Кіріспе

Голландиялық жазушы

Анна Мария Гертруида "Энни" Шмидт (20 мамыр 1911 – 21 мамыр 1995) Голландия театрлық әнінің анасы және голландия балалар әдебиетінің патшайымы деп аталады, ол "тамаша голландия тілінің ерекшелігі" үшін мақталды. 2007 жылы, қаза болғаннан кейін, оған ең жоғары құрмет көрсетілді: голланд тарихшыларының тобы "Нидерланд каноны" құрастырып, Шмидтты Винсент ван Гог пен Анна Франк сияқты ұлттық тұлғалармен бірге енгізді. Шмидт өлеңдер, әндер, кітаптар, пьесалар, мюзиклдер, радио және теледидарлық драмаларды ересектерге арнап жазса да, ол балалар кітаптарымен көбірек танымал. Балаларға арналған ең белгілі туындысы – "Жип пен Яннеке" сериясы. Оның көптеген кітаптарын, мысалы, "Плюк ван де Петтефлетті" Фип Вестендорп суреттеген. Шмидт 1988 жылы балалар жазушысы ретіндегі еңбегі үшін Ханс Кристиан Андерсен медалін алды. Халықаралық Жастарға арналған кітаптар кеңесінің екі жылда бір рет табыстайтын сыйлығы – балалар кітаптарының авторы немесе суретшісіне берілетін ең жоғары награда. Ол, көзілдірігі ауыр, жалғыз өсетін бала болды және өлең мен көркем әдебиет жазу арқылы тыныс алды, тіпті голланд тілі сабағында 2 (10 балдық шкала бойынша) баға алған кезде де, кейіннен ол бағасы туралы мақтан тұтқан. Анасы оны қолдап, өлеңдерін Виллем Клусқа жіберді. Гуас қаласындағы орта мектепті бітіргеннен кейін Германияда ау-пар болып жұмыс істеді, содан кейін кітапханашы болу үшін оқуға түсті және 1946 жылға дейін осы мамандықта жұмыс істеді.

Мансап

1947 жылы ол Амстердамның Het Parool газетінде жазу арқылы әдеби мансабын бастады, көп ұзамай Вим Сонневельд және Вим Кан сияқты артистер үшін әндер мен эскиздер жаза бастады. Оның әдеби мансабы 1950 жылдардың басында гүлденді, оған театрға арналған әндер мен пьесалар, радио және теледидар бағдарламаларының сценарийлері, газеттердегі мақалалар және балалар кітаптары кірді. Ол Jetty Pearl орындаған De vogels van Holland әнінің сөзін жазды, ол Eurovision ән байқауында алғаш рет орындалған ән болды. 1964 жылы ол Staatsprijs voor kinder en jeugdliteratuur әдеби сыйлығының иегері атанды. Оның соңғы кітабы – балалық шақ естеліктері туралы «Wat Ik Nog Weet» 1992 жылы жарық көрді. Ол 84 жасқа толып, бір күннен кейін өз еркімен эвтаназия жасап қайтыс болды (дәрі-дәрмек пен алкогольдің қосындысымен) және Амстердамда жерленді. Оның өлімі эвтаназия мәселесін талқылауда маңызды рөл атқарды. Оның өмірі 2003 жылы пьесалардың сюжетіне алынды, ал оның еңбектері әлі де басылып шығарылуда, пьесалары әлі де қойылуда (мысалы, 1980 жылғы «Er valt een traan op de tompoes» пьесасы, эвтаназия тақырыбын қозғайтын, 1999 жылы қайта қойылды). 2006 жылы ол Нидерланды тарихының хронологиялық шолуын ұсыну мақсатында Нидерланды мектептерінде оқытылатын Нидерланды Канонындағы 50 тақырыптың ішінде 45-орынды иеленді. 2007 жылғы 3 қазанда Нидерланд үкіметіне Шмидт тақырыптардың бірі ретінде сақталған қайта қарастырылған нұсқа ұсынылды.

Жип пен Яннеке

Шмидт Амстердамда Het Parool газетінде жұмыс істеп жүрген кезінде «Jip en Janneke» жазуды бастады. Жип пен Яннеке – бір-бірінің үйінің жанында тұратын екі бала, және олар әр апта сайын қысқа, жеке-жеке оқиғаларға қатысатын. Кейбір сюжеттер Шмидттің ұлы Флип және көрші қыздың нақты оқиғаларына негізделген. Аңғамелерді Фип Вестендорп суреттеген. Алғашқысы 1952 жылдың 13 қыркүйегінде, соңғысы 1957 жылдың 7 қыркүйегінде жарық көрді; 1953 және 1960 жылдар аралығында барлығы сегіз кітап жинағы жарық көрді. Жип пен Яннеке Нидерландыдағы ең танымал балалар кейіпкерлерінің қатарында – олар «әдеттегі голланд құбылыстарының» тізімінде бірінші болып тізілген, және олардың бейнесі HEMA сауда орталықтарында сатылатын түрлі тауарларға қолданылады.

Миноз немесе жасырын мысық / Мисс Миноз

Миноэс (1970) – жас әйелге айналған мысық туралы әңгіме. Ол мысықтар әлемінен қыбыр-жырлар таратып, жас журналисті газеттегі жұмысын сақтауға көмектеседі. 2001 жылы Винсент Бал режиссерлік еткен фильмге Burny Bos сценарий жазды. Бұл фильм шетелде голланд балалар фильмдерінің ең танымал туындыларының біріне айналды. Екі "Алтын бұзау" сыйлығын жеңіп алған «Миноэс» бүгінгі күнге дейін Голландиядағы балалар фильмдерінің арасында ең көп сатылған фильм болып табылады, ал 2002 жылы DVD-сі платиналық сертификат алды. Театрларда 815 000-нан астам адам оны көрді, бұл оны сол жылғы ең көп сатылған голланд фильміне айналдырды. Фильм 2002 жылы Чикаго Халықаралық балалар кинофестивалінде бірінші жүлдеге ие болды. «Миноэс» кітабы ағылшын тіліне «Minnie» (1992) және «The Cat Who Came In off the Roof» (2014) деген аттармен аударылды.

Радио және теледидар

1952 жылы Шмидт 1958 жылға дейін эфирде болған "De Familie Doorsnee" атты радиошоу жазуға кірісті. 1957 жылы ол VARA телеарнасында "Pension Hommeles" музыкалық комедиясын жазуды бастады.