Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пагегяй (Погеген) – Литваның оңтүстік-батысындағы қала. Ол Таяу Литваның тарихи аймағындағы ортағасырлық Скаловия аймағында орналасқан. Пагегяй муниципалитетінің орталығы болып табылады, сондай-ақ Таураге округінің құрамына кіреді.
Pagėgiai (, Pogegen) is a town in south western Lithuania. It is located in the medieval region of Scalovia in the historic region of Lithuania Minor. It is the capital of Pagėgiai municipality, and as such it is part of Tauragė County.
Атауы
Қаланың атауы тікелей "Гėгė" (gegis: қарағаштардың тоғайы, шабындықтар, далалар) дегенді білдіреді және бұрын қала арқылы Гėгė өзені (сондай-ақ Gäge, Jäge) ағып өткеніне сеніледі.
The name of the town literally means "at Gėgė" (gegis: grove of alders, hay meadows, fields) and it is believed that the Gėgė river (also Gäge, Jäge) once flowed through the town.
Тарих
Елді мекен орта ғасырларға дейін барады. 1454 жылы король Казимир IV Ягеллон Тевтонға қарсы Пруссия конфедерациясының өтініші бойынша аймақты Польша Корольдігіне қосты. Келесі он үш жылдық соғыстан (1454–1466) кейін ауыл Тевтон орденінің вассалы ретінде Польшаның бір бөлігі болды, сонымен қатар Польша-Литва униясының құрамына кірді, кейін Польша-Литва Республикасына дейін көтерілді. 18 ғасырдан бастап ол Пруссия Корольдігінің құрамына кірді, ал 1871 жылдан бастап Германияның құрамына кірді, онда ол әкімшілік тұрғыдан Шығыс Пруссия провинциясында орналасқан еді. 19 ғасырдың соңында ауылда негізінен литвалықтар тұрды, олардың саны 662 адамды құрады, олардың көп бөлігі ауыл шаруашылығымен, мал және жылқы шаруашылығымен, май өндірумен және балық аулаумен айналысты.
The settlement dates back to the Middle Ages. In 1454, King Casimir IV Jagiellon incorporated the region to the Kingdom of Poland upon the request of the anti Teutonic Prussian Confederation. After the subsequent Thirteen Years' War (1454–1466) the village was a part of Poland as a fief held by the Teutonic Knights, and thus was located within the Polish–Lithuanian union, later elevated into the Polish–Lithuanian Commonwealth. From the 18th century, it was part of the Kingdom of Prussia, and from 1871 it was also part of Germany, within which it was administratively located in the province of East Prussia. In the late 19th century, the village had an almost exclusively Lithuanian population of 662, which was mostly employed in agriculture, cattle and horse breeding, butter production and fishing.
Соғыс аралық кезең
1920 жылғы қаңтарда Версаль келісімшарты күшіне енген кезде, Мемелланд (Клайпеда аймағы) және Нимен өзенінің солтүстігінде орналасқан қала Шығыс Пруссиядан бөлініп, Ұлттар Лигасының қорғауына алынды. 1921 жылдың басында Мемель мен Литва арасындағы кеден одағын құру әрекеттері тоқтатылды, себебі Батыс Одақтастарының көзінде Литва мемлекетінің және үкіметінің құқыстық жағдайы нақты бекітілмеген болатын. Шығыс Пруссияның Рагнит округінің Нимен өзенінен солтүстікке қарай жатқан бөлігі, сондай-ақ 1818 жылы құрылған Тильзит округі мен қалалық округі, әрі Перваллкишкен иеліктері 1920 жылғы 27 қаңтарда жаңа Pogegen округін құрып біріктірілді, ал Pogegen округтың орталығы болды. Литва 1923 жылғы 10 қаңтарда Польшаның Вильнюс қаласын басып алғанын еліктеп, әлі де Лиганың қорғауындағы Мемель аумағы мен қаласына күтпеген шабуыл жасады. Неміс халқының қарсылығына қарамастан, Лиганың француз комиссары мен әскерлерін капитуляцияға мәжбүр етіп, эвакуациялады. Одақтастар мен Ұлттар Лигасы тағы бір факт алдында қалды және тағы бір рет қорланды. Литва Мемелланд аймағын Pagėgiai Apskritis деп атады. Мемельдегі неміс халқының көпшілігі қала мен Мемелландты Германияға қайтару үшін күресін тоқтатпады. 1939 жылғы наурыз айында неміс және литва үкіметтерінің өкілдері арасындағы келіссөздерден кейін, 23 наурызда Мемель мен оның аумағын Германияның құзырына қайтару туралы келісімге қол қойылды. Бұрынғы "Landkreis Pogegen" атауы қайта жаңартылды. Ол 2000-нан аз тұрғыны бар 164 ауылдық қауымдастықтан және 34 иеліктен тұрды. Ең ірі қауымдастық – Шмаленнингкен, онда 1700-ге жуық адам тұрды. Погеген және Вишвилл қауымдастықтарының әрқайсысында 1400 адам болды. Погеген округі 1939 жылғы 1 қазанда Нимен өзенінің оңтүстігіндегі ірі қалалармен біріктіру мақсатында таратылды, және 1920 жылға дейінгідей құрылымдар қайта құрылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер 1943 жылға дейін қалада одақтас әскери тұтқындары үшін Stalag I D тұтқын лагерінің бөлімшесін, ал 1943 жылдан 1945 жылға дейін одақтас офицерлері үшін Oflag 53 тұтқын лагерін ұстады.
When the Treaty of Versailles came in effect in January 1920, Memelland (Klaipėda Region) and the city, located north of the Niemen River were detached from East Prussia and placed under a League of Nations protectorate. In early 1921 attempts for a Customs Union between Memel and Lithuania were adjourned, mainly due to the de facto position of both State and government of Lithuania at that point in the eyes of the Western Allies. The northern trans Niemen parts of the East Prussian Kreis Ragnit and both Landkreis and Stadtkreis Tilsit, which had been established in 1818, as well as Gutsbezirk Perwallkischken were combined on 27 January 1920 into a new Kreis Pogegen, with Pogenen as the county town. Achieving formal State recognition, Lithuania, on January 10, 1923, imitating the Polish seizure of Vilna, made a surprise attack upon the Memel territory and city, still under League protection, forcing, with some street fighting, the League's French High Commissioner and his troops there to surrender and evacuate. The Allies and the League of Nations confronted with another fait accompli were forced to accept another humiliation. Lithuania renamed the Memelland region Pagėgiai Apskritis. The majority German population in Memel never ceased agitating for a return to Germany of both city and the Memelland, and after conferences between the German and Lithuanian government representatives in March 1939, an Agreement was reached and signed on March 23 transferring Memel and her territory back to German sovereignty. The former name "Landkreis Pogegen" was resumed. It consisted of 164 Landgemeinden with less than 2,000 inhabitants, and 34 Gutsbezirke. The largest community was Schmalleningken with a pop. of 1,700. Pogegen and the community of Wischwill had 1,400 each. Landkreis Pogegen was dissolved on 1 October 1939 in order to re unite the area with the larger cities south of Niemen river, and structures similar to pre 1920 were established. During World War II, the Germans operated a subcamp of the Stalag I D prisoner of war camp for Allied POWs in the town until 1943, and the Oflag 53 prisoner of war camp for Allied officers from 1943 to 1945.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін
Литва 1944 жылы Кеңес Одағымен екінші рет басып алынғанда, Литваның құрамдық бөлімдері аудандарға өзгертілді. Пагегяй – екі дүниежүзілік соғыс аралығындағы апскритис астанасы болған, бірақ аудан орталығы болмаған сирек қалалардың бірі еді. 2000 жылы тәуелсіз Литвада муниципалитет реформасы өткен кезде Пагегяй муниципалитеті Шилуте ауданынан бөлініп шықты, осылайша Пагегяй қайтадан әкімшілік бірліктің орталығына айналды. Қала мен муниципалитеттің гербінде кілті бар құс бейнеленген, ол аймақтың шекаралық екенін (қазір Ресейдің Калининград облысымен шектесетін) көрсетеді. Пагегяйда Литваның шекара күзеті бөлімшесі орналасқан.
When Lithuania was occupied by the Soviet Union for the second time in 1944 and the Subdivisions of Lithuania were changed into that of districts, Pagėgiai became one of only a few towns that were interwar apskritis capitals which did not become district capitals. When the municipality reform took place in independent Lithuania in 2000, Pagėgiai municipality was carved out of Šilutė district and thus Pagėgiai became the capital of an administrative unit again. The coat of arms of the town and the municipality depicts a bird with a key, which symbolises the border nature of the area (now with Kaliningrad Oblast of Russia). A Lithuanian border guard unit is stationed in Pagėgiai.