Кіріспе

Делчево, Солтүстік Македония – Солтүстік Македонияның шығыс таулы аймағындағы шағын қала. Бұл, осы атпен аталатын муниципалитеттің орталығы. Жыл сайын 2 тамызда революционер Гоце Делчевтің құрметіне фестиваль өткізіледі.

Тарих

Дельчево, византиялық дәуірдегі аңыз бойынша, славян тіліндегі Царевоның грек тіліндегі нұсқасы ретінде Василево деп аталған. Царево Село елді мекені туралы алғаш рет Сербия патшасы Душанның 1347-1350 жылдарға арналған жарғысында айтылған. Ол осы жарғы арқылы Пижанецтен Леснов монастырына бірнеше жер мен егістік даласын сыйлады.

Балқан және дүниежүзілік соғыстар

Балқан соғыстары кезінде көптеген түріктер қаладан кетіп қалды, сондықтан 1914 жылы халық саны 1701 адамды құрады. Осы соғыстардан кейін, негізінен Bigla, Selnik және Dramče ауылдарынан болгар қоныс аударушылары келіп, түріктерге тиесілі мүлікті сатып алды. 1931 жылы халық саны 3746 адамға дейін артты. Осы жылдан бастап түрік халқының Түркияға ерікті түрде көшіп кетуі жалғасты, әсіресе 1953 жылы. 1935 жылы Брегальница өзенінің оң жағында алғашқы үйлердің құрылысы басталды. Азаттыққа қол жеткізгеннен кейін, 1950 жылдың 23 сәуірінде Македония Халық Республикасының Ұлттық Ассамблеясының Президиумы Гоце Дельчевтің құрметіне Царево Селоны Дельчево деп атауға шешім қабылдады. 1960-жылдары қала Брегальница өзенінің оң жағына қарай, ал 1970-жылдары Милково Брдо (Милков төбесі) төбесіне қарай кеңейді. Дельчеводағы еңбек ұйымдарындағы қызметкерлер санының өсуімен қатар, ондағы халық саны да артты. Бүгінде Дельчево – кең асфальтталған көшелері мен бульварлары, кәріз жүйесі, саябақтары мен жасыл жеңілдіктері бар заманауи қалалық елді мекен.

Орналасқан жері

Дельчево Скопье қаласының шығысында, Брегальница өзенінің бойында, Голак тауының етегінде орналасқан. Бұл Пижанец аймағындағы ең ірі елді мекен, ол Осогово таулары (солтүстікте) мен Малешево (оңтүстікте) аралығында жатыр. Қаланың биіктігі 2200 метрге жетеді. Елдің ең шығыс бөлігінде орналасқан Дельчево, географиялық жағдайы мен көлік байланысы жағынан салыстырмалы түрде жақсы. Бұл – Шығыс Македонияның торабы. Пехчево және Берово арқылы Оңтүстікке Струмицамен, ал Македонска Каменица және Кочани арқылы Солтүстік-Батысқа Штиппен байланысады. Батысында Виница қаласы, ал шығысында Болгариямен шекарадағы "Арнаутский Гроб" (Арнауттың қабірі) атты шекара өткізу пункті орналасқан, сол арқылы Пирин Македониясының астанасы Горна Дзумаяға (Благоевград) жетуге болады.

Климат

Дельчевоның климаты шығыс Еуропаның континенттік климатына ұқсас. Делчеводағы орташа жылдық температура 11°C (52°F) құрайды, абсолютті ең төменгі температура -26°C (15°F), ал абсолютті ең жоғары температура 39°C (102°F). Биік аудандарда орташа жылдық температура 3,5°C (38°F) дейін төмендейді. Ең жылы ай – тамыз, ең суық – қаңтар. Көктем күзден әрқашан суық. Бұлттылық күшті емес, сондықтан жыл бойы ашық және күннөлді күндер басым. Дельчеводағы жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 548 мм (22 дюйм), ал тауларда теңіз деңгейінен 1600 метрден жоғары жерлерде 1000 мм-ге дейін (39 дюйм) жетеді. Жауын-шашын мөлшері салыстырмалы түрде аз болғанымен, өсімдік вегетациясы кезеңінде (сәуір-қыркүйек) таралуы қолайлы және жылдық жауын-шашынның 50% астамын құрайды. 10°C (50°F) жоғары температуралы вегетациялық кезең жыл ішінде 191 күнге созылады. Бұл қолайлы климат түрлі өсімдіктердің өсуіне жағдай жасайды, сонымен қатар бұл аймақта туризмді дамыту үшін өте қолайлы табиғи ортаны құрайды.

Демография

Васил Канчовтың статистикасына сәйкес ("Македония, этнография және статистика", 1900), Царево Селода (Дельчево) 1520 тұрғын болған, оның ішінде 575 болгар мұсылман, 520 болгар экзархисі және 425 түрік болған. Югославияның 1948 жылғы алғашқы ұйымдастырылған халық санағында Царево Село ауданында 20 159 тұрғын болды, оның ішінде Царево Селода (Дельчево) – 3 173 адам, ал ауылдарда (Пижанец, Осогово) – 16 986 адам. Этникалық құрамы бойынша халықтың 15 669-ы (77,7%) македониялықтар, 4 036-ы (20%) түріктер, бірақ олардың бір бөлігі македониялық мұсылмандар, 300-і (1,48%) рома және 154 басқа ұлт өкілдері болды. 2002 жылғы халық санағы бойынша қаланың халқы 11 500 адамды құрады және орташа өлшемді қалалар тобына жатты. Басты этникалық топ – македониялықтар. Рома халқы – ең ірі азшылық. +ҰлттарЖылМакедониялықтарРомаТүріктерСербтерАлбандарАрумандарБасқаларБарлығы1948N/AN/AN/AN/AN/AN/AN/A3.17319531.5961781.1279020403.03319612.645N/A318560N/A1283.14719714.4641723535111N/A535.10419817.3494501703270578.06519919.83255116129808310.66419949.84552112129902910.554200210.7615649725734311.500202111.949475112920510813.585 Муниципалитеттің ресми тілі – македон тілі. +ТілдерТіл саны пайызМакедон10.85194,36Рома4023,50Түрік1881,63Серб260,23Албан70,06Босняқ20,02Аруман10,01Басқа250,22 Дельчево – зайырлы қала. Басты діні – православие. Ислам дінін көбінесе рома және түрік азшылықтары ұстанады. Қаланың көптеген шіркеулері мен мешіті бар. +ДіндерДін саны пайызПравославие христиандары10.59492,12Ислам6605,74Протестантизм40.03Католицизм30.03Басқа/Дінсіздер2392,08

Спорт және мәдениет

Футбол клубы FK Bregalnica Delčevo өз үй ойындарын 5000 адамдық сыйымдылығы бар "Гоце Делчев" қалалық стадионында өткізеді. Македониялық болгар революционері Гоце Делчевті құрметтеу фестивалі жыл сайын 2 тамызда өткізіледі. Василево (византиялық) ауылының қираған қалдықтары қаладан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 3 км (1,9 миль) жерде жатыр, ал Света Богородица (Әулие Ана) монастыры, жарқын фрескаларымен әйгілі, қаладан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 3 км (1,9 миль) жерде орналасқан.