Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы көрме. Чикаго теміржол жәрмеңкесі – Чикагоның батысындағы Иллинойс штатында теміржол тарихының 100 жылдығын тойлау және еске алу мақсатымен ұйымдастырылған шара. Ол 1948 және 1949 жылдары Чикаго қаласында Мичиган көлінің жағасында өтті және 39 теміржол компаниясының қатысуымен «соңғы ұлы теміржол жәрмеңкесі» деп жиі аталады. Көрменің директорлар кеңесі теміржол компанияларының басшыларының ішіндегі ең танымал тұлғалардан құралған.

Көрме тарихы

Көрменің бастауы Чикаго және Солтүстік-Батыс темір жолына (CNW) барады, ол сол кезде Чикагодан алғашқы темір жол – Галена және Чикаго Одағының мұрагері болатын. CNW Чикагода теміржол саласының 100 жылдығын атап өтудің жолын іздеді, әсіресе CNW-де. Көрме идеясын қоғамдық байланыс менеджері Ф. В. Коваль ұсынды. CNW жарнама және қоғамдық байланыс бөлімінің қызметкерлері 1948 жылдың басында шоуды насихаттау жұмысын бастады, компания фотографы Дон Лидикай түсірген 19 ғасырлық киімдердегі адамдардың 1848 жылы Чикагодан алғашқы пойызды сүйреп шыққан «Пионер» локомотивімен түскен суреттерімен басталды. Көрме жоспарлаудың алты айы ішінде ашылды. Көрменің салтанатты ашылуы 20 шілдеде өтті. «Санта-Фе» де үнді ауылының демеушісі болды, онда американдықтар қолөнер бұйымдарын сатты, билер қойды және орналасқан әртүрлі тұрғын үйлер туралы түсіндірді. Келушілердің ең танымал көңілі көшетін жері – 10 центтік билетке саяхаттауға болатын тар жол (3 фут) экспресс-пойызы болды. CB&Q компаниясы көрмеге ұсынған пойыз 1882 жылы салынған, қайта жаңартылған 2-6-0 типті «Колорадо және Оңтүстік» номер 9 локомотивінен, вагондардан, ашық бақылау вагондарынан және 1880-ші жылдарда CB&Q компаниясы жаңадан салған теміржол пошта вагонынан тұрды. Пойыз Оңтүстік Дакотадағы құлаған «Дедвуд Централь» темір жолының стилінде безендірілген. 1949 жылғы көрмеге D&RGW екінші пойыз ұсынды, ол қайта жаңартылған 2-8-0 типті 268 номерлі локомотиві мен вагондарымен бірге «Колорадо Спрингс және Тинкуп темір жолы» деп аталған ойдан шығарылған темір жолға боялған. «Дедвуд Централь» пойызының толық жиынтығы 1956 жылы «Блэк Хиллс Централь» темір жолына сатылды, бірақ атауы сақталмады. Көрменің ең қызықты тұсы – «Азаттық пойызының» болуы болды. «Азаттық пойызы» 1947 жылдың 17 қыркүйегінен 1949 жылдың 22 қаңтарына дейін елді аралап, 5-9 шілдеде теміржол көрмесіне келді. Онда Ұлттық мұрағаттан алынған көптеген құжаттар мен жәдігерлер сақталған. Көрермендерге АҚШ Конституциясының түпнұсқасы, Тәуелсіздік жариялағы және Құқықтар туралы билль көрсетілді. Құжаттардың қауіпсіздігіне теңіз корпусы жауапты болды. Көрме 1948 жылдың 20 шілдесінен 3 қазанына дейін, ал 1949 жылдың 25 маусымынан 2 қазанына дейін ашық болды. 1948 жылы 2 500 813 адам келді. 1949 жылы бұл рекорд 25 қыркүйекте, яғни көрме жабылуға бір апта қалғанда жаңартылды. 1949 жылы көрме аяқталғанда, оған барлығы 2 732 739 адам келді. Көрменің ең көп келуші күні 1948 жылдың 1 тамызы, жексенбі болды, онда 75 257 адам кірді. Бұл Чикагодағы алғашқы көрме, онда екінші жылғы келушілер саны бірінші жылғыдан асып түсті.

Мұра

1948 жылғы Чикаго теміржол жәрмеңкесі қатысқан теміржол компанияларының теміржол жабдықтары мен технологиясының соңғы ірі жиыны болғанмен, Диснейлендпен байланысы мен аз танымал ерекшелігі де бар. 1948 жылы Уолт Дисней мен аниматор Уорд Кимболл осы жәрмеңкеге қатысты. Олар жабдықтарды көрумен ғана шектеліп қоймай, жәрмеңкедегі бірнеше бу локомотивтерін жүргізуге мүмкіндік алды. Лос-Анджелеске оралғаннан кейін Дисней жәрмеңке, Дэвид үйі саябағы және Гринфилд ауылынан шабыт алып, бастапқыда "Микки-маус паркі" деп аталған, кейін Диснейлендке айналған жобаны жасады. Сонымен қатар, Уолт жеке теміржолын, Кэролвуд Тынық мұхиты теміржолын салды. Кимболлдың өзінің "Гризли Флэтс теміржолы" деп аталатын жеке теміржолы болған.