Кіріспе

Донг Хайчуань (13 қазан 1797 жыл немесе 1813 жыл – 25 қазан 1882 жыл) – шебер әрі дағдылы жекпе-жекші ретінде танылады және Багуажанның негізін қалаушы деп кеңінен есептеледі. Багуажанның барлық дерлік мектептері Донг Хайчуанды өз шежірелерінің бастауында көрсетеді. Дегенмен, Қытайдағы кейбір дәстүрлі ұстаздар Донгты негізін қалаушы деп санамайды, оны Багуажан білімін кең жұртшылыққа жеткізген алғашқы адам деп есептейді. Олардың пікірінше, Донгқа дейін Багуажан ілімі даостардың ішінде, бір даостан екінші даосқа жабық түрде беріліп келген. Алайда, қазіргі заманға дейін даостар арасында Багуажанды қолданғандығын көрсететін тарихи деректер жоқ.

Өмірбаян

Ол 1797 жылдың 13 қазанында немесе 1813 жылы Қытайдың Хэбэй провинциясы, Вэньань округі, Жу Цзя Ву кенті, Чжу ауылында дүниеге келген. Бала кезінде және жастық шағында ауылының жекпе-жек өнерін қарқынды түрде үйренді. Бұл өнерлер, басымдықпен, Шаолин мектебіне негізделген болуы мүмкін, және Бафаншанды (Фанцзыкуанның ықтимал алғы құралы), Хонгкуанды, Сингменкуанды және Цзиньганкуанды қамтыған. Осы уақытта Дунның ауылы мен айналасында осы өнерлер оқытылған. Кейде Донг Эрлангкван, Луоханкван немесе басқа да өнерлерді үйреніп, қолданған деген әңгімелер кездеседі. Оның отбасының өте кедей болғандығына байланысты, шамамен 1853 жылы Донг Хэбэй провинциясынан басқа жерде жұмыс іздеу үшін кетіп қалды. Көптеген деректерде ол жастық шағын жолшыбай, ақшасыз және жиі қиындықтарға тап болып өткізген деп сипатталады. Алайда, ол өзінің айтуынша, саяхаттары барысында жекпе-жек өнерін үнемі зерттеумен айналысқан. Оның қайда, кімнен және не үйренгені туралы мәліметтер көздерге байланысты әртүрлі. Бірақ, жалпы қабылданған пікір бойынша, осы кезеңде Дун Даолық тәлім-тәрбие әдістерін, соның ішінде шеңбер бойымен жүру жаттығуларын зерттеді. Ол бұрынғы тәжірибесін, ауылдық өнерлерін, саяхаттарында алған білімін және Даолық зерттеулерін біріктіріп, бастапқыда Чжуанчжан (Айналмалы ладоньдар) деп аталған ерекше өнерді жасады. Кейінірек Чжуанчжан Багуачжан деп аталды. 1864 жыл шамасында Донг Пекинге келді және ханзада Судың резиденциясында қызметші болып жұмысқа орналасты. Кейін ханзада Су оған салық жинаушы лауазымын тапсырды. Донг және оның ең талантты шәкірті Ин Фу он жыл бойы салық жинау үшін Моңғолияға барды. Оралғаннан кейін ол ханзаданың қызметінен кетіп, Багуачжанды дамытуға және үйретуге толыққанды беріліп, көпшілік алдында сабақ беруді бастады, басқа барлық кәсіптерінен бас тартты. Оның үйреткендерінің мәні туралы пікірлер әртүрлі. Кейбіреулер оның тек сегіз ладоньның алғашқы үшеуін (Жаңару ладоңы, Екі жаңару ладоңы және Тегіс дене ладоңы) үйреткенін, ал соңғы бесеуін шәкірттерінің жекпе-жек өнеріндегі бұрынғы тәжірибесіне қарай өзгертетінін айтады. Басқалары оның одан да көп материалды үйреткенін санайды. Сондай-ақ, осы қоғамдық оқыту кезеңінде өнерге Багуачжан (Сегіз триграмма ладоңы) деген ат берілді. Багуачжан Пекин мен айналасындағы аймақтарда кең танылды. Өмірінің соңғы жылдарында ол кедейлікте өмір сүрді және Ин Фудың шәкірті Ма Гуймен бірге тұрды. Ма ағаш кесетін шаруашылықтың иесі болды, ал Донг сонда тұрды. Ол 1882 жылдың 25 қазанында Пекинде қайтыс болды. 19 ғасырдың соңына қарай Багуачжан Пекин мен Солтүстік Қытайда кең таралған күресу стиліне айналды, ал Донг Хайчуан мен оның шәкірттері атақты болды. Бұл көптеген қияли әңгімелер мен жазылған детективтік романдардың пайда болуына себеп болды, олар факт ретінде қабылданды.

Студенттер

Донг Багуажанды бірнеше өте белгілі жекпе-жек шеберлеріне үйретті, олардың ішінде Фу Чжэнсон, Ин Фу, Ма Гуй, Ченг Тингхуа және Лян Чжэнпу есімдері бар. Осы шәкірттерінің кейбіреулерінің есімдері оның қабірінде көрсетілген.