Кіріспе

Гелма (قالمة Qālima; Алжирше айтылуы: ) – Гелма провинциясының және Гелма ауданының орталығы, Солтүстік-шығыс Алжирде, Жерорта теңізі жағалауынан шамамен 65 километр қашықтықта орналасқан. Оның орналасқан жері ежелгі Калама қаласымен сәйкес келеді.

Ежелгі дәуір

Гелма ерте заманнан бері қоныстанған болса да, оны алғаш рет финикиялықтар қала ретінде негіздеді, олар оны Малака деп атады, бұл финикия тілінде "тұз" дегенді білдіретін сөз (Испаниядағы Малагамен ортақ түбірі бар). Кейін римдіктер бұл аймаққа қоныс тепті және оны Калама деп атады, бұл Римнің Нумидия провинциясының бір бөлігі болды. Калама христиан дінінің дамуымен гүлденді; 5-ғасырда Гелма епископы болған Әулие Поссидиус осы қалада қызмет етті. Кейін вандалдардың шапқыны аймақты қиратты, содан кейін Византиялықтар келіп, оны одан әрі шабуылдардан қорғау үшін қала қабырғаларын салды. Ол Византия Африка экзархатының құрамында болды. Бірақ, Алжирді мұсылмандар жаулап алғаннан кейін, бұл аймақ ресми түрде тастап кетілді, тіпті Осман империясының кезінде де қоныстанбады.

Француздық билік

Гелма жеті ғасыр бойы тасталып кеткеннен кейін, француз армиясының Алжирге басып кіруі кезінде ресми қоныс ретінде қайта құрылды. Аймақты қоса аннексиялау Аннабадан Константинге қарай француз армиясының ілгерілеуімен басталды (Константиннің оккупациясы Солтүстік-Шығыс Алжирді Францияның ресми құрамына енгізді), генерал Бертран Клаузельдің басшылығымен 1836 жылдың 10-15 қарашасында Каламаның қираған орындарын тапты (және уақытша басып алды). Гелма 1836 жылы қала ретінде құрылды. Оның коммуналық конституциясы 1854 жылдың 17 маусымынан басталады. Қазіргі заманғы қала Римнің қираған орындарының төңірегінде, бірінші кезде қалпына келтірілген Византия қаласының қабырғаларының ішінде, кейін қабырғалардың сыртында, сол кезде де жұмыс істей берді және қаладан батыстан шығысқа дейін өтетін темір жолдың жанында тез дамыды. Гелмадағы рим театры 1905 жылы М. Жолидің қала әкімі болған кезінде қалпына келтірілді. Осы кезеңде қалада француз отаршылдық саясатының қолдауымен еуропалықтардың үлкен саны қоныстанды. Оның азаматтары 1945 жылдың 8 мамырында Сетифтегі қырғын кезінде ауыр қасірет көрді. Гелмадағы ең көне, әлі де жұмыс істеп тұрған діни ғимарат (1837) – Эль Атик мешіті, немесе «Гелманың Ұлы мешіті». Гелмада сонымен қатар жергілікті яһудилерге қызмет еткен синагога және еуропалықтар үшін Сен-Огюстен алаңында шіркеу болды.

Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең

Алжир тәуелсіздік алғаннан кейін еуропалықтар да, жергілікті яһудилер де кетіп қалды, ал синагог пен шіркеу мешітке айналдырылды. Гелма қаласының халқы қарқынды түрде өсті.

География

Гелма ірі ауыл шаруашылығы аймағының ортасында, теңіз деңгейінен 290 метр биіктікте орналасқан және Мауна, Дбег, Хуара тауларымен қоршалған. Сейбуза өзені мен үлкен тоғанның арқасында аймақ өте құнарлы. Гельма Солтүстік-шығыс Алжирдегі маңызды қадамдық нүкте ретінде стратегиялық географиялық жағдайда орналасқан, ол Аннаба, Эль-Тареф және Скикда вилаяттарының жағалауын Константин, Оум-Эль-Буаги және Сук-Ахрас вилаяттары сияқты ішкі аймақтармен байланыстырады.

Климат

Гелмада ыстық жазғы Жерорта теңізі климаты (Кеппен климаттық жіктелімі Csa). Қыста жауын-шашын жаздағыдан артық болады. Гелмадағы орташа жылдық температура туралы жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен ... құрайды.

Өнеркәсіп

Қаланың өнеркәсіптері велосипедтер мен мопедтер жасау, қант тазарту, керамика, консервілеу және бидай ұны өндірісін қамтиды. Гелма сонымен қатар тоқу және қыш ыдыс жасау сияқты дәстүрлі өнеркәсіптерімен де белгілі.

Туризм

Жақын жердегі туристік тартымдар: ыстық бұлақтар, Хаммам Дебаг (Гуэлмадан 20 минуттық қашықтықта) және Хаммам Улед Али, онда екі демалыс орны бар және туристерге қызметтер ұсынылады. Жергілікті қонақүйлер: Мермура қонақ үйі, Тарик қонақ үйі, Челала қонақ үйі (Хаммам Дебаг), Ла Коронна қонақ үйі, Эль Барака туристік кешені (А/Б қонақ үйін қосады) және Бушахерни туристік кешені.

Медиа

Гелма қаласында жергілікті телеарналар мен газеттер жоқ, бірақ Radio Algérie Гелмада радиоарнаны іске қосып, хабар таратады.