Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фин-орыс дворяны, адмирал және губернатор Йохан Хампус Фурухельм, (Фуругельм, Иван Васильевич; 11 наурыз 1821 – 21 қыркүйек 1909) – орыс фин вице-адмиралы және саяхатшы, Ресей Балтық флотының қолбасшысы, Ресейдің Шығыс Еуропалық бөлігінің, Таганрогтың және Ресей Америкасының губернаторы.
Finno Russian nobleman, admiral, and governor
Johan Hampus Furuhjelm, (Фуругельм, Иван Васильевич; 11 March 1821 – 21 September 1909) was a Russian Finnish vice admiral and explorer, commander of the Russian Baltic Fleet, Governor of the Russian Far East, Taganrog and Russian America.
Алғашқы жылдар
Йохан Хампус Фурухелм 1821 жылғы 11 наурызда Финляндияның Ұлы Герцогтігіндегі Хельсинкиде, швед тілінде сөйлейтін дворян отбасында дүниеге келді. Йохан Хампус Отто Вильгельм Фурухелмнің (1794–1871) және Ульрика Йоханна Фредрика Фоктың (1795–1856) ұлы болды. Йохан Хампус 1836 жылға дейін үйде оқыды, содан кейін Әскери-теңіз флотына (1-ші фин теңіз батальоны 1:a finska sjöekipaget) қатысты. Теңіз корпусын бітірген Фурухелм 1838–1846 жылдары Ресейдің Балтық флотында қызмет етті. 1839 жылы мичман, 1845 жылы лейтенант шеніне ие болды. 1843–1844 жылдары «Метеор» шхунасында Фин шығанағындағы гидрографиялық жұмыстарға қатысты. 1846–1847 жылдары Қара теңізде қызмет етті.
Johan Hampus Furuhjelm was born into a Swedish speaking noble family of Furuhjelm in Helsinki, Grand Duchy of Finland on March 11, 1821. Johan Hampus was the son of Otto Wilhelm Furuhjelm (1794–1871) and Ulrica Johanna Fredrika Fock (1795–1856). Johan Hampus was schooled at home until 1836 when he joined the Navy (1st Finnish Sea Battalion 1:a finska sjöekipaget). Graduate of the Navy Corps, Furuhjelm served at Russian Baltic Fleet in 1838–1846. Promoted to midshipman 1839, lieutenant 1845. In 1843–1844, he participated in hydrographic works in the Gulf of Finland on board the schooner Meteor. In 1846–1847, he served at the Black Sea.
Ресей Америкасында
1850 жылы Фурухелм Ресей-Америка компаниясының жаңа тағайындамасымен Кронштадттан «Николай I» кемесімен Новоархангельскке (Ситкадағы орыс қауымы Жаңа Архангел деп аталды) аттанды. 1851 жылдың 23 сәуірінде Новоархангельскке жетіп, Новоархангельск теңіз портының командирі болып тағайындалды. Ресей-Америка компаниясының тапсырмасымен Гавайи, Калифорния және Қытайға сапарлады. 1853–1854 жылдары адмирал Евфимий Путятиннің эскадрильясындағы «Граф Меншиков» жүк кемесінің капитаны болды. 1854 жылы Аян теңіз портының командирі, ал 1858 жылдың 11 желтоқсанында Ресей Америкасының губернаторы болып тағайындалды. 1858 жылы Хельсинкиде өткен Рождестволық кеште Фурухелм 22 жасар Анна фон Шолцпен кездесті. 10 қаңтарда олар құдаланды, ал 2 ақпанда үйлену тойы болды. Новоархангельскіде Фурухелм индейлердің ақ адамға деген сенімін қайта орнатудың ең маңызды қажеттілік екенін мойындауға мәжбүр болды. Аляска губернаторы ретінде ол жергілікті тұрғындармен қақтығыстарды тоқтатуға қол жеткізді. Бірде ол айдың тотылуын пайдаланды. Егер олар оған бағынбаса, айды алып қоятынымен үндістерді қорқытты. Фурухелмнің «сиқыры» жергілікті тұрғындарға терең әсер етті. Губернатортың күзетусіз тексеру сапарларына батыл түрде шығуы да оларды таң қалдырды. Ол тек қайықпен жүрушілер мен аудармашымен ғана сапарлады. Фурухелм индейлердің құрметін жеңіп алып, лагерьті қалыпқа келтірді. Губернаторлық кезеңінде Фурухелм Сан-Францискомен жасалған мұз келісімін жоюды маңызды жетістік деп санады. Келісім бойынша Ресей Америкасы Сан-Францискоға белгілі бір көлемде мұзды белгіленген бағамен жеткізуге міндетті болды. Бірақ, өнім жылы аймаққа жеткенше еріді. Мұз келісімі Ресей колониясы үшін қиындық тудырды. Фурухелм Сан-Францискоға мұз сату бойынша жаңа келісім жасады: 3000 тонна, тоннасына 25 доллардан. Фурухелмдер Ресей Америкасында болған бес жыл ішінде үш бала сүйді. Ұлы қызы Энни Фурухелм кейін халықаралық әйелдер қозғалысының көрнекті қайраткеріне және Финляндия Парламентінің депутатына айналды. 1864 жылдың 17 наурызында Йохан Хампус Фурухелм өкілеттіктерін Ресей Америкасының соңғы губернаторы болған князь Дмитрий Петрович Максутовқа тапсырды. 1864 жылдың жазында Фурухелм отбасы Ресей Америкасынан көшіп кетуге дайындалды.
In 1850, Furuhjelm was detached to the new post in the Russian American Company and sailed from Kronstadt to Novoarkhangel'sk (New Archangel, as the Russian community in Sitka was called) on board of the ship Nikolai I. He arrived to Novoarkhangel'sk on 23 April 1851, where he was appointed commander of Novoarkhangel'sk's seaport and sailed to Hawaii, California and China on behalf of the Russian American Company. In 1853–1854, Furuhjelm was captain of the supply ship Count Menshikoff in the squadron of Admiral Yevfimy Putyatin. In 1854, he was appointed commander of the Ayan seaport and on 11 December 1858, Governor of Russian America. During a Christmas ball in Helsinki in 1858, Furuhjelm met the 22 year old Anna von Schoultz. On 10 January they were engaged and on 2 February 1859 the wedding took place. In Novo Archangelsk, Furuhjelm was forced to acknowledge that one of the most acute needs was rebuilding the Indians' trust in the white man. During his period as governor of Alaska, he managed to put an end to hostilities with natives. Once, he used the trick of an eclipse of the moon. He threatened the Indians to take away the moon if they did not obey him. Furuhjelm's magic made a deep impression on the natives. They were also impressed because the governor dared to go out on inspection tours without an escort. He made the trips with just paddlers and an interpreter. Furuhjelm was successful in winning the Indians' respect and the camp was normalized. One of the most important successes which Furuhjelm noted during his period as governor was that he was successful in abolishing the ice treaty with San Francisco. According to a contract which had been signed, Russian America had to deliver a certain amount of ice to San Francisco at a fixed price. The problem was that the product melted down on the way to the warmer climates. The ice contract became very awkward for the Russian colony. Furuhjelm arranged for a new contract to sell ice to San Francisco: 3,000 tons at $25.00 a ton. The Furuhjelms had three children during their five years in Russian America. The oldest daughter Annie Furuhjelm later became one of the foremost figures within the international women's movement and a member of Finland's Parliament. On 17 March 1864 Johan Hampus Furuhjelm turned over his duties to prince Dmitri Petrovich Maksutov, who happened to be the last governor of Russian America. In the summer of 1864 it was time for the Furuhjelm family to make a move and leave Russian America.
Кейінгі жылдар
1865–1870 жылдары Фурухельм Приморский крайының әскери губернаторы қызметін атқарды. 1871 жылдың 25 ақпанында ол Тынық мұхитындағы ресейлік теңіз порттарының бастығы болып тағайындалды, онда Владивосток пен Приморский крайын дамытуға зор үлес қосты, Амур телеграф компаниясын, бірнеше маяқтар мен кеме жөндеу кемежайларын ашты. 1872 жылы Фурухельм Ресей Балтық флотының туы бар офицері болды. 1874 жылы Иван Фуругельм вице-адмирал шеніне көтеріліп, Таганрог қаласының губернаторы болып тағайындалды (1874–1876), онда ол 1876 жылдың 23 мамырында алғашқы теңіз мектебін (Иван Шестаковтың негізін салған) және алғашқы қоғамдық кітапхананы (Чехов кітапханасы) ашты (ескі стиль бойынша). Кітапхананың ең көп келетін кітап оқырмандарының бірі Антон Чехов болды. Анна Фурухельм 1874–1875 жылдардың қысында күйеуімен бірге Таганрогқа екі кіші баласымен бірге келді. 1878–1880 жылдары Хампус Фурухельм Ревель теңіз портының командирі болды. 1880 жылдан 1886 жылға дейін Санкт-Петербург портының командирінің қарамағында болды. 1889 жылы Ресей империясының әскери-теңіз флотындағы офицерлік қызметінің мерейтойына орай, ол алмазбен әшекейленген және Ресейдің Александр III-нің әріптерімен жазылған алтын тамақ салды. Фурухельм 1909 жылдың 21 қыркүйегінде қазіргі Финляндиядағы Уряла қаласының жанында қайтыс болды.
In 1865–1870, Furuhjelm served as military governor of Primorsky Krai. On 25 February 1871 he was appointed chief of Russian seaports in the Pacific, where he contributed a lot to development of Vladivostok and Primorsky Krai, opened the Amur Telegraph Company, several lighthouses and ship dockyards. In 1872 Furuhjelm was made Flag Officer of the Russian Baltic Fleet. In 1874, Ivan Furugelm was promoted to the rank of vice admiral and appointed governor of the city of Taganrog (1874–1876), where he opened the first naval school (founded by Ivan Shestakov) and the first public library (Chekhov Library) on 23 May 1876 (old style). Among library's most frequent visitors was Anton Chekhov. Anna Furuhjelm joined her husband in Taganrog for the winter 1874–1875 with the two youngest children. In 1878–1880 Hampus Furuhjelm served as commander of Revel's naval port. From 1880 until 1886, he was at the disposal of the commander of the port of Saint Petersburg. In 1889, on the occasion of his jubilee as an officer in the Imperial Russian Navy, he received a golden snuffbox, decorated with diamonds and the initials of Alexander III of Russia. Furuhjelm died on 21 September 1909 near Urjala, present day Finland.
Фурухелмнің есімімен аталған жерлер
Фурухельм тауы – Барнаф аралының шығыс жағалауында, Барнаф аралынан 4,5 миль оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан, 3610 фут биіктіктегі тау. 1935 жылы АҚШ Орман шаруашылығы қызметі бұл тауды кен инженері және 1859–1864 жылдары Ресей Америкасының губернаторы болған Иван Васильевич Фурухельмнің құрметіне атады;
Фурухельм аралы – Жапон теңізіндегі Ұлы Петр шығанағындағы арал. Бұл екі аралды 1853 жылы Йохан Хампус Фурухельм ашқан. Орыс адмиралы Путьятин оның құрметіне аталған;
Фурухельм көшесі – Аляска штатының Ситка қаласында, Эджкамб драйвы мен Джорджсон көшесі арасында, Кимшам көшесінен басталады. Фурухельм – Жапон теңізіндегі Сахалиндегі нүкте және арал. Бұл жерлер 1830 жылдың 13 мамырында Финляндияның Хельсинки қаласында туған және 1871 жылдың 30 сәуірінде Ресейдің Шығыс Сібіріндегі Находка қаласында қайтыс болған Карл Харальд Феликс Фурухельмнің есімімен аталған (Йохан Хампус Фурухельмнің інісі).
Mount Furuhelm – A mountain 3,610 ft., 4.5 miles SW of Baranof, on East coast of Baranof Island, Alexander Archipelago. Named in 1935 by U. S. Forest Service for Ivan Vasilievitch Furuhelm, mining engineer and Governor of Russian America, 1859–1864;
Furugelm Island – Island in Peter the Great Bay, Sea of Japan. Two islands discovered by Johan Hampus Furuhjelm in 1853. Named for him by the Russian Admiral Putyatin;
Furuhelm Street – in Sitka, Alaska, located between Edgecumbe Drive and Georgeson Street, starting at Kimsham Street. Furugelm – A point and an island at Sakhalin, Sea of Japan. Named for Carl Harald Felix Furuhjelm, b. May 13, 1830 in Helsinki, Finland, d. April 30, 1871 in Nakhodka, East Siberia, Russia (brother of Johan Hampus Furuhjelm).