Жорж Джонстоун: Әскери теңізші, саяхатшы және саяси қайраткер өмірі

Кіріспе

Джордж Джонстон (1730 - 24 мамыр 1787) – Корольдік теңіз флотының офицері. Ол Австрия мұрагерлік соғысы, Жеті жылдық соғыс және Америка Тәуелсіздік соғысында қызмет етті, пост капитаны шеніне дейін көтеріліп, британдық теңіз эскадрильясының коммодоры болып қызмет етті. Көп қырлы мансабында ол сонымен қатар парламент мүшесі, Шығыс Үндістан компаниясының директоры, Карлайл бейбітшілік комиссиясының мүшесі және 1763 жылдан 1767 жылға дейін Батыс Флориданың алғашқы губернаторы болды. Джонстон 1730 жылы ақсүйек отбасында дүниеге келді және теңіз мансабын бастады. Қызметінің басында оның мінез-құлқының жақсы және жаман жақтарын көрсеткен бірнеше оқиғалар болды. Ол жаумен шайқаста батылдығы үшін мақталып, бағынбағаны үшін сөккен оқиғаларға қатысты. Ол шендік сатыдан өсіп, өз командасына ие болып, жау саудагерлері мен қарақшыларға қарсы шағын крейсерлермен сәтті күресті. Жеті жылдық соғыс аяқталғаннан кейін ол бірнеше ықпалды тұлғалармен дос болып, Батыс Флориданың губернаторы болып тағайындалды. Жаңа колонияны басқарудың қиын операцияларында ол белгілі бір жетістікке жетті, бірақ ақырында саяси басшыларымен келіспеді және колониялық қоғамның кең бөлігінен қолдау таба алмады. Британияға оралғаннан кейін ол саясатқа белсенді қатысып, американдықтармен келісімді шараларды қолдады және Шығыс Үндістан компаниясының істеріне үкіметтің араласуын тоқтатуды ұсынды. Оның бұл ұстанымы Карлайл бейбітшілік комиссиясының мүшесі болып тағайындалуына әкелді, бірақ ол пара беруге айыпталып, американдықтар одан бас тартты. Комодор ретінде табысты қызметке оралып, Португалия жағалауында сәтті сапар шекті, содан кейін Голландия Республикасынан Кейп колониясын басып алу туралы құпия тапсырма алды. Кейпке жол жүріп, ол оның мақсатына қарсы жіберілген француз күштеріне тап болды. Порто-Прая шайқасында олармен күрессе де, француздардың Кейпке шабуылдап, нығайтуына жол берді. Міссиясы сәтсіз аяқталғандықтан, ол голландиялық саудагерлердің құнды флотын тауып, көп бөлігін тұтқындауға үлкерді. Соғыстан кейін Англиядағы саясатқа оралған ол бірқатар мәселелер бойынша сөз сөйледі, бірақ үкіметке шақырылмады. Өмірінің соңында ол Шығыс Үндістан компаниясының директоры болды, бірақ ауру салдарынан 1787 жылы қайтыс болғанға дейін бизнес пен саясаттан зейнетке шығуға мәжбүр болды.

Royal Navy officer (1730–1787)

George Johnstone (1730 – 24 May 1787) was a Royal Navy officer who saw service during the War of the Austrian Succession, the Seven Years' War and the American War of Independence, rising to the rank of post captain and serving for a time as commodore of a British naval squadron. In a multifaceted career he was also a member of parliament, a director of the East India Company, a member of the Carlisle Peace Commission and the first Governor of West Florida from 1763 until 1767. Johnstone was born into a gentry family in 1730, and embarked on a naval career. Early in his service there occurred several incidents which revealed both positive and negative aspects of his character. He was involved in encounters with the enemy where he was praised for his bravery, and incidents where he was censured for disobedience. He rose through the ranks to his own commands and had some success with small cruisers against enemy merchants and privateers. After the end of the Seven Years' War he had made friends with several powerful figures, and was appointed Governor of West Florida. He achieved a measure of success in the delicate operations of running a new colony, but ultimately clashed with his political masters and failed to cultivate support amongst the wider sections of colonial society. Returning to Britain he became active in politics, supporting conciliatory measures for the Americans, and the removal of government interference from the affairs of the East India Company. His stance on the former led to his appointment as a member of the Carlisle Peace Commission, but he was accused of offering bribes and the Americans would have nothing to do with him. Returning to active naval service with a lucrative posting as commodore, he cruised with success off Portugal, and was then entrusted with a secret mission to capture the Cape Colony from the Dutch Republic. While en route to the Cape, he was surprised by a French force sent to thwart his goal, and though he fought it off at the Battle of Porto Praya, he allowed the French to push on and reinforce the Cape. Thwarted in his mission, he had some consolation in discovering a valuable fleet of Dutch merchants, and capturing most of them. Returning to politics in England after the war he spoke on a number of issues, but was not asked to join an administration. He became a director of the East India Company towards the end of his life, before illness forced him to retire from business and politics shortly before his death in 1787.

Отбасы және ерте өмірі

Джордж Джонстон 1730 жылы Дамфрисширде, Вестерхоллдың 3-ші баронеті сэр Джеймс Джонстон мен оның әйелі Барбара Мюррейдің төртінші ұлы болды. Барбара Мюррей – әдеби қолдаушы Патрик Мюррейдің, 5-ші лорд Элибанктің үлкен қарындасы еді. Ол Уильям Джонстонның (кейін сэр Уильям Пултени) кіші інісі болды.

Австрия мұрагерлігі мен жеті жылдық соғыс

Ол өзінің карьерасын сауда флотында бастады, содан кейін 1746 жылы Корольдік флотқа қосылды. Ол Австрия мұрагерлік соғысында қызмет етті, біраз уақыт кемеде болып, Порт-Луис, Испаниола маңындағы британдық эскадрильядан жаудың өртке толы кемесін сүйреп алып кету үшін оған шабуыл жасағанда батылдығымен танылды. Белгісіз себептермен Кроуксханкс Джонстоунға сертификатын беруден бас тартты, содан кейін Джонстон оны дуэльге шақырды. Дуэльге келісім берілді, екеуі дуэль жасады және Кроуксханкс мойнынан жараланды. Осы оқиғаларға қарамастан, Джонстон 1759 жылдың маусым айында 70 зеңбірекке ие кеменің уақытша капитаны болып тағайындалды. 1759 жылға қарай денсаулығы нашарлаған Джонстон кемесіз қалды. Біраз кешігуден кейін, Адмиралтействоның бірінші лорды Джордж Ансон, 1-ші Барон Ансон оған алғашқы командасын берді – 14 зеңбірекке ие шлюп. Содан кейін ол 1762 жылдың қаңтарында адмирал Джордж Родниге Испанияға қарсы соғыс жарияланғаны туралы хабарлауға жіберілді. Родни осы ерте хабарды пайдаланып, аймақтағы испандар соғыс басталғанын білгенге дейін бірнеше құнды жүлделерді басып алды. Джонстон 1762 жылдың мамыр айында Жеті жылдық соғыс аяқталар алдында капитандыққа көтерілді. Ол жыл соңына дейін 24 зеңбірекке ие кемеге тағайындалды, бірақ оны қабылдамас бұрын жаңа тапсырма алды.

Карлайл бейбітшілік комиссиясы

Джонстоунның келісімге келуге дайындығы, оны 1778 жылы Фредерик Ховард, Карлайлдың 5-ші графы басшылығымен Америкаға жіберілген бейбітшілік комиссиясына енгізуге себеп болды. Келесі жылы оның кемелері 3 шілдеде 1780 жылы 38 зеңбірекке ие «Артуа» кемесін, ал 6 шілдеде 1780 жылы 18 зеңбірекке ие «Перл» кемесін, екеуі де Финистерр мүйісінің жанында басып алды. Голландтың дүниежүзілік иеліктері британдықтар үшін дереу құнды нысанаға айналды, Джонстонның экспедициясынан пайдаланып, олар тез арада көбірек соғыс кемелерімен, көлік кемелерімен және Шығыс Үндістан кемелерімен күшейтілді, Голландтың Кап-Добры үмітіндегі колониясын басып алу үшін құпия экспедиция жүргізуге тағайындалды. Экспедицияның бастапқы кезеңдері сәтті өтті, порттан шыққан төртінші күні голланд сауда кемесі басып алынды. 16 сәуірде портқа жақындап келе жатқан жаңа желкендер көрінді. Бұл Суфрен эскадрильясының кемелері болды, олар да су толықтыруды жоспарлаған және жау флотын кездестіргеніне таң қалды. Жағдайды пайдаланып, ол HMS Isis кемесіне дейін 74 зеңбірекке ие француз кемелері «Аннибал» және «Герой», сондай-ақ 64 зеңбірекке ие «Артезиен» кемесімен шапты, оларға жақыннан оқ атып, француз туын көтерді. Джонстон қалған соғыс кемелерін француздарға қарсы қоюға мүмкіндік таппады, ал оның кіші кемелері үлкен француз кемелеріне қарсы тиімсіз болды. Түтін мен шатасудың арасында бірнеше көлік кемелері Шығыс Үндістан кемелеріне оқ атты. Екі сағатқа созылған ауыр артиллериялық оқтан кейін француздар қауіпті жағдайға түсті, «Аннибал» мизз мачтасын жоғалтты, одан кейін басты және алдыңғы мачталары да құлады. Олар екі жүздей адамды өлтіріп немесе жараланып, британдықтар оларды басып алуға дайындалып жатқанда Суфрен шегінуге шешім қабылдады. Джонстон одан Суфрен күштері Капты күшейткенін және шабуылдың сәтсіз болатынын білді. Алайда ол бай жүкті голланд сауда кемелерінің шағын конвойы Салданха шығанағының қауіпсіздігіне көшірілгенін де білді. Джонстон оларды басып алуға шешім қабылдады және 21 шілде күні таңертең шығанақтың кіреберісіне жетті. Голланд эскадрильясы Dankbaarheid, Perel, Schoonkop, Hoogscarspel және Middleburg кемелерінен тұрды, оларға Hoogscarspel капитаны Геррит Хармейер басшылық етті. Олардың жабдықтары мен азық-түлігі Schapen аралына жақын шығанаққа жіберілген Zon және Snelheid пакеттерінде сақталды. Егер шабуылға ұшыраса, кемелерін өртеп жіберуге, ал тұтқындалған жағдайда Zon және Snelheid пакеттеріндегі жабдықтарын жоғалту оларды пайдасыз ететін бұйрық берілді. Алайда голландтықтар жеткілікті дайындықтан өтпеген, тек Middleburg кемесінде жанғыш материалдың қоймасы дайындалған. Олар якорь себізін кесіп, жағаға тірелді, онда экипаждар оларды өртеп жіберді, бірақ британдықтар қайықтарымен оларға жетіп, Middleburg кемесінен басқа барлық жердегі өртті сөндірді, оған Джонстон жеке желісін бекітіп, жастық шағындағы табысын қайталады және қалған голланд кемелерінен алыстатты. Капты басып алу мақсатында сәтсіздікке ұшыраған Джонстон әскерлер мен жабдықтарды Шығыс Үндістан бекетіне жіберуге шешім қабылдады, HMS Monmouth капитаны Джеймс Алмстың басшылығымен ең жақсы соғыс кемелерін оларды сүйемелдеуге жіберді, ал ол Romney, Jupiter, Diana, Jason, Terror, Infernal, бір жеңіл крейсер, екі азық-түлік кемесі және голланд кемелерімен бірге Ұлыбританияға қайтты. Бұған жауап ретінде Саттон бұрынғы командиріне қарсы сот процесін бастады. Кейін Джон өзінің ағасы, сэр Уильям Пултени Джонстоуннан Вестерхоллдың 6-шы баронетінің титулын мұраға алды. Джордж Джонстон теңіз офицері ретінде шағын жетістіктерге қол жеткізді, күмәнсіз батылдықпен қызмет етті, бірақ үлкен команда бергенде сәттілікке жете алмады.

Johnstone's stance on conciliation probably led to his selection by North to form part of the peace commission sent to America in 1778 under Frederick Howard, 5th Earl of Carlisle. The following year his ships captured the 38 gun Artois on 3 July 1780, and the 18 gun Perle on 6 July 1780, both off Cape Finisterre. Immediately Dutch possessions around the world became valuable targets for the British, and taking advantage of Johnstone's expedition, it was quickly reinforced with more warships, transports and East Indiamen, and assigned to carry out a secret expedition to capture the Dutch colony at the Cape of Good Hope. The expedition at first went well, with the cutter capturing a Dutch merchant ship on the fourth day out of port. On 16 April strange sails were seen approaching the harbour. These were the ships of Suffren's squadron, who also intended to take on water and was equally as surprised to discover an enemy fleet. Taking advantage of the situation he quickly ran up to HMS Isis with his 74 gun ships French ship Annibal and French ship Héros, and the 64 gun French ship Artésien, fired broadsides into her, and raised the French colours. Moored as he was Johnstone could not easily bring his remaining warships to engage the French, while his smaller ships were useless against the large French warships. In the smoke and confusion several of the transports fired into the East Indiamen. After two hours of heavy cannonading the French found themselves in a dangerous position, as Annibal lost her mizzen mast, followed shortly afterwards by her main and foremasts. She had by now sustained casualties of two hundred dead or wounded, and with the British preparing to board her, Suffren decided to retreat. From her Johnstone learnt that Suffren's forces had already reinforced the Cape, and that an attack would be futile. However he also learnt that a small convoy of richly laden Dutch merchants had been moved to the safety of Saldanha Bay. Johnstone decided to capture them, and on the morning of 21 July, arrived off the entrance to the bay. The Dutch squadron consisted of Dankbaarheid, Perel, Schoonkop, Hoogscarspel and Middleburg, under the command of Captain Gerrit Harmeyer of Hoogscarspel. Their stores and equipment had been stored on the packets Zon and Snelheid, which were sent further into the bay, near to Schapen Island. They had been given orders to burn their ships if attacked, while even if they were captured, the loss of their equipment on Zon and Snelheid would make them useless. However the Dutch were largely unprepared, and only on Middleburg had stores of combustible material been prepared. They cut their anchor cables and ran onshore, where their crews set fire to them, but the British were able to board them in their boats and extinguished the fires on all but Middleburg, to which Johnstone personally attached a line to, repeating the success of his youth, and had towed away from the remaining Dutch ships. Having failed in his objective to capture the Cape, Johnstone decided to send the troops and supplies on to the East Indies station, detaching his best warships under Captain James Alms of HMS Monmouth to escort them, while he returned to Britain with the ships Romney, Jupiter, Diana, Jason, Terror, Infernal, one light cruiser, two victuallers, and the Dutch prizes. In response Sutton brought a suit against his former commander. John later succeeded his uncle, Sir William Pulteney Johnstone, as 6th Baronet of Westerhall. George Johnstone had achieved small scale success as a naval officer, serving with undoubted courage, but had not been able to succeed when given a major command.