Кіріспе

Железни Брод (Eisenbrod) – Чехияның Либерец аймағындағы Яблонец-над-Нису ауданындағы қала. Халық саны шамамен 6100 адамды құрайды. Қаланың Травники ауданы халықтық сәулетті жақсы сақтап, ауылдық ескерткіштер жинағы ретінде қорғалады.

Әкімшілік бөлімдер

Бзи, Хлистов, Хорска Каменице, Хруба Хорка, Жирков, Мала Хорка, Пелехов, Спльзов, Стревельна, Тепере және Весели ауылдары Железный Брод қаласының әкімшілік бөлімдері болып табылады.

География

Железни Брод Яблонеч-над-Нисудан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен орналасқан. Ол Гигант тауларының алдындағы төбелерде жатыр. Ең жоғары нүктесі теңіз деңгейінен биіктікте. Жизера өзені қаладан өтеді, ал Жерновник ағыны қаланың солтүстік жағынан құяды.

Тарих

Железный Брод 11 немесе 12 ғасырда Брод ("өткел") немесе Бродэк ("кішкентай өткел") деп аталған елді мекен ретінде құрылған. 13 ғасырда патша Оттокар II ауылды қала статусына көтерді. 1468 жылы қала өртенді, бірақ 1501 жылы патша Владислав II қаланың құқықтарын қайта орнатып, қалаға елтаңба берді. Осы кезде, шамасы, қаланың болат өндірісіне сілтеме жасай отырып, "Железный" ("темір") атауы қосылды. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында шыны өндірісі және ұнтақтау фабрикаларының дамуымен шыны жасау индустриясы гүлденді. 1920 жылы Чехиядағы алғашқы кәсіби шыны жасау мектебі ашылды.

Экономика

Қаланың өнеркәсібін зергерлер, сондай-ақ үрлемелі шыныдан жасалған заттар, термометрлер және ұсақ шыны бұйымдарын өндірушілер көрсетеді.

Көлік

Жelezný Brod Пардубице мен Либерецті байланыстыратын теміржол бағытында орналасқан.

Көрікті жерлер

Неоренессанс стиліндегі қала әкімдігі 1890 жылы салынған. Қалалық театр мен Властимиль Раданың қалалық галереясы қала әкімдігі ғимаратында орналасқан. Қаланың гербі бірінші қабатта орналасқан. Běliště деп аталатын ағаш үй Қалалық музейдің этнографиялық экспозициясына орналасқан, ол Железный Брод тарихына және оның жақын аймақтарына арналған. Клеменковско – 1792 жылдан бері қала алаңында орналасқан бұрынғы қалалық ағаш үй. 1936 жылдан бастап бұл үй үнемдеу банкі ғимаратының бөлігі болды. Бүгінде бұл үй қала мұражайының бөлігі болып табылады және Железный Бродтың шыны өндірісіне арналған экспозицияны, сондай-ақ Станислав Либенский мен Ярослава Брыхтованың галереясын ұсынады. Травники ауданы Жизера және Жерновка өзендерінің қосылған жерінде орналасқан. Ол 18-19 ғасырлардағы ескі неоклассикалық және ағаш үйлерден құралған халық сәулетінің ескерткіштерімен ерекшеленеді. Ең құнды үйлердің арасында Гросовско және Кноповско деп аталатын Империя стиліндегі үйлер бар. Травникидегі Ұлы Яков шіркеуі 17 ғасырдың соңында салынған, ал шіркеудің жанындағы ағаш қоңырау мұнарасы 1761 жылдан бері сақталған. Мұнда сонымен қатар шыныдан жасалған Рождестволық композициялардың шағын мұражайы да бар. Бзидегі Киелі Үштік шіркеуі – барокко стиліндегі ауылдық шіркеу. Ол 1692–1697 жылдары салынған және бұрынғы ағаш ғимараттың орнына келген.