Кіріспе

аудан

Византияға дейінгі және Византиялық кезең

Бандырма, бұрын Цизикус, Пандерма, Панормос деп аталатын, өте ескі қоныс орталығы. Бандырманың 8-10 ғасырлар арасында құрылғаны саналады, себебі Кизикустағы қазба жұмыстары кезінде табылған саркофаг осы кезеңге жатса да, құрылуы туралы нақты мәлімет жоқ. Аймақ бойынша алғашқы археологиялық зерттеулерді Курт Биттел 1952 жылы жүргізді, ол қазбалар нәтижесінде алынған археологиялық деректер мен ежелгі мәтіндердегі географиялық ақпараттар негізінде жасалды. 1954 жылы профессор доктор Экрем Акургал ғылыми зерттеулер жүргізді. Қазба жұмыстары 1960 жылға дейін жалғасты, ал 1988 жылы профессор Томрис Бакир оларды қайта бастады. Екі қазбадан алынған ортақ археологиялық деректер аймақтың тарихын көрсетеді, яғни б.з.д. 6-мыңжылдықтың ортасына дейінгі неолиттік және б.з.д. 5-мыңжылдықтың соңына дейінгі халколиттік қоныстар болғанын анықтайды. Даскилеонның ежелгі қираған орындары да осы аймақта орналасқан. Алғашқы қоныс шамамен б.з.д. 7000-5000 жылдар аралығында пайда болған деп есептеледі. "Қауіпсіз теңіз жағасы" деген мағына беретін Панормос қаласы ежелгі Мисия аймағында орналасқан. 334 жылы Ұлы Александр парсылардың жерін өз мемлекетіне қосып алды. Александрдың өлімінен кейін аймақ римдіктер басып алды. 330 жылы Рим империясы екіге бөлінгеннен кейін Шығыс Рим империясының құрамында қалған Бандырманы 1076 жылы Куталмыш жаулап алды, бірақ 1106 жылы аймақ қайтадан Шығыс Рим империясына қайтарылды.

Осман дәуірі

1830 жылы Еркек ауданының Капыдағы бөлігіне қосылып, Танзимат реформаларынан кейін жеке ауданға айналды. 1874 жылы үлкен өртке ұшыраған Бандырма, 1877-1878 жылдардағы Осман-Ресей соғысынан кейін Қырым мен Румыниядан келген көшпендердің қоныстануымен одан да мамыра болды. Грек әскері шегінетін кезінде Бандырманы қиратты. 1922 жылдың 17 қыркүйегінде таңертең жаудан азат етілді. Қирағанда көптеген түрік халқы мешіт ішінде тірідей өртеліп өлтірілді.

География

Бандырманың жері жағалау аймағында өте жазық. Бұл жазықтар көтеріліп, еңселі төбелермен тілінгендей, оңтүстікке қарай жалғасады. Бандырмадан бастау алатын Кокаавша арнасы Куш көліне құяды. Чанаккале провинциясынан бастау алған Гонен ағысы ауданның солтүстігінен өтеді және Капидаг түбегінің батысынан Мармара теңізіне құяды. Бандырманың оңтүстігінде Манияс көлі, сондай-ақ Құс жұмағы деп те аталатын Куш көлі орналасқан. Бұл көл орналасқан 24,047 гектар жер 1959 жылы Куш-Ценнети ұлттық паркі деп жарияланды. Евлия Челеби осы көл туралы: "Ол аса терең емес, суы тіршілік суы (âb ı hayat) сияқты. Онда форель, шұбар және түрлі дәмді балықтар ұсталады. Мемлекетке салық төлейтін аңшылар бар, сондықтан әркім қызығу үшін немесе сауда үшін балық аулай алмайды. Қыста бұл көл қаз, үйрек, аққу, қара қаз, ылақты қаз, шағалақай және басқа да әдемі құстарға толы болады" деген. Паркте мезгілдерге қарай 239 құс түрі тіркелген. Бұл саябақ 1998 жылы Рамсар конвенциясына қосылды.

Климат

Бандырмада ыстық жазды Жерорта теңізі климаты басым (Кёппен: Csa).

Экономика

Бандырма, 2004 жылы Түркияның барлық провинциялық орталықтары мен қалалары бойынша жасалған рейтингіде, Түркияның ең дамыған 23 ауданының бірі ретінде танылды. Сонымен қатар, аудан әртүрлі критерийлерге сәйкес дайындалған провинциялық аудандар тізімінде 87 ауданның ішінде 3-орынды иеленді. Аудан Балыкесир провинциясының аудандары арасында ең қарқынды дамитын аудан болып табылады. Бүгінде Бандырма Балыкесирдің өнеркәсіп саласындағы экономикалық орталығына айналды. Балыкесир провинциясының экономикасының 25 пайызы Алтыеюль және Каресиде өндірілсе, 14 пайызы Бандырмада өндіріледі.

Негізгі құралдар

Ауданда 1926 жылы Яхья Сезай Узай Бандырма сауда палатасын, ал 1940 жылы Бандырма тауар биржасын құрды. Бандырма тауар биржасы – Түркиядағы жиырма үшінші ескі биржа. 1957 жылы Шәһит Мехмет Гөненч жоғары мектебінің оқушылары құрған Bandırma Missile Club – Husat тағы бір маңызды ұйым. ІДО сондай-ақ Бандырманы Стамбулмен паром арқылы байланыстырады. Текирдағтан Бандырмаға да паром қатынайды.

Білім

Бандырмада бір мемлекеттік университет бар: Бандырма 17 қыркүйек университеті. 2003 жылы Бандырма археология мұражайы Томрис Бакир және басқалардың қатысуымен құрылды.