Кіріспе

1808 жылы Генрих фон Клейсттің романы, 1976 жылы осы кітап негізінде түсірілген фильм.

О-ның маркизасы (Die Marquise von O) – Генрих фон Клейсттің күштеп азғыру тақырыбындағы повесі. Алғаш рет 1808 жылы жарық көрді.

Қысқаша мазмұны

Бұл оқиға бір сөйлемді бастайды. Маркиза фон О. жесір қалған, солтүстік Италияның көрнекті қаласындағы газеттерге хабарландыру жариялайды. Ол жүкті екенін және баласының әкесі оған үйленуі үшін келсін деп тілейді. Біз маркиза полковник Г-ның қызы екенін білеміз. Ол М қаласындағы цитадельге қолбасшылық етті. Италиядағы Наполеон соғыстары кезінде цитадельді орыс әскерлері басып алған кезде маркизаны орыс сарбаздары топтық зорлап алмақ болды. Алайда, оны орыс қолбасшысы граф Ф. құтқарады. Ол оны қауіпсіз жерге алып келгеннен кейін, ол есінен танып қалады. Граф цитадельді шабуылдап, соңғы қарсылық бөліктерінің берілуіне қол жеткізеді және қамалға өз әскерлерімен қоршау жасайды. Маркизаның алғысын білдірмей кетіп барады. Маркиза мен оның ата-анасы көп ұзамай граф Ф. өлтірілгені туралы хабар алады. Оның соңғы сөзі: "Жульетта, бұл оқ сені жазалайды!" ("Жульетта! Бұл күміс сізге жетеді!" түпнұсқадағы неміс тілінде). Маркиза графтың жақсы білетін біреудің өзінің "Жульетта" деген атын алуына қызығады. Алайда, граф Ф. өлімі туралы хабарлар жалған болып шықты. Соғыс аяқталғаннан кейін граф полковник Г-ның үйіне келіп, маркизаға үйлену туралы өтініш жасайды. Ол олардың бірден үйленуін талап етеді, бірақ ол бұл ақылға сыймайтын өтініш екенін түсінеді, өйткені олар бір-бірін танымайды. Отбасы графтың үйінде тұрып, екеуінің бір-бірімен танысуын ұсынады. Алайда граф бұл ұсынысты қабылдай алмайды, себебі оның басқа қалада шұғыл әскери міндеті бар. Сондықтан, отбасы графтың әскери міндетін атқару үшін кетуіне келіседі, ал маркиза оның жоқтығында басқа болашақ күйеулерді қабылдамайды. Ол жоқ болған кезде маркиза жүкті екенін түсінеді. Жүктіліктің белгілері айқын көрінсе де, ол да, анасы да бұған сенгісі келмейді. Олар дәрігер мен акушердің растауынан кейін ғана шындыққа көніп жатады. Полковник маркизаны үйінен қуып шығады, оған анасының наразылығына қарамастан оралуға тыйым салады. Ол марқұм күйеуінің V-дегі қожалығына көшіп барады. Осы арада граф М-ге қайта оралады, маркизаның жүктілігі туралы хабарды естіп, таңғалмай, маркизаның ағасына оның кінәсіздігіне сенетінін айтады. Маркизаның ағасы өз әпкесі туралы жаман айтады және графтың ақыл-ойына күмән келтіреді, өйткені соңғысы маркизаға үйленуге қызығушылық танытады. Граф V-де оған баруды шешеді. Портер оны қайтарып жібергеннен кейін, ол бақ арқылы кіріп, маркизаға тағы да үйленуге өтініш жасайды. Ол үйге жүгіріп кіріп, есікті бекітеді. Маркиза өзінің хабарландыруын газетке жариялап, туа бітпеген баланың әкесі алға шығып, оның жеке басын ашуын сұрайды, өйткені ол өзін осы жағдайға ұшыратқан адаммен некеге тұруға бел буған. Келесі күні газетте тағы бір хабар шығады, онда 3-ші күні сағат 11-де полковниктің үйінде болатыны айтылады. Полковник ашуланып, бұл оның қызының оларды кінәсіз екеніне сендіру үшін жасаған айла-амалы деп санайды. Алайда полковниктің әйелі маркизаға барады. Маркизаға күйеу жігіттің әкесі Леопардо екенін айтады. Маркиза мұны шындық деп қабылдағаннан кейін, анасы амалды ашып, маркизаның кінәсіздігіне сенетінін айтады. Маркизаны М-ге алып келіп, полковникке кешірім сұрауға бұйырады. Ол полковник пен маркизаны жалғыз қалдырады. Ол қайтып келгеннен кейін маркиза әкесімен бірге отырды, ал ол оны "сүйіктілер сияқты" еріннен қызу сүйді! ("wie ein Verliebter! - Сүйгенімдей сүй! "); полковниктің әйелі қуанады. Олар құпия әкелерінің келуін асыға күтеді және егер ол өз мәртебесінен төмен болмаса, маркиза оны дереу үйленуге келіседі. Белгіленген уақытта Леопард граф Ф. туралы хабарлауға кіреді. Полковниктің әйелі қанағаттанған, өйткені ол графтың жақсы екенін және оның ертеректегі тергеулерінен жақсы мінез-құлық танытатынын біледі, бірақ маркиза көрінеу көңілі қалады және "жаман адамға" ("einen Lasterhaften") үйленуге дайын екенін айтады, бірақ шайтан емес. Ата-анасы оның ақылдан адасқанын айтады, және келісім бойынша, ол графқа үйленуге келіседі. Ол келіседі, өкінішке орай, полковник пен граф келісімшарт жасасады, онда граф некеде ешқандай құқыққа ие емес, бірақ оның барлық міндеттеріне міндетті. Олар келесі күні үйленеді. Олардың ұлы дүниеге келеді, граф оған 20 000 рубль сыйлық жасайды, содан кейін маркизаны (қазіргі графиня) оның жалғыз мұрагері етеді. Ақырында, графиня онымен бірге бақытты болады; және олар екінші некелерін тойлайды, әлдеқайда бақытты.

Бейімделулер

Повесть 1976 жылы Эрик Ромер режиссерлік еткен фильмге бейімделді. Басты рөлдерде Эдит Кливэр, Бруно Ганц, Питер Люрх және Эдда Сейпель ойнады. «Il seme della discordia» атты итальяндық фильм – повестінің қазіргі заманғы нұсқасы. 1959 жылы Хаймо Эрбсе жазған «Жульетта» операсы осы повестің негізінде құрылған.