Кіріспе

Панама алдауы – 1992 жылы түсірілген американдық деректі фильм, ол 1989 жылы АҚШ-тың Панамаға жасаған шабуылын сынап көрсетеді. Фильмді Барбара Трент түсірген, сценарийін Дэвид Каспер жазып, монтаждаған, ал баяндаушы рөлін актриса Элизабет Монтгомери сомдады. Бұл фильм Empowerment Project өндірісінде жасалған және 1992 жылы «Үздік деректі фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығын жеңіп алды.

Қорытынды

Фильм шабуылға әкелген оқиғаларды, шабуылдың салдарынан болған өлім-жұдырық пен қирауды, сондай-ақ одан кейінгі жағдайды көрсетеді. Фильм АҚШ Қарулі Күштерінің әрекеттерін сынап, АҚШ-тағы бұқаралық ақпарат құралдарындағы жаңсақтықты көрсетеді – хабарланбаған немесе жүйелі түрде бұрмаланған оқиғаларды, соның ішінде азаматтық құрбандардың санының азайттылып көрсетілуін аңғартады. Фильмде сонымен қатар, шабуылдың нақты мақсаты Торрихос-Картер келісімдері бойынша келісілген Панама каналы аймағын Панамаға қайтарудың алдын алу болғаны, ал Мануэль Нориеганы АҚШ соттарында рэкет және есірткі саудасы бойынша айыпталуына байланысты биліктен алу – бұл тек сылтау ғана екені айтылады. 1999 жылдың 31 желтоқсанында Панама Торрихос-Картер келісімдерінің талаптарын орындап, Канал аймағын толық бақылауына алды. Фильмде АҚШ үкіметінің Панаманы АҚШ-тың Панамадағы бақылауына қауіп төндіретін Панама қорғаныс күштерін (PDF) жою және АҚШ мүдделеріне ыңғайлы үкімет орнату үшін басып алғаны туралы мәлімдеме бар. Фильмде американдық әскерлер шыққаннан кейін табылған жаппай қабірлердің, өртенген елді мекендердің кадрлары, сондай-ақ эксперименталды қарулардың, оның ішінде құпия лазерлік қарулардың қолданылғаны туралы айғақтар, және соғыстан қашқан 20 мыңнан астам босқындардың кейбір суреттері көрсетіледі.

Өндіріс

Бұл деректі фильм Channel 4, Rhino Entertainment, J. Roderick MacArthur Foundation, Rex Foundation, Peace Development Fund, National Council of Churches, Vietnam Veterans of America Foundation, Vanguard Public Foundation, Майкл Мур және басқа да демеушілерден түскен 300 000 долларлық қаржымен аяқталды. Панамада фильм көрсетілуіне тыйым салынды, ал АҚШ-та Қоғамдық телерадио қызметі оны эфирге беруден тыйым салды. Бірақ WNYC TV, WGBH TV және KQED TV сияқты бірнеше PBS телеарналары бұл тыйымға қарамастан оны көрсетті.