тогода оны коконте, ал Нигерияда амал деп атайды. Амал ысу кептірілген ямнан жасалады. Осының арқасында қайнап тұрған суға қосылғанда қара немесе қоңыр түс алады. Амал көмірсуларға бай және Батыс Африканың ям аймағында көмірсулардың маңызды көзі болып табылады.
Àmàlà isu, the most common type of àmàlà, is yam based. The particular yam species best for preparing àmàlà is Dioscorea cayenensis (Ikoro) because of its high starch content. Because of its perishability, yam is often dried and made into flour. The flour can then be reconstituted with hot water to form a paste or gel called kokonte in Ghana and Togo, and àmàlà in Nigeria. Àmàlà isu is made of dried yam. This gives it a black/brownish colour when added to boiling water. Amala is rich in carbohydrates and is an important source of carbohydrate, especially in the yam zone of West Africa.
Кассава ұны (àmàlà láfún)
Àmàlà láfún қызанақ ұнынан жасалады. Құрғатылған қызанақ ұны Нигерияда лафун, Ганада конконте деп аталады.
Àmàlà láfún is made from cassava flour. Dried cassava flour is known as lafun in Nigeria and konkonte in Ghana.
Алама ұны (amala ogede)
Амаланың тағы бір түрі – элюбо огеде, ол әдетте ақшыл түсті болады. Банан ұнындағы аз мөлшердегі көмірсулар оны диабетке шалдыққан адамдарға пайдалы етеді. Піспеген банандардың қабығын сызып, кептіріп, қайнаған суға ұнтақтап салады, піскеннен кейін ашық қоңыр түсті қоспаға айналады.
Another type of amala is elubo ogede, which is usually lighter in color. The low carbohydrate level in plantain flour makes it suitable for diabetics. Unripe plantain is peeled, dried, and grated into boiling water, creating a light brown paste when cooked.