Кіріспе
Мәсіхші дінінде әйелдерді шіркеуге қабылдау рәсімі, сондай-ақ бала туған немесе асырап алған үшін алғыс айту деп те аталады. Бұл рәсімде әйелдің босанғаннан кейін сауығып кеткеніне берілетін құдайы қызыр бар. Рәсімге әйелдің босанғанда аман қалғаны үшін алғыс айту кіреді, және бала өлген немесе крещение рәсімінен өтпей қайтыс болған жағдайда да орындалады. Рәсімнің өзінде тазару рәсіміне қатысты ешқандай элементтер болмаса да, ол Леуіліктер кітабының 12:2-8 аяттарында (ЖД) көрсетілгендей, еврейлердің дәстүрімен байланысты. Жаңа өсиет негізінде христиандық рәсім Исаның ғибадатханада ұсынылуының (Лұқа 2:22-40 (KJV)) бейнесі мен символизміне сүйенеді. Кейбір христиандық дәстүрлер Мәриямның Мәсіхті тазалықтан зардап шекпестен туғанын ескерсе де, ол Мұса заңының талаптарын орындау үшін Иерусалимдегі ғибадатханаға барды. Бұл рәсім алғаш рет псевдо-Никей араб канондық құқығында айтылған. Әйелдерді шіркеуге қабылдаудың христиандық рәсімі Шығыс христиандығында, лютерандық шіркеулерде, англикандық қауымдастығында және методист шіркеулерінде жалғасуда; бірақ Римдік рәсім тек Ватикан II-ге дейінгі нысанда және англикандық ординариаттарда ғана кездеседі.
In Christian tradition the churching of women, also known as thanksgiving for the birth or adoption of a child, is the ceremony wherein a blessing is given to mothers after recovery from childbirth. The ceremony includes thanksgiving for the woman's survival of childbirth, and is performed even when the child is stillborn, or has died unbaptized. Although the ceremony itself contains no elements of ritual purification, it was related to Jewish practice as noted in Leviticus 12:2 8 (KJV), where women were purified after giving birth. In light of the New Testament, the Christian ritual draws on the imagery and symbolism of the presentation of Jesus at the Temple
(Luke 2:22 40 (KJV)). Although some Christian traditions consider Mary to have borne Christ without incurring impurity, she went to the Temple in Jerusalem to fulfil the requirements of the Law of Moses. The rite is first mentioned in pseudo Nicene Arabic canon law. The Christian rite for the churching of women continues in Eastern Christianity, the Lutheran Churches, the Anglican Communion and the Methodist Churches; but in the Roman Rite it is found only in the pre Vatican II form and in Anglican Ordinariate parishes.
Тарих
Бала туғаннан кейін әйелге бата беру дәстүрі Лұқа 2:22-де айтылған Қасиетті Мариямның тазалануын еске салады. Яһудилердің бұл салты Леуіліктер 12:1-8 тармақтарында көрсетілген рәсімге негізделген. Әйел бала туғанда қан немесе басқа сұйықтықтардың болуынан ритуалдық тұрғыдан таза емес деп есептелген. Бұл әдеп заңына емес, рәсімдік заңға қатысты. Натали Кнодель жаңадан бала тапқан әйелді бөліп, арнайы рәсім арқылы діни және әлеуметтік өмірге қайта енгізу идеясының батыс, тіпті христиандық емес екенін атап көрсетті. Мұндай рәсімдер көптеген мәдениеттерде кездеседі. Туу мен өлімге байланысты барлық нәрсе белгілі бір дәрежеде қасиетті деп түсініледі. Пол Маршаллдың пікірінше, егіншілік қоғамда бұл жаңа туған ананы босанғаннан кейін тым ерте жұмысқа қайта кірісуден қорғаудың қарапайым тәсілі болуы мүмкін. Бала туғаннан кейін міндетті түрде демалыс беру босанғаннан кейінгі оқшаулану деп аталады. Тарихи тұрғыдан алғанда, еуропалық әйелдер бала туғаннан кейін ұзақ уақыт бойы төсекте немесе үйде жатқан. "Шіркеуге бару" (Churching) осы апталар бойы оқшауланудың аяқталуын және жаңа ананың қоғамға қайта интеграциялануын белгіледі. Бұл рәсім көптеген түсініспеушіліктерге себеп болды, себебі көптеген түсіндірушілер мен уағыздаушылар оның кітаптық негіздерін сипаттағанда бұл ұғымды нақты түсіндірмеді. Рим папасы Григорий I 6 ғасырдың басында бала туғанда ластану пайда болады деген пікірге қарсы шығып, егер осылай көрінсе, әйелдер шіркеуден бөлінбеуі керек деп ұсынды. Бала туып, жазылған аналарға арналған бата ретінде "бұл міндетті емес, ерте христиан дәуірінен бастау алған, ізгі және мақтауға лайық дәстүр". Дэвид Кресси бұл рәсім әйелдің еңбегі мен бала туудың қауіп-қатерін мойындағанын айтады. Бала туғаннан кейін бір ай өткен соң, әйелдер шіркеуге барып, достарымен бірге тойлауды күтетін. Бұл күні ерлер үй шаруасымен айналысатын, көбінесе "қаз айы" деп аталатын айдың аяқталуын белгілейтін. 13 ғасыр Франциясында бұл рәсім әйелдің әйел және ана рөліне ерекше назар аударды. 1866 жылдың қазан айында өткен американдық католиктер жиналысы, Балтимордың екінші пленарлық кеңесі, бала туғаннан кейін шіркеуге бару АҚШ-та көбінесе назардан тыс қалғанын және оған баса назар аудару қажеттігін атап өтті, сондай-ақ мисса өткізілмейтін жерлерде шіркеуге баруға тыйым салды. Рәсімнің ресми атауы Benedictio mulieris post partum (бала туғаннан кейін әйелге бата беру) болды және бата беру мен алғыс айтуға бағытталған. Бұл рәсім екінші Ватикан кеңесінен кейін 1960 жылдардың соңында көбінесе қолданылмай қалды, бірақ көптеген дәстүрлі католик әйелдер әлі де осы рәсімді өткізіп жүр. 1984 жылы жарық көрген "Бата кітабында" "Бала туғаннан кейін әйелге бата беру" бар, ол Кеңеске дейін қолданылған ескі рәсімнен едәуір өзгеше, бірақ бірдей діни мақсатты қамтиды. Қазіргі шомылдыру рәсімінде (әкенің батасы да бар) анаға бата беріледі, бірақ ескі рәсім – ерекше бата.
Әдістемелік
"Баланың тууы немесе асырап алу үшін алғыс айту рәсімі" деп ресми түрде танылатын әйелдерді шіркеуге қабылдау рәсімі методист шіркеулерінде әлі де қолданылуда. Бұрын, әйелдің босанғаннан кейін шіркеуге бармағанша үйден шығуы ақылға сыймас деп есептелген. Англо-ирланд халықтық дәстүрінде шіркеуге қабылданбаған жаңа аналар перилерге тартымды деп саналған, сондықтан оларды олардың құрлыққа алып кету қаупі болған. Дегенмен, шіркеу рәсімінің бастауы осы кейінгі жергілікті сенімдермен байланысты емес, олар оған соңынан қосылған.
Шығыс
Византиялық ғұрыптағы Шығыс православие және Шығыс католик шіркеулерінде көптеген басшылықтар әлі де әйелдің бала туғаннан кейін 40-шы күні арнайы бата алу үшін шіркеуге бару дәстүрін сақтайды. Жаңа анасы қырық күн бойы үйде болып, денсаулығын қалпына келтіріп, баласына күтім жасайды. Егер бала тірі болмаса, анасы физикалық және рухани жарақаттарын жазып алу үшін үйде қалады. Бала туғаннан кейін әйел, әдетте, қасіретті қабылдамайды, егер өлім қаупі туса ғана қабылдай алады. Византиялық ғұрып бойынша орындалғанда, бұл қызмет анаға бата беруді және баланы Құдайға ұсынуды қамтиды. Бала туғанда жасалатын басқа екі қысқа ғұрыптан – бала туғаннан кейінгі бірінші күнгі дұғадан және сегізінші күнгі балаға ат қоюдан – бұл ғұрыпты ажырату қажет. Бұл ғұрыптар көбінесе үйде өткізіледі. Кейбір дәстүрлерде Ескі өсиеттегі сүндеттеу рәсіміне ұқсас, ер балаларды сегізінші күні крещение рәсімінен өткізуге болады. Мұндай жағдайда баланың аты ғибадатханада (шіркеу ғимаратында) қойылады; алайда анасы қатыспайды, баланы оның тәрбиешілері ұсынады.
Әйелді шіркеуге айналдыру
Бала туғаннан кейін қырық күн өткен соң, ананы ғибадатханаға әкеліп, шіркеуге кіргізеді – яғни, ол қайтадан шіркеуге қатысып, қасиетті жараларды қабылдауын бастағанда құдайдың батасын алу үшін. Бала (егер тірі қалса) бұрын тазартылып, жуылған анасымен бірге әкелінеді, сондай-ақ баланың крещениесінде (шомылдыру рәсімінде) тұратын, ниет етілген демеушілер (күмәдандар) да бірге болады. Олардың бәрі бірге соқпақтың алдындағы дәлізде, шығысқа қарай тұрады. Пастор оларға бата береді және әйел мен бала үшін дұға оқиды, олардың денсаулығы үшін шүкіршілік етеді және оларға Құдайдың кеңшілігі мен батасын тілейді.
Баланың шіркеуге кіруі
Егер бала крещение рәсімінен өткен болса, ол баланы шіркеуге енгізу рәсімін орындайды; егер өтпеген болса, крещениеден кейін дереу орындайды. Діни қызметкер баланы көтеріп, ғибадатхана есігінің алдында баламен бірге айқыш белгісін жасап, былай дейді: "Құдайдың қызметшісі (аты) Әке, Ұл және Киелі Рух атымен шіркеуге енгізілді. Әмин." Содан кейін ол баланы діни сарайдың ортасына алып келіп, былай дейді: "Мен Сенің үйіңе кіремін. Сенен қорқып, киелі ғимаратыңа қарай құлшылық етемін." Ортада тоқтап, ол былай дейді: "Құдайдың қызметшісі (аты) Әке, Ұл және Киелі Рух атымен шіркеуге енгізілді. Әмин. Мен қауымның ортасында Саған мадақ айтамын." Содан кейін ол иконостасқа барып, патшалық есіктердің алдында тоқтап, былай дейді: "Құдайдың қызметшісі (аты) Әке, Ұл және Киелі Рух атымен шіркеуге енгізілді. Әмин." Содан кейін ол сәбиді киелі орынға алып кіріп, алтардың артына айналып, қайтадан соляға шығады. Содан кейін ол Nunc dimittis әнін орындайды және арнайы аполизис (шығару дұғасын) оқиды, содан кейін ол баланы маңдайына, аузына және жүрегіне айқыш белгісімен жарылқайды және оны анасына қайтарады.