Шотландияның танымал әні "Жүз сыбызғы" (The Hundred Pipers) – 1745 жылғы жакобит көтерілісі мен Карлайл қаласын басып алу оқиғасын баяндайды. Тарих, музыка, мәдениет.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд әні және джигі
"Жүз сыбызғышы" әні
Scottish song and jig
"The Hundread Pipers" song
"Жүз сыбызғышы" – Каролина Найрн, Леди Найрнге жатқызылатын және 1852 жылдан бастап кеңінен танымал болған шотланд әні және джигі. Ол 1745 жылғы Якобыт көтерілісі кезіндегі және одан кейінгі оқиғаларды негізгі тақырып етеді.
"The Hundred Pipers" is a Scottish song and jig attributed to Carolina Nairne, Lady Nairne and popularised from 1852 onwards. It takes as its themes events during and after the Jacobite Rising of 1745.
Тарихи негіздер
Ән 1745 жылғы 18 қарашада Карлайл қаласының принц Чарльз Эдвард Стюартқа берілуін еске алады. Ол Престонпанс шайқасында жеңіске жеткеннен кейін, таулы және жазық аймақтардан құралған әскерінің басында Англияға шабуыл жасады. Бертонның "Шотландия тарихы" еңбегінде былай делінген: "Ол ақ атқа мінеп, жүздеген сыбызғышылардың алдынан Карлайл қаласына кірді. Олардың өткір музыкасы қала тұрғындарына осы есімсіз жаулап алушыларына сенім ұялатпады". Төртінші шумада баяндалған, Карлайл қаласын басып алу кезінде екі мың таулы жауынгердің су тасқыны болған Еск өзенін өткелдеп жүзуі туралы оқиға толыққанды дұрыс емес. Бұл оқиға ханзада Чарльздың Дербиден сәтсіз шегінуіне және Карлайлдың қайтадан басып алынуына қатысты кезеңге жатады. Олар сол кезде "ағылшын жеріне емес", шотланд жеріне жеткен. Бірақ Леди Найрн осы екі оқиғаны біріктіре отырып, өте шабыттандыратын және сәтті баллада жазды, ол кейінгі якобит әндерінің ішінде маңызды орынға ие.
The song commemorates the surrender of the town of Carlisle to Prince Charles Edward Stuart, on 18 November 1745, when he invaded England, at the head of a mixed army of Highlanders and Lowlanders, after his victory at Prestonpans. He "entered Carlisle on a white horse, with a hundred pipers playing before him, whose shrill music was not calculated to inspire the citizens with confidence in their grotesque conquerors", according to Burtons History of Scotland. The episode, recorded in the fourth stanza, of two thousand Highlanders swimming the River Esk, when in flood, on the occasion of the capture of Carlise, is not quite correct. It refers to a later period, when Prince Charles made his disastrous retreat from Derby, and Carlisle had been retaken. It was Scots, and not "fell English ground" which they reached on that occasion. But Lady Nairne, by combining the two events, produced a very spirited and successful ballad, which takes a high place among later Jacobite songs.
Құрастыру және танымал ету
"Жүздеген сыбызғышы" Каролина Найрнге, леди Найрнге жатқызылады, ол сол дәуірде өнімді ән жазушы және якобит отбасынан шыққан. Өлеңдері оның "Стратерннен толғанған өлеңдері" (1846) атты екінші басылымында кездеседі. "Жүздеген сыбызғышы" 1852 жылға дейін ән ретінде басылмаған сияқты, ол Эдинбургте нота түрінде, Элизабет Рейнфорттың музыкалық қосымшасымен жарық көрген. Рейнфорт, сопрано әншісі, Найрн қайтыс болғаннан кейін бес немесе одан да көп жыл өткен соң, оны жұртқа таныстырған болуы мүмкін. Рейнфорт 1851 немесе 1852 жылдан 1856 жылға дейін Эдинбургте тұрды, ал замандас басылымдар оның астанадағы ән орындауы туралы сын-пікірлер жариялады; сондай-ақ ол әнді 1852 жылы өзінің (қазіргі стандартты) музыкалық аранжировкасымен шығарды. Бұл ән якобит дәуірінен емес, қазір "якобит әндерінің классикалық тізімінде" саналатын көптеген басқа әндер сияқты, олардың көпшілігі "он сегізінші және он тоғызыншы ғасырдың соңында жазылған, бірақ якобит көтерілістерінің заманауи туындылары ретінде ұсынылған" әндер еді. Әннің мелодиясын анықтау мүмкін болған жоқ, және ол "Стратерннен толғанған өлеңдерде" "Жүздеген сыбызғышы" деп көрсетілсе де, леди Найрннің әні жарық көргенге дейін мұндай мелодияның болғаны белгісіз.
"The Hundred Pipers" is attributed to Carolina Nairne, Lady Nairne, a prolific songwriter of the period descending from a Jacobite family. The verses appears in the second edition of her Lays from Strathern (1846). "The Hundred Pipers" does not seem to have been printed as a song until about 1852, when it was issued at Edinburgh in sheet form, with the music arranged by Elizabeth Rainforth. Rainforth, a soprano singer, appears to have been responsible for introducing it to the public, some five or more years after Nairne's death. Rainforth lived in Edinburgh from 1851 or 1852 to 1856, and contemporary publications post reviews of her performance of the song in the capital; and she published the song with her own (and the now standard) musical arrangement in 1852. The song does not date from the Jacobite period, as is the case with many others now considered in the "classic canon of Jacobite songs", most of which were songs "composed in the late eighteenth and nineteenth centuries, but were passed off as contemporary products of the Jacobite risings." The tune has not been satisfactorily traced, and though it is indexed in the Lays as "Hundred Pipers", no such air is known to exist previous to the date of Lady Nairne's song.
Қазіргі нұсқалары
1998 жылы шотланд әншісі Исла Сент-Клэр "The Hundred Pipers" әнін ескі үлгіде орындады, осы орындауын "When the Pipers Play" альбомына енгізді. Бұл нұсқа АҚШ-та PBS телеарнасынан көрсетілген "When the Pipers Play" фильміне де кірді. 1958 жылы Лорд Рокингемнің XI тобы "Hoots Mon!" әнімен Ұлыбританияда бірінші орын алды, бұл ән негізінен аспаптық рок-н-ролл болды ("Hoots mon! Осы үйдің маңында лось азаттықта жүр!" сияқты Шотландиядан шабыттанған сөздермен) және "The Hundred Pipers" әнінің мелодиясына негізделген.
In 1998, Scottish singer Isla St Clair recorded a version of "The Hundred Pipers" sung in the old style, for her album When the Pipers Play. This version was also included in the film When the Pipers Play, aired by PBS Television in the United States. In 1958 Lord Rockingham's XI had a Number One UK hit with "Hoots Mon! ", a mainly instrumental rock 'n' roll tune (with Scots inspired interjections including "Hoots mon! There's a moose loose aboot this hoose!") based on the melody of "The Hundred Pipers".