Кіріспе

Блех (идиш тіліндегі בלעך (blekh) сөзі "қалайы" немесе "жұқа металл", сондай-ақ орта және жоғары неміс тілдеріндегі "Blech" сөзі "қалайы" немесе "жұқа металл" мағынасын береді) – көптеген сақты еврейлер шаббат күні (иудейлердің сенімді демалыс күні) пештің жаққыштарын (ал кейбірлері пештің тұтқаларын және реттегіштерін) жабу үшін пайдаланатын металл жамылғы. Бұл шара шаббат күні тамақ пісіруге қатысты халахикалық тыйымды бұзудың алдын алу үшін жасалады.

Ағартқысыз

Ағартқыш немесе К’Дейра Блех (әдетте "сулы блех" деп аталады, мағынасы "қазан блех"), сенбі күні алдын ала пісірілген тағамды қыздыру үшін де қолданылады, бірақ стандартты блехтен өзге халахикалық принциптерді пайдаланады. Ағартқыш – ыстық сумен толтырылған және үстіне басқа металл таба жабылған, сондықтан халахи мақсаттары үшін су ваннасына немесе қос қазанға ұқсас. Осы себепті, ол халахи тұрғысынан стандартты блехке қарағанда көбірек мүмкіндік береді. Дегенмен, ағартқыштың температурасы судың қайнау температурасымен шектеледі және ол әдеттегі блехтей ыстық болмайды.

Өрт қауіпсіздігі

2015 жылы Бруклинде Шаббос жылытқышының (плитканың) бұзылуынан болған өртте жеті бала қаза тапты. 2015 жылғы өртке дейін соңғы 15 жылда Бруклинде кем дегенде төрт Шаббат күндері өрт болған, себебі еврейлердің діни демалыс күнінде тамақ қыздыруға арналған құралдарды немесе еврей заңын дәстүрлі түсіндіруге сәйкес, шамдарды жандырып қойып кеткен. 2005 жылы Бруклиндегі Уильямсбургте пештің жағылған оттықтарын өшірмей кеткеннен туған өртте үш бала көз жұмды. 2015 жылғы өрттен кейін Нью-Йорк қаласының өрт сөндіру қызметі жақын жердегі үйлерге "Еврейлердің діни мерекелерінде өрт қауіпсіздігі" деген тақырыптағы буклет таратты. Өртке жауап ретінде көптеген еврей тұрғындары келесі Шаббатқа дейін түтін детекторын сатып алды.