Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Римдік генерал және саясаткер (б.з.д. 136 – б.з.д. 54)
Roman general and politician (c. 136 BC–c. 54 BC)
Луций Геллий (б.з.д. 136 – б.з.д. 54) – римдік саясаткер және генерал, 72 жылы Республиканың екі консулының бірі, Гней Корнелий Лентул Клодианмен бірге. Помпейдің қолдаушысы болған ол, үшінші құл соғысында Спартактың құл әскерлеріне қарсы рим легиондарын басқарған консулдық генералдардың бірі ретінде танымал.
Lucius Gellius (c. 136 BC – c. 54 BC) was a Roman politician and general who was one of two Consuls of the Republic in 72 BC along with Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus. A supporter of Pompey, he is noted for being one of the consular generals who led Roman legions against the slave armies of Spartacus in the Third Servile War.
Бастапқы мансабы мен Үшінші азаматтық соғыс
Геллидің консулдыққа қол жеткізген алғашқы мүшесі Люций, жас кезінде Гай Папирий Карбоның contubernalis-і болып қызмет етті. Ол cursus honorum-ға өрлеуін шамамен б.з.д. 102 жылы квестор болып сайлануымен бастады, одан кейін б.з.д. 96 жылы эдил болып сайланды. Бұдан кейін б.з.д. 94 жылы ол Претор Перегрин болып сайланды.
The first member of the Gellii to achieve the consulate, at an early age Lucius was attached to Gaius Papirius Carbo as his contubernalis. He began his climb up the cursus honorum with his election as quaestor around 102 BC followed by aedile around 96 BC. This was followed by his election as Praetor Peregrinus in 94 BC,
Б.з.д. 89 жылы Геллий Помпей Страбонның аға легаты болды, бұл оның сол әулетпен ұзақ қарым-қатынасын бастады, ол Страбонның ұлы Помпей Магнуспен де жалғасты. Ол консулдыққа жеткенде, б.з.д. 72 жылы, Помпейдің адал қолдаушысы ретінде танылды және Испанияда Помпей берген азаматтық құқықтарды бекітетін заң жобасын қабылдады. Ол және оның әріптесі провинциялардағы ешбір римдік азаматтың қанағаттандырылмаған айыптама бойынша қашықтықта сотталуына жол бермеді – бұл Сицилияда Гай Веррестің зұлсалына шек қоюға жасалған әрекет болды. Алайда, оның консулдық қызметінің басты оқиғасы Спартактың көтерілісі және үшінші құл соғысының басталуы болды. Жақсы дайындалмаған римдік әскерлеріне қарсы бірнеше жеңіске жеткен Сенат Спартақты қауіпті қарсылас ретінде мойындап, екі консулды төрт легионмен құл әскерлеріне қарсы күресуге жіберді. Бастапқыда сәттілікке ие болған Геллий Апулия маңындағы Гарган тауында Крикс пен 30 000 көтерілісші құлды жеңіп, Спартақтың солтүстікке қарай жылжуымен бірге солтүстікке қарай жылжиды. Клодиан Спартақтың солтүстікке өтуіне кедергі келтіргенде, олар көтерілісшілерді екі әскердің арасында қысып алуды үміттенеді. Спартақтың құл әскері Клодианның легиондарын талқандап, содан кейін Геллийдің әскерлеріне қарсы бұрылып жеңіске жетті. Екі консул да күштерін қайта жинап, қууға шықты, бірақ Пиценум маңындағы шайқаста тағы да жеңілді. Осы жеңілістерден ұялған Геллий мен Клодиан күздің басында римдік сенаттан қолбасшылықтан алынып, соғысқа Марк Лициний Красс басшылық етті. Гелийдің мансабындағы бұл кері кету уақытша болды; Помпейдің қолдауымен Гелий мен Клодиан б.з.д. 70 жылы цензорлар болып тағайындалды. Олар сенатты жүйелі түрде тазартуды бастады, алпыс төрт сенаторды, олардың ішінде Оппианиктің ісіне қатысы бар бірнеше адамдарды, сондай-ақ Гай Антониус Гибрида және Публий Корнелий Лентул Сура сияқты маңызды тұлғаларды шеттетуге ұшыратты. Олар 910 000 азаматты тіркеді және, мүмкін, Мамерк Эмилий Лепид Ливианды Princeps Senatus деп атады.
In 89 BC, Gellius was a senior legate under Pompeius Strabo, beginning a long association with that family that would continue with Strabo's son, Pompeius Magnus So much so that when he achieved the consulate in 72 BC, he was noted as a Pompeian consul and pushed through a bill to validate grants of citizenship by Pompey in Hispania. He and his colleague also ensured that no Roman citizen in the provinces could be tried in absentia on a capital charge – an attempt to restrict the ravages of Gaius Verres in Sicily. However, the major event of his consulship was the revolt of Spartacus and the eruption of the Third Servile War. Having won a number of victories against ill prepared Roman forces, the Senate now recognised Spartacus as a serious threat and sent both the consuls to confront the slave armies at the head of four legions. Initially successful, Gellius defeated Crixus and 30,000 rebel slaves at Mount Garganus near Apulia, then moved northwards behind Spartacus's forces which were moving north. With Clodianus barring Spartacus in the north, they hoped to catch the rebels between the two armies. Spartacus' slave army destroyed Clodianus' legions, and then turned and defeated the oncoming legions of Gellius. Gathering their shattered forces, both consuls gave chase but were once again defeated at a battle near Picenum. Humiliated by these defeats, shortly afterward, in early autumn, Gellius and Clodianus were withdrawn as commanders by the Roman senate, and command of the war given to Marcus Licinius Crassus. This setback to Gellius's career was only temporary; with the support of Pompey, both Gellius and Clodianus were appointed censor in 70 BC. They began a systematic purge of the senate, removing some sixty four senators, among them a number of individuals connected to the trial of Oppianicus, as well as some important individuals such as Gaius Antonius Hybrida and Publius Cornelius Lentulus Sura. They identified 910,000 citizens and possibly named Mamercus Aemilius Lepidus Livianus as Princeps Senatus.
Кейінгі мансап
67 жылға қарай Геллий Помпейдің басшылығымен, преториандық билікке ие легат ретінде қызмет етіп жүрді, Помпейге Жерорта теңізін қарақшылардан тазартау үшін ерекше тапсырма берілген болатын. Геллий Тоскана жағалауындағы Италия учаскесіне жауапкершілік берілді. Помпей көп ұзамай Шығысқа аттанғанмен, Геллий б.з.б. 63 жылға дейін Италия маңындағы флоттың қолбасшылығын сақтап қалды. Римге оралған соң, ол Катилиншіл қастандықпен жылдам күрескен Цицеронды қолдады, тіпті Геллий Сенатта Цицеронның мемлекетке қызметтері үшін Азаматтық тәжге лайық екенін айтты. Ол кейіннен Оптиматтар деп аталған партияны қолдауын жалғастырды, б.з.б. 59 жылы Юлий Цезардың аграрлық заңына қарсы сөйледі, ал б.з.б. 57 жылы Цицеронның жер аударылудан оралуын қолдады. Геллий б.з.б. 55 жылы Цицерон Луций Кальпурний Писоға қарсы сөз сөйлеген кезде тірі еді, бірақ одан көп ұзамай қайтыс болды. Оның асырап алған ұлы – б.з.б. 36 жылы консул болған Луций Геллий Публикола.
By 67 BC, Gellius was serving as a legate with praetorian imperium under Pompey, who had received an extraordinary command to rid the Mediterranean Sea of pirates. Gellius was given charge of the Italian coast off Tuscany. Although Pompey soon headed to the East, Gellius retained command of the fleet near Italy until 63 BC. Returning to Rome, he gave his support to Cicero, who had swiftly dealt with the Catiline conspiracy, to the point where Gellius declared in the Senate that Cicero deserved the Civic Crown for his services to the state. He continued to give support to the party which soon became known as the Optimates, in 59 BC speaking in opposition of Julius Caesar’s agrarian law, while in 57 BC he spoke in support of Cicero's return from exile. Gellius was still alive in 55 BC when Cicero delivered his speech against Lucius Calpurnius Piso, but died soon afterwards. His adopted son was Lucius Gellius Publicola, consul in 36 BC.