Азалаис де Поркайраг: Аквитандық әйел ақынының өмірі мен шығармашылығы
Azalais de Porcairagues
Азалаис де Поркайраг – 12 ғ. соңында өмір сүрген окцитан ақыны, тробаириц. Өмірі туралы мәліметтер аз, туған жері Поркайраг деп саналады. Ақындық өнері мен өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Азале де Поркарегс (сондай-ақ Азалеис) немесе Аласае де Поркарегс – 12 ғасырдың соңында окситан тілінде шығармалар жазған трубадур әйел. Оның өмірі туралы жалғыз дерек көзі – оның өмірбаяны, ол Монпелье маңынан шыққандығын, білімді және әдепті әйел болғандығын айтады; яғни, жинақтаушыға белгілі болған оның жалғыз өлеңі Гуиге арналған болуы мүмкін. Гуи шамамен 1135 жылы туған; 1178 жылдың басында ауырып, монахқа айналып, сол жылы қайтыс болған. Азале туған және қайтыс болған күндері белгісіз. Оның аты және жоғарыда аталған өмірбаяндардағы мәлімдемеге сүйенсек, ол Безиерден шығысқа қарай және Монпельеден оңтүстікке қарай шамамен он шақырым жердегі Портиранн ауылынан шыққан деп болжауға болады, бұл жер Гуи мен оның бауырларына қарасты аумаққа жақын болған. Азаленің қарапайым және эмоционалды бір өлеңі бүгінгі күнге дейін жеткен. Өлең 1173 жылы Оранждық Рембоның қайтысына сілтеме жасайды; ол, мүмкін, осы оқиғадан бұрын жазылып, кейін түзетілген. Өлеңнің аяқтауы траубадур поэзиясының белгілі демеушісі Нарбонннан Эрменгардты (1143–1197) еске алатын сияқты. Сакаридің айтуынша, өлеңнің үшінші шумағы Гиллем де Сент-Лейдиер бастаған, әйелдің өзінен байрақ адамға құдайы болса ар-ұяты кетеді ме деген поэтикалық тартысқа үлес қосады. Оранждық Рембо да өзінің «A mon vers dirai chanso» өлеңінде пікір білдіреді. Содан кейін Далфи д'Альверна мен Пердигон арасында осы тақырыпта партимен, ал Гвирау де Борнель мен Арагон королі Альфонсо II арасында тенсо өтеді.
Azalais de Porcairagues (also Azalaïs) or Alasais de Porcaragues was a trobairitz (woman troubadour), composing in Occitan in the late 12th century. The sole source for her life is her vida, which tells us that she came from the country around Montpellier; she was educated and a gentlewoman; meaning, probably, that the one poem of hers known to the compiler had been addressed to Gui. Gui was perhaps born around 1135; he fell ill early in 1178, became a monk, and died later in that year. Nothing is known of the dates of Azalais's birth and death. From her name, and from the statement in the Biographies cited above, it can be concluded that she came from the village of Portiragnes, just east of Béziers and about ten kilometers south of Montpellier, close to the territories that belonged to Gui and to his brothers. One poem attributed to Azalais, classically simple and emotional, survives today. The poem alludes to the death in 1173 of Raimbaut of Orange; it was possibly first composed before that date and emended afterwards. The poem's envoi seems to mention Ermengarde of Narbonne (1143–1197), a well known patroness of troubadour poetry. As observed by Sakari, the third strophe of the poem seems to contribute to a poetical debate begun by Guilhem de Saint Leidier as to whether a lady is dishonoured by taking a lover who is richer than herself. Raimbaut of Orange also comments in his poem A mon vers dirai chanso. Soon afterwards there follows a partimen on the topic between Dalfi d'Alvernha and Perdigon, and then a tensó between Guiraut de Bornelh and king Alfonso II of Aragon.
Қайнар көздер мен әдебиеттер
Пьер Бек, Трубадур әйелдерінің махаббат әндері: Трауэриц және әйел әндері (Париж: Сток, 1995) 65–70 беттер: Окситан және француз тілдеріндегі толық өлең. Трубадурлардың өмірбаяндары, ред. J. Boutière, A. H. Schutz (Париж: Nizet, 1964) 341–342 беттер. А. Сакари, «Azalais de Porcairagues, le "Joglar" de Raimbaut d'Orange» Neuphilologische Mitteilungen журналы, 50 том (1949) 23–43, 56–87, 174–198 беттер.
Pierre Bec, Chants d'amour des femmes troubadours: trobairitz et chansons de femme (Paris: Stock, 1995) pp. 65–70: complete poem in Occitan and French. Biographies des troubadours ed. J. Boutière, A. H. Schutz (Paris: Nizet, 1964) pp. 341–2. A. Sakari, 'Azalais de Porcairagues, le "Joglar" de Raimbaut d'Orange' in Neuphilologische Mitteilungen vol. 50 (1949) pp. 23–43, 56 87, 174 198.