«Они выбирали свободу» (2005) – КСРО-дағы наразылық қозғалысы тарихы. Саяси диссиденттер, самздат, репрессиялар, 1991 жылғы төңкеріс туралы құжатты фильм.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Олар еркіндікті таңдады (Они выбирали свободу) – 1950-1990 жылдардағы КСРО-дағы саяси қарсылық тарихы туралы төрт бөлімді деректі телефильм. Оны 2005 жылы Владимир Кара-Мурза түсірген. Бұл деректі фильмде Кеңес диссидент қозғалысы 1950-ші жылдардың соңында Мәскеудегі Маяковский алаңындағы апта сайынғы поэзия оқылымдарымен қалыптасқаннан бастап баяндалады. Самиздаттың дамуы, 1965 жылғы «Гласность» кездесуі және 1968 жылғы Қызыл алаңдағы демонстрация сияқты Мәскеуде өткен оппозициялық демонстрациялар, сондай-ақ кеңес билігінің қарсыластарға қарсы күштеп психиатриялық «емдеу», түрме лагерлері мен депортациялар сияқты қатаң репрессияларын фильмнің мазмұны құрайды. Үшінші бөлім Кеңес диктатурасының құлауына және 1991 жылғы тамыздағы демократиялық революцияға әкелген оқиғаларды қамтиды. Соңғы бөлім 1991 жылдан кейінгі кезеңге арналған; онда бұрынғы диссиденттер Ресейде демократияның тез арада тоқтауының себептерін және бұрынғы КГБ офицері Владимир Путиннің Ресей президенті болып сайлануының қалай мүмкін болғанын талқылайды. «Олар еркіндікті таңдады» фильмі негізінен диссиденттермен сұхбаттасу арқылы баяндалады. Фильмге қатысқандар: Владимир Буковский, Елена Боннер, Сергей Ковалев, Александр Есенин-Волпин, Анатолий Шаранский, Юрий Федорович Орлов, Александр Подрабинек, Эдуард Кузнецов, Павел Литвинов, Наум Коржавин, Наталья Горбаневская, Виктор Файнберг және Владимир Дремлюга. Режиссер Владимир Кара-Мурзаның сөзіне сүйенсек, оның деректі фильмінің басты мақсаты – қадір-қасиет пен бостандықты қорғауға дайын тұрған азаматтардың тіпті кішкентай тобының да тоталитарлық диктатураны жеңе алатынын көрсету еді. «Олар еркіндікті таңдады» фильмінің тұңғыш көрсетілімі 2005 жылдың қазан айында RTVi телеарнасында өтті. Фильмнің ресейлік тұңғыш көрсетілімі 2005 жылдың желтоқсан айында Мәскеудегі Сахаров орталығында болды. 2006 жылдың маусым айында Екатеринбургте «Олар еркіндікті таңдады» фильмінің көрсетілімі ұйымдастырылды. 2007 жылдың ақпан айында «Олар еркіндікті таңдады» Гарвард университетінде өткен адам құқықтары семинарында таныстырылды. 2014 жылдың 11 ақпанында Харриман институты мен Заманауи Ресей институты «Олар еркіндікті таңдады» фильмінің ағылшын тіліндегі нұсқасын ұсынды.
They Chose Freedom (Они выбирали свободу) is a four part TV documentary on the history of political dissent in the USSR from the 1950s to the 1990s. It was produced in 2005 by Vladimir Kara Murza. The documentary tells the story of the Soviet dissident movement from its emergence in the late 1950s with the weekly public Mayakovsky Square poetry readings in Moscow. The development of samizdat, opposition demonstrations held in Moscow such as the 1965 Glasnost meeting and 1968 Red Square demonstration, and the harsh repressions unleashed by Soviet authorities against dissenters including forced psychiatric "treatment", prison camps and deportations, are all part of the film's narrative. The third episode deals with events leading to the collapse of Soviet dictatorship and the democratic revolution of August 1991. The final episode is dedicated to the period after 1991; in it former dissidents discuss why the emergence of democracy in Russia proved to be short lived, and how it was possible that a former KGB officer, Vladimir Putin, was elected to the Russian presidency. "They Chose Freedom" is narrated primarily through the interviews of dissidents themselves. The film's participants are Vladimir Bukovsky, Elena Bonner, Sergei Kovalev, Alexander Yessenin Volpin, Anatoly Sharansky, Yuri Fyodorovich Orlov, Alexander Podrabinek, Eduard Kuznetsov, Pavel Litvinov, Naum Korzhavin, Natalya Gorbanevskaya, Viktor Fainberg and Vladimir Dremlyuga. According to director Vladimir Kara Murza, the principal goal of his documentary was to show that even a small group of citizens that is prepared to defend dignity and freedom is eventually able to prevail over a totalitarian dictatorship. They Chose Freedom was premiered on RTVi network in October 2005. The Russian premiere of the film was held at the Sakharov Center in Moscow in December 2005. In June 2006 the screening of They Chose Freedom was held at the Cinema House in Ekaterinburg. In February 2007 They Chose Freedom was presented at a human rights seminar in Harvard University. On 11 February 2014, the Harriman Institute and Institute of Modern Russia presented the English language version of They Chose Freedom.