Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Христиандық уағыздау әдісі
Method of Christian preaching
Құтқарылу тарихына негізделген уағыз – 1940 жылдардың басында Нидерландының реформаланған шіркеулерінде пайда болған уағыз әдісі. Талқылаудың мәні: «Біз Киелі кітаптың тарихи әңгімелерін қалай уағыздауымыз керек?» Бір жағынан, «үлгілік» уағызды қолдайтындар болды. Бұл уағыз әдісі Киелі кітаптағы оқиғалардың, әсіресе Ескі өсиеттегі әңгімелердің, бүгінгі христиандардың қалай өмір сүруі керек (немесе керек емес) екендігінің үлгілері ретінде уағыздалуы тиіс деп үйретті. Ескі өсиеттегі сенушілер біздің қалай мінез-құлық тануымыз керек екендігінің үлгілері (немесе, жағдайға қарай, анти-иудаизм сияқты, кері үлгілері) ретінде көрсетілді. Талқылаудың екінші жағында «құтқарылу тарихына» (голланд тіліндегі heilshistorisch терминін аудару) негізделген уағызды жақтағандар болды. Олардың арасында Клаас Шилдер мен Бенне Холверда да бар еді. Олар Ескі өсиеттегі оқиғалардың ең алдымен моральдық үлгілер емес, ал болашақ Мессияның аяны ретінде қарастырылуы керек деп талас жасады. Ескі өсиеттегі оқиғалар Исаның тұлғасы мен қызметі арқылы Израильдің Мессиясы ашылатын уақытқа тарихи алдын ала хабар беретін бейнелер мен көлеңкелер ретінде қызмет етті. Бұл көзқарасты қолдау үшін, құтқарылу тарихына негізделген уағызды жақтаушылар Исаның Еммаус жолында шәкірттеріне үйреткен сөздерінен көп нәрсе алды: «Ол Мұсадан бастап барлық пайғамбарлардан бастап, Киелі кітаптардың бәрінде Өзі туралы айтылған нәрселерді түсіндірді» (Ағылшын стандартты нұсқасы). Сондай-ақ, осы тараудың 44-аятынан да қолдау алынды, онда Иса былай дейді: «Мен сіздермен бірге болғанда айтқан сөздерім осы: Мұсаның заңында, пайғамбарлар мен Забурларда Мен туралы жазылғанның бәрі орындалуға тиіс».
Redemptive historical preaching is a method of preaching that emerged from the Reformed churches of the Netherlands in the early 1940s. The debate concerned itself with the question: "How are we to preach the historical narratives of the Bible?" On one side of the question were the proponents of "exemplaristic" preaching. This method of preaching taught that the biblical narratives in general, and the Old Testament stories in particular, were to be preached as examples of how Christians today should (or should not) live their lives. Old Testament believers were held up as examples (or anti examples, as the case may be, see for example anti Judaism) of how we should conduct ourselves. On the other side of the debate were the advocates of preaching that was "redemptive historical" (the term used to translate the Dutch heilshistorisch). These included Klaas Schilder and Benne Holwerda. They argued that Old Testament narratives are not primarily to be moral examples, but as revelations of the coming Messiah. The narratives of the Old Testament served as types and shadows pointing forward in history to the time when Israel's messiah would be revealed in the person and work of Jesus. In support of this view, the advocates of redemptive historical preaching drew heavily upon the text of , where Jesus is teaching the disciples on the road to Emmaus: "And beginning with Moses and all the Prophets, he interpreted to them in all the Scriptures the things concerning himself" (English Standard Version). Further support was taken from verse 44 of the same chapter, where Jesus says, "These are my words that I spoke to you while I was still with you, that everything written about me in the Law of Moses and the Prophets and the Psalms must be fulfilled."
Түсіндірме
Киелі кітап абстрактілі моральдық принциптер жинағы емес, Құдайдың тарихтағы ұлы істерінің антологиясы ретінде қарастырылды. Киелі кітап болашақ Мәсіхтің ашылатын оқиғасы ретінде түсінілді, ол құтқарылу тарихы бойында оның жайлы біртіндеп көбірек ақпаратты ашты. Осылайша, уағыздар осылай жүргізілуі керек: мәтіннің Мәсіхке қалай бағытталғанын көрсету ниетімен. Библиялық теология қозғалысы Германияда Иоганн Филипп Габлердің либералды оқулары мен жазбалары арқылы бастау алды, ол Киелі кітаптың тарихи мәніне, оның тым догматикалық түсіндіруіне қарсы баса назар аударды. Шамамен бір ғасырдан кейін, Принстон теологиялық семинариясы өзінің алғашқы библиялық теология профессоры Герхард Восты тағайындады. Вос библиялық теологияны консервативті бағытта дамытуға зор үлес қосты, оны реформаланған сенімді және тарихи христиандықты теологиялық либерализмге қарсы қорғау үшін пайдаланды. Бүгінде, кем дегенде Солтүстік Америкада, Исаның құтқарушылық уағыздау әдісі Солтүстік-Батыс теологиялық семинариясы, Вестминстер теологиялық семинариясы, Вестминстер Калифорния семинариясы, Реформаланған пресвитериан теологиялық семинариясы, Кальвин теологиялық семинариясы және Канадалық реформаланған теологиялық семинариясы арқылы жалғастырылуда.
The Bible was seen, not as a collection of abstract moral principles, but rather as an anthology of the events of God's great works in history. The Bible was seen as the unfolding story of the coming Christ, progressively revealing more and more about him throughout salvation history. This, then, is to be the way in which the narratives are to be preached: with a view towards showing how the text points towards Christ. The Biblical Theological movement originated in Germany under the liberal teaching and writing of Johann Philipp Gabler, who emphasized the historical nature of the Bible over against an overly dogmatic reading of it. Nearly a century later, Princeton Theological Seminary inaugurated its first professor of biblical theology, Geerhardus Vos. Vos was instrumental in taking the discipline of biblical theology in a more conservative direction, using it to vindicate the Reformed faith and historic Christianity over against theological liberalism. Today, at least in North America, the redemptive Jesus method of preaching has been carried forward through the work of Northwest Theological Seminary, Westminster Theological Seminary, Westminster Seminary California, Reformed Presbyterian Theological Seminary, Calvin Theological Seminary and Canadian Reformed Theological Seminary.
Қарсылық
Құтқару тарихына негізделген уағыздың қарсыластары көбінесе осы уағыз түрін Бібліяны күнделікті өмірге қолдану тұрғысынан әлсіз деп сынап жатады. Олардың пікірінше, Киелі кітаптағы ізгілік үлгілері бұл уағыз арқылы әлсіреп немесе төмендеп кетеді, сондай-ақ құтқару тарихына негізделген уағыз тыңдаушыны Матай 5-7-ші тараларындағы, Римдіктерге және Пауылдың басқа хаттарындағы Киелі жазбалардың нұсқауларымен үйлесімді өмір сүруге шақыра алмайды. Құтқару тарихына негізделген уағызды қолдаушылар қолданудың қажеттілігіне сенеді. Дегенмен, осы уағыз әдісін айналасындағы негізгі дау – бүгінгі сенушілер үшін Киелі кітап кейіпкерлерін ізгілік үлгі ретінде пайдалану мәтіннің орталық тұлғасы – Мәсіхтің маңыздылығын азайта ма, жоқ па деген мәселе болып табылады.
Opponents of redemptive historical preaching often fault this type of preaching as being weak when it comes to practical application of the Bible. They believe moral examples given in Scripture are undermined or diminished, and that redemptive historical preaching can fail to challenge the listener to conduct consistent with Scriptural direction given in places such as Matthew 5 7, and Romans and other Pauline Epistles. Advocates of redemptive historical preaching do believe application is necessary. However, the main controversy surrounding this preaching method is the question whether or not using the characters of the Bible as moral exemplars for the believers today diminishes Christ as the center of the text.