Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Түкшенің түрі жарыс жотасы. Пелисса бастапқыда 17 ғасырдан бері гусар жеңіл атты әскерлері киетін, қысқа түкпен әшекейленген шапаны болды, көбінесе сол иықтан еркін ілініп, семсер шабуынан қорғану үшін. Кейін бұл атау 19 ғасырдың басында әйелдер киетін әсем сырт киім түріне де қолданыла бастады.
Type of fur jacket
the racehorse
A pelisse was originally a short fur trimmed jacket which hussar light cavalry soldiers from the 17th century onwards usually wore hanging loose over the left shoulder, ostensibly to prevent sword cuts. The name also came to refer to a fashionable style of woman's coat like garment worn in the early 19th century.
Әскери киім
Пелиссаны қамтитын киім үлгісі 17 ғасырда Венгрияның гусар жалдамалы әскерлерінен бастау алды. Бұл жеңіл атқыштар түрі Батыс Еуропада танымал болғандықтан, олардың киімдері де кең тарады. 19 ғасырда пелиссалар Еуропаның көптеген армияларында, тіпті Солтүстік және Оңтүстік Америкада қолданылды. Пелисса көрінісінде өте қысқа және (киген кезде) тығыз жакет болды, ал оның манжеттері мен жағасы жүнмен әрленген. Жакет алтын түстегі жіптермен тігілген өрнектермен безендірілді, көбінесе астында киілетін дольманның өрнегімен үйлесетін. Жакеттің алдыңғы бөлігі ерекшеленеді және әдетте бірнеше қатар параллель өрмектер мен иілмелер, сондай-ақ үш немесе бес тік қатар түймелермен жасалған. Британ гусарларының офицерлері үшін бұл өрмектер, полк бойынша ерекшеленеді, әдетте алтын немесе күміс жіптен жасалған, алтын (жалатылған) немесе күміс түймелерге сәйкес келетін. Қалған әскерлерде жез түймелермен сары немесе никель түймелермен ақ жіп болды. Өрмектер әр бөлімшеде және әр елде әртүрлі болды. Олар арқанмен бекітілді. Суық ауа райында пелисса дольманның үстінен киілуі мүмкін. Бұл стиль 19 ғасырдың соңына қарай азая бастады, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Императорлық неміс, орыс және австро-венгр армияларының кейбір атқыштар полктерінде қолданылды. Пруссия армиясында пелисса 1853 жылы жойылды, бірақ 1865 және 1913 жылдар аралығында тоғыз гусар полкі және өмір сақшыларының гусар полкі үшін салтанатты киім ретінде қайта енгізілді, әдетте полк полковнигінің өтініші бойынша. Испания армиясының екі гусар полкі пелиссаны 1931 жылға дейін сақтап келді. Даниялық Garderhusarregimentet – бұл ерекше киімді, толық әскери киімнің бір бөлігі ретінде сақтап қалған жалғыз заманауи әскери бөлім.
The style of uniform incorporating the pelisse originated with the hussar mercenaries of Hungary in the 17th century. As this type of light cavalry unit became popular in Western Europe, so too did their dress. In the 19th century pelisses were in use throughout most armies in Europe, and even some in North and South America. In appearance the pelisse was characteristically a very short and extremely tight fitting (when worn) jacket, the cuffs and collar of which were trimmed with fur. The jacket was further decorated with patterns sewn in bullion lace, often in a pattern matching that of the dolman worn beneath it. The front of the jacket was distinctive and typically featured several rows of parallel froggings and loops, and either three or five vertical lines of buttons. For officers of the British Hussars this frogging, regimentally differentiated, was generally of gold or silver bullion lace, to match either gold (gilt) or silver buttons. Other ranks had either yellow lace with brass buttons or white lace with "white metal" (nickel) buttons. Lacing varied from unit to unit and country to country. It was held in place by a lanyard. In cold weather the pelisse could be worn over the dolman. The prevalence of this style began to wane towards the end of the 19th century, but it was still in use by some cavalry regiments in the Imperial German, Russian and Austro Hungarian armies up until World War I. In the Prussian Army the pelisse had been abolished in 1853 but between 1865 and 1913 it was reintroduced for ceremonial wear by nine hussar regiments and the Life Guard Hussar Regiment, usually at the request of the regimental Colonel in Chief. The two hussar regiments of the Spanish Army retained pelisses until 1931. The Danish Garderhusarregimentet are the only modern military unit to retain this distinctive item of dress, as part of their mounted full dress uniform.
Әйелдер сәндері
18-19 ғасырларда pelisse термині батыс әйелдерінің сәнді киімінде сыртқы жамылғы сияқты киімге (пелисса, пеликл, пелисса мантиясы, пелиссон, curricle pelisse) және күндізгі киім ретінде тағылатын киімге (пелисса шапан) қатысты қолданылды. 18 ғасырдың пелиссасы капотты жамылғыға ұқсас болды, ал 19 ғасырдың басындағылары, пальто сияқты киім де, киім де ретінде, денеге жақын келіп, сол кезеңнің империялық стиліне сай келді. 19 ғасырдың басында әскери киімдер әйелдердің сәнді киімдеріне үлгі болып, Регенттік дәуірінде гусарлардың жүні мен тоқу өрнектері алғашқыда еліктелді. Pelisse бұл бастапқы байланыстарын тез жоғалтса да, тек жібек сияқты маталардан тігілсе де, әйелдер киімінде әскери киімнің іздері – ілгектер мен тоқу өрнектері сақталды. 1840 жылдары пелисса шапаны көбінесе рединго деп аталды. Пелиссаның маусымы мен мақсатына қарай, киім мақтадан, жібектен, тафтадан немесе жүннен жасалуы мүмкін еді. Жағасы, алдыңғы жиектері, манжеттері мен шеттері әдетте жүнмен, аққу қауырсынымен, қайыспен, барқытпен, бахромамен немесе жібекпен безендірілді. Pelisse ерлердің әскери киімінен бастау алған түріне ұқсастығын жоғалтты, себебі 1830 жылдары юбкалар мен жеңдер кеңейді, ал 1840 және 1850 жылдардағы үлкен кринолин юбкалары сәнді әйелдерді кең манталарға, плащтарға және шальдарға (әсіресе Пейсли өрнектерімен) көшуге итерді. Дегенмен, pelisse термині қолданыла берді, 1838-1845 жылдардағы артқы жағы тігілген ұзын плащ – pelisse мантиясы, және 1817-1850 жылдардағы pelisse халаты киімнің ұзақ өмір сүруіне үлес қосты.
Through the 18th and 19th centuries, the term pelisse was used in western women’s fashionable dress to refer to both an outer coat like garment (pelisse, pellicle, pelisse mantle, pelisson, curricle pelisse), and also a dress (pelisse robe) worn as daywear. Pelisse of the 18th century resembled a hooded cloak, whereas those of the early 19th century, as both a coat like garment and a dress, were more fitted to the body, reflecting the Empire line of the period. In early 19th century Europe, when military clothing was often used as inspiration for fashionable ladies' garments, the Regency era initially imitated the Hussars' fur and braid. Though pelisse soon lost these initial associations, being made entirely of fabrics such as silk, the womenswear garment did, however, tend to retain traces of their military inspiration with frog fastenings and braid trim. In the 1840s, the pelisse robe became more commonly referred to as a redingote. Depending on the season and use of the pelisse, the garment could be made of cotton, silk, taffeta, or wool, and trimmed usually on the collar, center front edges, cuffs, and hem – with fur, swansdown, lace, velvet, fringe, or silk plush. Pelisse finally lost any resemblance to their origins in men’s military dress as skirts and sleeves widened in the 1830s, and the increasingly large crinoline skirts of the 1840s and 1850s caused fashionable women to turn to loose mantles, cloaks, and shawls (especially those of Paisley design) instead. The term pelisse did however continue to be used, with the pelisse mantle of c.1838 1845, a long cloak with fitted back, and pelisse robe of c.1817 1850 contributing to the garment’s longevity.