Кіріспе

Василий Бойоннес (Βασίλειος Βοϊωάννης (Basíleios Boïōánnēs),; Basilius Bugianus,), итальян тілінде (buˈdʒaːno) деп аталады, Италияның византиялық катапаны (1017 – 1027) және өз заманының ең ұлы византиялық генералдарының бірі болды. Оның жетістіктері империяға бірнеше ғасыр бойы төмендеуден кейін Оңтүстік Италияда қайтадан маңызды күш ретінде орнығуға мүмкіндік берді. Алайда, Меццоджиорноның билік құрылымына енгізілген норманд авантюристтері соңында осының артықшылығын пайдаланды.

Өмір

Император Василий II оны 1017 жылдың желтоқсанында тағайындағаннан кейін, ол дереу Константинопольден ломбардтық генерал Мелус Бари мен оның норман әскерлерінің бүліктерін басу үшін күш сұрады. Өтініш қабылданды: элиталық варяг гвардиясы жіберілді. Екі әскер Каннаның жанындағы Офанто өзенінде кездесті, бұл жерде Ханнибал б.з.д. 216 жылы римдіктерден жеңіске жеткен еді. Екінші Канна шайқасында Бойонн да осындай шешуші жеңіске қол жеткізді. Бойонн өз табыстарын Апеннин жотасындағы Апулия жазығына кіретін өткелді қорғаған үлкен бекініс салып сақтады. Троя, Кіші Азияның ежелгі қаласының атымен аталып, 1019 жылы Бойоннның нормандық әскерлерімен гарнизондықталды. Көп ұзамай бүкіл Меццогиорно Византия билігіне бағынды, тек Папалыққа адал Беневенто герцогтығы ғана бағынбады. Оңтүстіктегі жағдайдың өзгеруінен қорқып, Папа Бенедикт VIII 1020 жылы Бамбергке Рим императоры Генрих II-мен кеңесу үшін барды. Император дереу әрекет етпеді, бірақ келесі жылғы оқиғалар оны араласуға итерді. Бойонн мен оның жаңа одақтасы Капуа князі Пандульф IV Мелустың жекжаттысы Даттусқа қарсы жорық жасап, оның Гарильянодағы мұнарасын басып алды. 15 маусымда Даттусты маймыл, әтеш және жыланмен бірге қапқа орап теңізге лақтырды. Келесі жылы, жауап ретінде, зор императорлық әскер Трояның жаңа бекінісіне шабуыл жасау үшін оңтүстікке аттанды. Гарнизон қарсы тұрып, құлаған жоқ. Бойонн қаланың адалдығы үшін оған жеңілдіктер берді. 1025 жылы Бойонн Василий II-мен бірге Сицилияға жорыққа дайындалып жатқанда, ұлы император қайтыс болды. Константин VIII, оның бірге билеушісі және мұрагері, жорықты тоқтатты, ал катапан Пандульфке Капуаны қайтаруға көмектесу үшін солтүстікке аттанды, оны Генрих II үш жыл бұрын басып алған еді. Бойонн Капуаның жаңа князі Теано Пандульфке Неапольге қауіпсіз өтуге рұхсат берді және 1026 жылдың мамырында оның бағынуын қабылдады. Бұл оның соңғы маңызды жорығы болды. 1027 жылы ол қайта шақырылды. Оның орнына келгендер оның көрсеткен әскери тиімділік деңгейіне жете алмады. Келесі ғасырда Византияның Италиядағы ықпалы бірте-бірте азайды және толығымен жойылды. 1041 жылы Бойонннің ұлы Экзавгуст катапан болып тағайындалды, бірақ ол бұл лауазымда бір жылдан аспады.