Кіріспе

Исха (Иска; ) – Харанның қызы және Жаратылыс кітабындағы Ыбырайымның қызы. Исха туралы айтылған өлең өте қысқа. Сондықтан, дін ғалымдары оны түсіндіру үшін әртүрлі теориялар жасады, көбінесе Исханың Ыбырайымның әйелі Сараның (Сарайдың) басқа аты болғанын, әсіресе оның пайғамбарлық қызметін білдіргенін айтады. Бабыл Талмуды Исха есімін арамей тіліндегі "көру" деген мағынаны білдіретін түбірмен байланыстырады. Бұл есім болашақты көру қабілетімен байланысты. Қазіргі ғалымдар Талмудтың түсіндірмесіне көңіл қоймайды және Исханың этимологиясы әлі де нақты емес деп санайды. "Исха" есімі Уильям Шекспирдің "Венеция саудагері" пьесасындағы кейіпкер арқылы "Джессика" есімінің шығу тегі деп есептеледі.

Рабиндік түсіндірме

Харан Исха мен Милханың әкесі ретінде сипатталғандықтан, раввиндік ғалымдар Исханың Сараның басқа аты немесе атағы болғанына тоқталды. Бұл "Псевдо-Йонатан" Таргумында қалыптастырылған. Хауард Шварц түсіндіреді:

Рабби Исақ: "Исха – Сара, ал оны неге Исха деп атады? Өйткені ол Құдайдан шабыт алып, болашақты көруге қабілетті болды." Шварц Исханы "Сараның мінезінің қалыпты шегінен тыс кеңеюі" деп сипаттайды.

Қазіргі заманғы көзқарастар

Тарихшы Савина Тейбал Ысқақ есімінің «Тек қана бастау» кітабына маңызды шежірені білдіргендіктен қосылғанын айтады:

Джессика

"Джессика" есімі Шекспирдің "Венеция саудагері" пьесасындағы Шайлоктың қызы – кейіпкерден шыққан. Шекспир заманында қолданылған кейбір ағылшын тіліндегі Киелі кітаптарда Исках "Жеска" деп берілген деген болжам бар, алайда Tyndale Киелі кітабында "Ииска", Coverdale Киелі кітабында "Ииска", Geneva Киелі кітабында "Исках", ал Wycliffe Киелі кітабында "Жеша" деп жазылған. 1537 жылғы Matthew Киелі кітабында "Iesca" деп көрсетілген.