Кіріспе

Қысқа мерзімді облигациялар ұзақ мерзімді облигацияларға қарағанда жоғары пайыздық ставканы беретін құбылыс.

Қаржы саласында, кіріс қисығының инверсиясы (кері бұрылуы) – қысқа мерзімді қарыздық құралдардың (әдетте облигациялардың) ұзақ мерзімді облигацияларға қарағанда жоғары кіріс әкелетін жағдай. Кіріс қисығының инверсиясы – сирек кездесетін құбылыс; әдетте, қысқа мерзімді облигациялар ұзақ мерзімді облигацияларға қарағанда төмен кіріс береді. Кіріс қисығының инверсияланғанын анықтау үшін, 10 жылдық АҚШ мемлекеттік облигациясының кірісін 2 жылдық мемлекеттік қазыналық вексельмен немесе 3 айлық мемлекеттік қазыналық бағалы қағазбен салыстыру жиі қолданылады. Егер 10 жылдық кіріс 2 жылдық немесе 3 айлық кірістен төмен болса, қисық инверсияланған болып есептеледі.

Тарих

"Артқа бұрылған кіріс қисығы" термині канадалық экономист Кэмпбелл Харви 1986 жылы Чикаго университетіндегі докторлық диссертациясында пайда болған.

Себептері мен маңызы

Өнім қисығының кері айналуына бірнеше түсіндірмелер бар. "Күту теориясы" бойынша, өнім қисығында бейнеленген ұзақ мерзімді ставкалар болашақтағы қысқа мерзімді ставкалардың күтімін көрсетеді, ал олар өз кезегінде болашақ экономикалық жағдайлар мен монетарлық саясатқа қатысты күтулерді шағылыстырады. Осы көзқарас бойынша, кері өнім қисығы инвесторлардың болашақта белгілі бір сәтте төмен пайыздық мөлшерлемелерді күтетінін білдіреді – мысалы, экономика рецессияға түсуі күтілгенде және Федералдық резерв экономиканы жандандыру және оны рецессиядан шығару үшін пайыздық мөлшерлемелерді төмендетсе. Мұндай жағдайда, болашақтағы қысқа мерзімді ставкалар қазіргі қысқа мерзімді ставкалардан төмендейді және өнім қисығы кері айналады. Бұған байланысты түсіндірме бойынша, пайыздық табысқа мән беретін инвесторлар рецессияны, Федералдық резерв саясатының өзгеруін және төмен пайыздық мөлшерлемелерді күткенде, табыс ағынын сақтау үшін ұзақ мерзімді кірістілікті бекітуге тырысады. Нәтижесінде, ұзақ мерзімді облигацияларға деген сұраныс олардың бағасын көтеріп, ұзақ мерзімді кірістілікті төмендетеді.

Басты көрсеткіш ретінде

Көптеген жағдайларда, кері кіріс қисығы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде экономикалық төмендеуді болжаудағы ең сенімді көрсеткіштердің бірі болып келді. Бұл пікірді қолдайтындар, кері қисықтың рецессияға 7-24 ай бұрын қалыптасатынын айтады. Ал басқалары күмәнмен қарап, кері кіріс қисығының рецессияны болжау үшін "міндетті түрде" сенімді өлшем емес екенін, немесе ол "өткен бес рецессияның тоғызын" болжады деп мәлімдейді. 2023 жылы жұмыс күшінің жетіспеуі мен қарыздың аз болуы кері қисықтың болжамдық күші туралы кеңінен танымал болуы оның болжамдау қабілетін азайта ма деген сұрақтар тудырды.