Кіріспе

Ма Юэлиан немесе Ма Юэ Лян (1 тамыз 1901 – 13 наурыз 1998) – тай-чи өнерінің белгілі маньчжур шебері. Ол Ву стилі тай-чидің негізін қалаушы Ву Цзянькуанның ең жақын шәкірті болды және 1930 жылы Вудың қызы Ву Инхуаға үйленді.

Өмірбаян

Ма Юэлианг 1929 жылы Пекин медициналық колледжін бітірген дәрігер, гематология мамандығы бойынша білім алған. Ол алғашқы медициналық тексеру және зерттеу кеңсесін құрып, Шанхай қаласындағы Чжуншань ауруханасында қан клиникаларын басқарды. Ву Куанью және Ву Цзянькуан сияқты, Ма да маньчжу ұрпағынан шыққан. Ол дәстүрлі қытай медицинасы және батыс ғылымы саласында білім алды. Жастық шағында дарынды жауынгер болғаны туралы айтылады. Ол Шаолинкван, Үш император Пао Чүй, Багуажан және Тонгбэйкван сияқты бірнеше жекпе-жек өнерін оқыған. Дегенмен, Ву Цзянькуан Маны тек Ву стиліндегі тай-чиге толыққанды назар аударса ғана шәкірт ретінде қабылдады. 18 жасынан бастап Ма тек Ву стиліндегі тай-чиді үйренді. Ву Цзянькуан 1936 жылы Шанхайда Цзянькуан тайцзицюань қауымдастығын құрды, ал Ма қауымдастықтың директордың орынбасары болды. Ма Ву Цзянькуаннан 1942 жылы ұстазы қайтыс болғанға дейін тай-чиді үйренді. Цзянькуан қауымдастығы бүгінгі күнге дейін халықаралық деңгейде сақталып келеді және Ву стиліндегі тай-чиді зерттеу үшін маңызды ресурс болып табылады. Қытайдағы Мәдени революциядан кейін Ву стиліндегі тай-чидің дамуында Ма Юэлианг пен оның әйелінің рөлі өте зор болды. Ма қарт күніне дейін Қытайдың 100 үздік жауынгерінің қатарына енді. Ву Инхуа мен Ма тай-чиден сабақ беруді өмірінің соңына дейін жалғастырды. Олар Шанхайда, сондай-ақ Жаңа Зеландия, Германия және басқа елдерге сапарлары барысында көптеген шәкірттерге білім берді. Олар Ву стиліндегі тай-чи туралы бірнеше кітап жариялады, соның ішінде бүгінгі таңда Ву стилінің шеберлері қолданатын «Қызғылт кітап» кітабы да бар. Ма мен Ву Инхуаның «Ву стиліндегі қылыш және қарулар» кітабында олардың жақын шәкірттерімен түскен отбасылық суреті бар. Ма Юэлианг бұрынғыда жабық (жеке немесе отбасылық құпия) саналған бірқатар формалар мен әдістерді көпшілікке таныстырып, олардың жоғалып кетуіне жол бермеді. Көбінесе Ву Инхуа жұрт алдында Ву стиліндегі баяу қозғалысты көрсетсе, Ма одан кейін Ву стиліндегі тай-чидің жылдам формасын көрсетіп, демонстрациялайтын. Ма Ши Бинкжан және қазіргі таңда Шанхай қаласындағы Цзянькуан тайцзицюань қауымдастығында белсенді қызмет ететін Фэй Гуа Чин сияқты көптеген жоғары деңгейдегі шәкірттерге сабақ берді. Ли Ликюн – Маның ең ескі және жақын шәкірттерінің бірі. Ол Ма мен оның әйелі Ву Инхуаның басшылығымен Шанхай қаласындағы Цзянькуан қауымдастығының хатшысының орынбасары болды. Ма Юэлианг пен Ву Инхуаның балалары мен немерелері бар: Ма Цзянчунь (1931 ж.т.), доктор Ма Хайлонг (1935 ж.т.), Ма Цзянбао және Ма Цзянлинг (1947 ж.т.). Ма Цзянбао Нидерландыда тұрып, Еуропа бойынша дәстүрлі тай-чиді үйретті. Олардың асырап алған қызы Ши Мей Лин қазір Жаңа Зеландияда тұрады және Ву стиліндегі тай-чиді үйретеді. Оның Францияда және АҚШ-та (Аризона штаты, Тусон қаласы) шәкірттері бар.