Кіріспе

Алкалоид түрі

Авенантрамидтер (антраниль қышқылының амидтері, бұрын "авеналуминдер" деп аталатын) және саңырауқұлақ жұқтырған гвоздикада (Dianthus caryophyllus) кездеседі. Көптеген зерттеулер осы табиғи заттардың қабынуға қарсы, антиоксиданттық, қышынуға қарсы, тітіркендіргіш әсерге қарсы және атерогендік белсенділікті қоздырмайтын қасиеттері бар екенін көрсетті. Авентарамидтердің белгілі бір деңгейдегі сұлы тұнбалары тері, шаш, балалар және күннен қорғау өнімдерінде қолданылады. Авенантрамидтер деген атауды Коллинз осы қосылыстардың сұлы дәндерінде табылуын хабарлағанда берген. Кейіннен үш авентарамид авеналуминдер I, II және III-тің ашық сақиналы амидтері екені анықталды, бұрын Маяма және оның әріптестері оларды сұлының фитоалексиндері деп сипаттаған болатын.

Тарих

Овс ежелден-ақ жеке күтім мақсатында қолданылып келген. Шындығында, жабайы овс (Avena sativa) Мысырда және Арабия түбегінде б.з.д. 2000 жылдан бері тері күтімінде пайдаланылған. Овстық ванналар ұйқысыздық, алаңдаушылық және экзема, күйік сияқты тері ауруларын емдеуде жиі қолданылған. 19 ғасырда овстық ванналар тері ауруларын, әсіресе қышымалы қабынуларды емдеу үшін кеңінен қолданылған. 1930 жылдары ғылыми еңбектер овстың тазалау қасиеттері, сондай-ақ қышынуды басу және теріні қорғау мүмкіндігі туралы қосымша мәліметтер келтірді.

Коллоидты сарымсақ

2003 жылы коллоидты зығыр ұны FDA тарапынан теріні қорғау құралы ретінде ресми түрде мақұлданды. Одан бері көптеген қосалқы өнімдер сипатталды және тазартылды, сондай-ақ авентрамидтердің антиоксиданттық, қабынуға қарсы және атеросклерозға қарсы қасиеттері бар екендігі анықталды. Олар қабыну, аллергия немесе жүрек-қантамыр ауруларымен ауыратын адамдарды емдеу үшін қолданылуы мүмкін. Халықаралық косметикалық ингредиенттер номенклатурасы (INCI) бастапқыда авентрамидтердің белгілі бір деңгейдегі зығыр экстрактысын "Avena sativa ядросы экстрактысы" деп атады, бірақ соңғы кезде осы зығыр фенолды алкалоидтарының 80% құрайтын экстрактты сипаттау үшін "авентрамидтер" деген INCI атауын да қабылдады.

Avena sativa-да атқаратын қызметі

А. sativa өсімдігі саңырауқұлақтық патогендердің енуіне қарсы қорғаныс ретінде авенантрамидтерді – фитоалексиндерді өндіреді. Қабыну – бұл организмде сыртқы заттарға, жасуша зақымдануына, инфекцияларға және патогендерге қарсы жүретін күрделі және өзін-өзі қорғау реакциясы. Қабыну реакциялары қабыну жасушаларымен өндірілетін цитокиндер тобы арқылы реттеледі. Бұдан әрі, цитокиндердің экспрессиясы ядролық транскрипция факторы kappa B (NF κB) тежелуі арқылы реттеледі. Көптеген зерттеулер авенантрамидтердің NF κB белсенділігін тежеу арқылы IL-6, IL-8 және MCP-1 сияқты қабынуды күшейтетін цитокиндердің өндірісін азайта алатынын көрсетті, ал NF κB қабыну реакциясының гендерін белсендіруге жауапты. Сонымен қатар, авенантрамидтер қышыну реакциясын айтарлықтай төмендетеді, ал оның тиімділігі гидрокортизонның қышыққа қарсы әсерімен салыстыруға болады.

Ұсынылған әрекет ету механизмі

Sur (2008) бойынша, авентрамидтердің қабынуға қарсы әсері NF κB тәуелді цитокиндердегі NF κB белсенділігін тежеуіне байланысты. Осының салдарынан, NF κB-ны басу қатерлі жасушалардың көбеюін шектейді және қабыну деңгейін азайтады. Авенантрамидтердің химиялық құрылысы антигистаминдік әсері бар траниласт дәрісіне ұқсас. Авенантрамидтердің қышынуға қарсы белсенділігі гистаминге жауаптың тежелуімен байланысты болуы мүмкін. Жалпы алғанда, осы нәтижелер авентрамидтердің күшті қабынуға қарсы заттар ретіндегі әсерін және дерматологиялық қолданудағы маңыздылығын көрсетеді.

Антиоксиданттық белсенділігі

Авенантрамидтер күшті антиоксиданттық қасиетке ие, олар негізінен радикалға сутек атомын беру арқылы әрекет етеді. Антиоксидант – "окисдануға жататын субстратқа қарағанда төмен концентрацияда болатын, сол субстраттың окисдануын айтарлықтай кешіктіретін немесе тоқтатып тұратын кез келген зат" (Halliwell, 1990). Бұл фитохимиялық заттар организмдегі окис стресімен күреседі, ол қатерлі ісіктер мен жүрек-қантамыр ауруларының пайда болуына себеп болады. Авенантрамидтердің арасында антиоксиданттық қабілет әртүрлі, C ең жоғары қабілетке ие, одан кейін B және A келеді. Сондай-ақ, авенантрамидтерге негізделген диета жүрек және қаңқа бұлшықеттерінде глутатион пероксидазаның активтілігін күшейтеді, бұл организмді окисдену зақымдарынан қорғайды.

Номенклатура

Авенантрамидтер үш фенилпропаноидтың (п-кумарин, ферула қышқылы немесе кофе қышқылы) бірі мен антранил қышқылының (немесе антранил қышқылының гидроксилденген және/немесе метоксилденген туындысының) қосылыстарынан тұрады. Барлық төрт синтетикалық зат сұлыдан алынған заттармен толық сәйкес келді.