Кіріспе

Missio Dei – латын тіліндегі христиандық теологиялық термин, оны «Құдайдың миссиясы» немесе «Құдайдың жіберуі» деп аударуға болады. Бұл түсінік 20 ғасырдың екінші жартысынан бері мисиологияда және шіркеудің миссиясын түсінуде маңызға ие болып келеді. Оның негізгі жақтаушылары – Дэвид Бош, Лессли Ньюбигин және Даррелл Гудер.

Тарих

1934 жылы неміс миссиологы Карл Хартенштейн missio Dei терминін алғаш рет шіркеудің миссиясы – missio ecclesiae-ден ажырату үшін қолданды. Кейбір ғалымдар бұл терминді Августинге дейін табуға болатынын және оның Үштік ілімінің мықты негізінде пайда болғанын айтады. Бұл тіл 1952 жылы Халықаралық миссионерлік кеңестің (ХМК) Виллинген конференциясында қолданылып, лютерандық теолог Георг Виседом теологиялық тұрғыдан дамытылды. Дегенмен, Джон Флетт Хартенштейн missio Dei терминін енгізгенмен, осы миссияны Үштік ілімімен байланыстырмағанын мәлімдейді. Үштікке сілтемелер Пауль Леманн мен Ричард Нибурдың жетекшілігімен 1952 жылғы Виллинген конференциясына дайындалған зерттеу құжаты – "Америкалық баяндамада" пайда болды.

Сипаттама

"Америкалық есеп" тарихтағы революциялық қозғалыстар мен "Құдайдың миссиясы" арасындағы байланысты ұсынды. Missio Dei-мен кейінгі көптеген даулар осы бастаудан туындайды, әсіресе бұл ұғымды Үштік туралы толымды түсінікпен негіздемеу салдарынан. Missio Dei-ге қатысты алаңдаушылықтар да осы ұғымға сілтеме жасау Дэвид Бош оны тұжырымдап бергенге дейін тоқтап қалды. Дэвид Дж. Бош айтқандай, "миссия, ең алдымен, шіркеудің ісі емес, Құдайдың қасиеті. Құдай – миссионерлік Құдай". Бір пікір бойынша:

Соңғы жарты ғасыр ішінде миссияны Құдайдың миссиясы ретінде түсінуге қатысты айқын, бірақ шешуші өзгеріс болды. Алдыңғы ғасырларда миссия әртүрлі жолдармен түсіндірілді. Кейде ол негізінен құтқару тұрғысынан қарастырылды: мәңгілік құрылыстан адамдарды арашалау. Немесе мәдени тұрғысынан: Шығыс пен Оңтүстіктің халқын христиандық Батыстың игіліктерімен таныстыру. Көбінесе ол шіркеулік санаттарда қарастырылды: шіркеудің (немесе нақты конфессияның) кеңеюі ретінде. Кейде ол құтқаруды тарихи тұрғыдан анықтады: әлемнің эволюциялық жолмен немесе апаттық оқиға арқылы Құдайдың патшалығына айналу процесі ретінде. Осы жағдайлардың барлығында және әртүрлі, көбінесе қайшы келетін жолдармен ерте шіркеу үшін маңызды болған Христология, құтқару ілімі және Үштік туралы ілім арасындағы тығыз байланыс бірте-бірте ізгі ниеттің әртүрлі түсіндірмелерімен ығыстырылды.

Миссия Құдайдың табиғатынан туындайтын нәрсе ретінде түсінілді. Осылайша ол экклезиология немесе құтқару ілімі емес, Үштік ілімінің аясында қарастырылды. Missio Dei туралы классикалық ілім – Құдай Әке Ұлын жіберуі, ал Құдай Әке мен Ұл Киелі Рухты жіберуі – тағы бір "қозғалысты" қамту үшін кеңейтілді: Әке, Ұл және Киелі Рух шіркеуді әлемге жіберді. Миссионерлік ой-пікірлерге келетін болсақ, бұл Үштік ілімімен байланыс маңызды жаңалық болды.

Біздің миссиямыздың өз өмірі жоқ: тек жіберген Құдайдың қолында ғана оны миссия деп атауға болады. Миссионерлік бастама тек Құдайдан келгендіктен. Миссия осылайша Құдайдан әлемге қарайтын қозғалыс ретінде қарастырылады; шіркеу осы миссияның құралы ретінде қарастырылады. Миссия болғандықтан шіркеу бар, керісінше емес. Миссияға қатысу – Құдайдың адамдарға деген сүйіспеншілігінің қозғалысына қатысу, өйткені Құдай – жіберуші сүйіспеншіліктің бастауы. "Евангелие және біздің мәдениет желісі" атынан сөйлеген Даррелл Гудер былай деп жазады: "Біз миссиялық іс-әрекет тек шіркеудің ісі емес екенін түсіндік. Керісінше, миссия – Құдайдың бастамасы, оның жаратылысты қалпына келтіру және жаңару мақсатына негізделген. "Миссия" деген сөз "жіберу" дегенді білдіреді, бұл Киелі кітаптың адамзат тарихындағы Құдайдың іс-әрекетінің мақсатын сипаттайтын орталық тақырыбы. Біз Киелі кітап хабарының біз рұқсат еткеннен әлдеқайда радикалды, көпшілікке кеңірек, өзгертетін күшке ие екенін біле бастадық. Әсіресе, біз Иса Мәсіхтің шіркеуі – бұл ізгі хабардың мақсаты немесе соңы емес, керісінше, оның құралы және куәгері екенін көре бастадық. Құдайдың миссиясы бізді, Иса Мәсіхтің шіркеуін, өз қоғамдарымызда, өзіміз жүрген мәдениеттерде миссионерлік шіркеу болуға шақырып, жібереді". Алан Хирш "миссионерлік" сөзінің "шіркеудің табиғаты мен мақсатының мәніне" нұсқайтынын айтады. Ол былай деп жалғастырды: "Осылайша, миссионерлік шіркеудің жұмыс істеу анықтамасы – бұл Құдайдың халқының өзін-өзі анықтайтын және өмірін ұйымдастыратын қауымы, оның әлемге Құдайдың миссиясының агенті болудың нағыз мақсаты. Басқаша айтқанда, шіркеудің нағыз және шынайы ұйымдастыру принципі – миссия. Шіркеу миссияда болғанда, ол шынайы шіркеу. Шіркеудің өзі осы миссияның нәтижесі ғана емес, сонымен қатар оны мүмкіндігінше кеңейтуге міндетті және тағайындалған. Құдайдың тапсырмасы әрбір сенуші мен әрбір сенім қауымы арқылы тікелей ағып жатыр. Бұған кедергі жасау – Құдайдың өз халқы арқылы жүзеге асырып жатқан мақсатына кедергі жасау". Питерс Киелі кітапта "миссио-деидің соңғы нәтижесі – Әкені, Ұлды және Киелі Рухты даңқтау" деп айтылғанын айтады.