Кіріспе

Неміс саясаткері (1885–1944)

Артур Генрих Людвиг Зарден (27 сәуір 1885 жылы Гамбургте дүниеге келген – 18 қаңтар 1944 жылы Берлинде қайтыс болған) неміс салық заңнамасы саласындағы жетекші тұлға және қысқа мерзімге Рейх Қаржы министрлігінің Мемлекеттік хатшысы болды.

Мансап

Зарденнің балалық шағы мен жастық кезеңі туралы көп мәлімет белгілі емес. 1904 жылы ол мектепті бітіргеннен кейін Гамбургтегі Вильгельм гимназиясын тастап, Лозанна университетінде заңды оқуға түсті, содан кейін Мюнхен, Берлин және Киль қалаларында бірнеше семестр оқыды. 1908 жылы Кильде алғашқы мемлекеттік заң емтиханын тапсырғаннан кейін, 1909 жылы Ростокта заң докторы ғылымын қорғады, ал 1912 жылдың соңында Гамбургте екінші мемлекеттік заң емтиханын өтті. Ол бірнеше күннен кейін әкімшілікке қабылданып, мансабын бастады, алдымен Гамбург мұралық салығы басқармасында, кейін Салық департаментінде жұмыс істеді. 1914 жылы ол әкімшілікке бағалаушы болып тағайындалды, 1917 жылы Үкімет кеңесшісі, ал 1919-1920 жылдары Рейх Қаржы министрлігіне ауыстырылды. 1920 жылдың 24 шілдесінде ол өнеркәсіпші Бенно Оренштейннің қызы Эдит Оренштейнге үйленді. Зарденнің басқа лауазымдары: 1920 жылы Министрлік кеңесшісі, 1925 жылы Министрлік менеджері, Министрлік директоры және, ақыры, 1932 жылы Мемлекеттік хатшы.

Салықтық әкімшілік

Зарден рейхс қаржы министрлігіне дүрбелең кезінде келді. Германияның жеңілген соғысынан туған өтемақылардың салмағы, орталықтандырылған қаржы әкімшілігін құру және, соңғысы ретінде, инфляцияға қарсы күрес алғашқы жылдарды өте қиын етті. Осы себепті ол қайта құру және капиталдық табыс, мүлік және табыс салығын енгізу арқылы рейх қаржысын консолидациялауға, сондай-ақ міндетті несиелерге ден қойды. Бұл әрбір жеке тұлға мен кәсіпорынның мүлкінен 10%-ға дейін міндетті түрде беруді білдірді. Экономикалық тұрақтанғаннан кейін Зарден өзгелермен бірге Веймар Республикасының екінші салық реформасының үстінде жұмыс істеді, ол ең алдымен салықтарды жеңілдету және төмендету, сондай-ақ рейх пен жерлер (облыстар немесе штаттар) арасындағы қаржыны қайта ұйымдастыруға бағытталған болатын. Ол кәсіби журналдар мен кәсіподақ басылымдарында көптеген мақалалар жариялады.

Мемлекеттік хатшы

Райхтың Қаржы министрлігінде салық бөлімінің басшысы ретінде Зарден 1929 жылы үкіметпен келіспеушіліктерге байланысты бұрынғы мемлекеттік хатшы Иоганнес Попицтің "уақытша зейнеткерлікке шығуынан" кейін оның орнын басатынын күткен. Бірақ, жаңа қаржы министрі – сонымен бірге экономика министрі – Пол Молденгауэр, Кабинеттің араласуына қарамастан, Рейх Экономика министрлігінен Ханс Шафферді тағайындады. 1932 жылдың маусым айында Зарденнің Мемлекеттік хатшы болып тағайындалуы жаңа министр Иоганн Людвиг Граф Шверин фон Кросигкке жетті. Зарден салық чектерін (талондарын) ойлап тапқан деп есептеледі, олар салықтарға жеңілдіктер ұсынып, сату арқылы бизнестің жылдам қаржылық қолжетімділігін қамтамасыз етті. Гитлер режимі билікке келгеннен кейін, еврей дінін ұстанып, еврей әйеліне үйленген Зарден алдымен Мемлекеттік хатшы қызметінде қалды, бірақ Адольф Гитлердің тікелей араласуымен үкіметтен қуылды және 1933 жылдың 31 наурызында "уақытша зейнеткерлікке" жіберілді. 25 қыркүйекте, «Кәсіби мемлекеттік қызметті қалпына келтіру туралы» заңның 6-бабына (немесе §6) сәйкес, Зарденнің зейнеткерлігі жыл соңына дейін толыққанды күшке енді.

Зарденнің өліміне байланысты жағдайлар

Артур Зарден Токиодағы бұрынғы неміс елшісі доктор Вильгельм Генрих Солфтың жесірі Йоханна Солф басқарған "Сольф шеңберіне" қатысты. Қарсылық қозғалысының бір бөлігі болған бұл шеңберге Йоханна Солф және оның қызы Лаги фон Баллестрем сияқты Сыртқы істер министрлігінің қызметкерлері, зиялылар, жазушылар және басқа да адамдар жиналды. Зарден шеңберге қосылғаннан кейін, Гестапо Пауль Рекцех атты жексұрды топқа енгізе алды. 1943 жылдың қыркүйегінде ол Германияның әскери жағдайының үмітсіздігі туралы топтың талқылауын Гестапоға хабарлады, мұндай әңгімелердің өзі нацистік Германияда мемлекетке қарсы қылмыс саналды. Бұл Зарденнің 1944 жылдың 12 қаңтарында тұтқындалуына әкелді, одан кейін ол Гестапо түрмесіне қамалды. Ол түрмеден тірі шыға алмайтынын және азаптауға ұшырайтынын түсінді. 18 қаңтарда Зарден терезеден секіріп, көшеге құлап қайтыс болды.