Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гунскирхен – Австрияның Жоғарғы Австрия штатындағы қала.
Gunskirchen is a town in the Austrian state of Upper Austria.
География
Гунскирхен Хаусруквиерт аймағында орналасқан. Муниципалитеттің 11 пайызы орман, ал 78 пайызы егістік жерлерді құрайды. Ішкі жану қозғалтқыштарын жасаушы Rotax компаниясы 1947 жылдан бері Гунскирхенде орналасқан.
Gunskirchen lies in the Hausruckviertel. About 11 percent of the municipality is forest, and 78 percent is farmland. Internal combustion engine maker Rotax has been headquartered at Gunskirchen since 1947.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Маутхаузен-Гузен концлагерінің қосалқы лагерлерінің бірі осы ауылда орналасқан еді. Лагерьдің қызметі ұзаққа созылмады. 1944 жылдың желтоқсан айында Гунскирхен лагерін салу жұмыстары басталды. Онда бірнеше жүз құл еңбекші орналастыру жоспарланған. Бірақ 1945 жылдың сәуір айында лагерь ашылғанда, Маутхаузеннен өлім маршымен келген мыңдаған тұтқындар Гунскирхенге ағылып кірді. Олардың арасында доктор Эдит Эгер де болды. Осы тығыздықтан аштықтан әлсіреген және денсаулығы нашарлаған тұтқындар арасында тиф, дизентерия сияқты жұқпалы аурулар жылдам тарады. Тұтқындардың көпшілігі – 400 саяси тұтқыннан басқа – немістер өз Отанынан Австрияға жаяу әкелген венгр еврейлері еді, оларды мәжбүрлі еңбекке пайдалану мақсатында әкелген. Гунскирхен лагерінен шамамен 17 000 венгр еврейі өткен деп хабарланды. 1945 жылдың 4 мамырында 71-ші жаяу әскер дивизиясы және 761-ші танк батальоны Гунскирхенді азат етті. Әскерлер лагерьге кіргенде, СС күзетшілерінің бірнеше күн бұрын, өліктерге толы лагерьтен қашқандарын білді. Лагерьде әлі де шамамен 15 000 тұтқын болды. Азаттыққа шыққаннан кейінгі айларда нацистердің жасаған зұлпымынан 1500-ге жуық бұрынғы тұтқын қайтыс болды. 71-ші жаяу әскер дивизиясының бір сарбазы Гунскирхендегі алғашқы әсерін былай баяндады:
During World War II one of the sub camps of the Mauthausen Gusen concentration camp was located in the village. The camp was rather short lived. In December 1944, construction for the Gunskirchen camp began. It was planned to house several hundred slave laborers. When the camp was opened in April 1945, however, thousands of prisoners evacuated on death marches from Mauthausen started to flood Gunskirchen. Dr. Edith Eger was among them. In these overcrowded conditions, diseases such as typhus and dysentery spread rapidly through the starving and weakened camp population. The prisoners were—with the exception of 400 political prisoners—Jews from Hungary whom the Germans had forced to march on foot from their homeland to Austria, where they were to be used for forced labor. Some 17,000 Hungarian Jews reportedly passed through the Gunskirchen camp. On May 4, 1945, troops of 71st Infantry Division and segregated 761st Tank Battalion liberated Gunskirchen. When troops entered the camp, they learned that the SS guards had fled the corpse littered camp days before. Some 15,000 prisoners were still in the camp. In the months following the liberation, some 1,500 former prisoners died as a consequence of their mistreatment by the Nazis. One member of the 71st Infantry recounted his first impressions of Gunskirchen:
Лагерьге кіргенде, әлі жүре алатын тірі қаңқалар біздің төңірегімізге жиналды, біз одан әрі кіргіміз келсе де, тығын, итеріскен көпшілік бізге жол бермеді. Барлық тұтқындардың дерлік аштықтан есінен шығып қалғанын айту артық емес. Америкалықты көргенде ғана шу, зар, айқайлар естілді. Адамдар америкалыққа қол тигізуге, джипке қол тигізуге, біздің қолымызды сүйеуге жиналды – бұл шындық екеніне көз жеткізу үшін. Жүре алмайтындар біздің джипімізге қарай сүретін болды. Тіпті сүре алмайтындар бір шынтаққа тіреліп, барлық ауыртпалығына қарамастан, көздері арқылы америкалықтардың келгеніне деген алғыстарын және қуаныштарын білдірді. Капитан Дж. Д. Плетчер.
As we entered the camp, the living skeletons still able to walk crowded around us and, though we wanted to drive farther into the place, the milling, pressing crowd wouldn't let us. It is not an exaggeration to say that almost every inmate was insane with hunger. Just the sight of an American brought cheers, groans and shrieks. People crowded around to touch an American, to touch the jeep, to kiss our arms—perhaps just to make sure that it was true. The people who couldn't walk crawled out toward our jeep. Those who couldn't even crawl propped themselves up on an elbow, and somehow, through all their pain and suffering, revealed through their eyes the gratitude, the joy they felt at the arrival of Americans. Capt. J. D. Pletcher
Америкалық әскерлер дереу жергілікті қаладан тұтқындарды тамақ пен сумен қамтамасыз ету үшін қажетті жабдықтар мен көлік құралдарын талап ете бастады. 1988 жылы АҚШ Армиясының Әскери тарих орталығы және АҚШ Холокост мемориалдық мұражайы 71-ші жаяу әскер дивизиясын азат етуші бөлім деп таныды.
The American soldiers immediately began requisitioning supplies and transportation from the local town to provide the prisoners with food and water. The 71st Infantry Division was recognized as a liberating unit by the United States Army Center of Military History and the United States Holocaust Memorial Museum in 1988.