Кіріспе

Шотландия шіркеуінің Бас Ассамблеясындағы Лорд-жоғарғы комиссар – Шотландия шіркеуінің Бас Ассамблеясындағы монархтың жеке өкілі (Кирк) болып табылады, бұл шіркеудің Шотландияның ұлттық шіркеуі ретіндегі және монархтың осы шіркеудің қорғаушысы және мүшесі ретіндегі рөлін көрсетеді. Тарихында, осы лауазым иесі барлық шотланд монархтарының жеке өкілі болды, ал Тақтар одағынан кейін – британ монархтарының өкілі болды. Шотландия шіркеуінің Бас Ассамблеясының Модераторымен қатар, Шотландия шіркеуінің Бас Ассамблеясындағы Лорд-жоғарғы комиссар, Шотландия шіркеуіндегі ең беделді екі тұлғаның бірі болып саналады.

Тарих

1603 және 1707 жылдар аралығында Шотландия Корольдігі Парламентіне монархтың жеке өкілі ретінде Лорд Жоғары Комиссарлар тағайындалды. 1707 жылғы Одақ туралы акт бұл қызметті қажетсіз етті, бірақ 1690 жылдан бері Шотландия шіркеуінің Бас Ассамблеясына монархтың жеке өкілі ретінде Лорд Жоғары Комиссар жыл сайын тағайындалып келеді. Монархтың Бас Ассамблеяға қатысу құқығы Шотландия шіркеуінің негізгі құжаты – Вестминстерлік сенім жариянамасында бекітілген, онда «азаматтық билік синодтарды шақыруға, оларда болуға және оларда жасалған барлық нәрсенің Құдайдың ниетіне сәйкес болуын қамтамасыз етуге құқылы» (XXIII.3) делінген. 1929 жылға дейін Бас Ассамблея Эдинбургтың Корольдік жолындағы бұрынғы Толбут Хайленд Сент-Джон шіркеуінде өткізілді (бұл ғимарат енді шіркеу ретінде қолданылмайды, оның орнына Эдинбург халықаралық фестивалі қоғамы үшін «Хаб» ретінде қайта жабдықталды), онда Лорд Жоғары Комиссардың пайдалануы үшін тақ орнатылған. Шотландия шіркеуі мен Біріккен еркін шіркеудің бірігуі 1929 жылы өтті. 1930 жылдан бері Бас Ассамблея әрқашан Эдинбургтегі The Mound-тағы бұрынғы Біріккен еркін шіркеу Ассамблея залында өткізіледі. Лорд Жоғары Комиссар патшалық галереядағы таққа отырады, ол техникалық тұрғыдан Ассамблея залынан «сыртта» орналасқан – бұл шіркеудің рухани мәселелерде мемлекеттік араласудан тәуелсіздігін көрсетеді. Жаңадан біріккен шіркеутің 1929 жылғы алғашқы Бас Ассамблеясы Эдинбургтегі Аннандейл көшесіндегі залда (қазір автобус гаражы) өтті, ол жеткілікті үлкен жалғыз ғимарат болды. Осы уақытша орналасқан жерде патшалық галереяға кіру қиын болғандықтан, протокол бойынша көзге түспейтін, бірақ ұятты дау туды, онда Лорд Жоғары Комиссар (Инвернесс графы, кейінірек король Георг VI) Ассамблея залы арқылы өтуге мәжбүр болар еді – бұл шіркеудің елеулі күшпен қорғалған рухани тәуелсіздігіне мемлекеттік араласудың символдық актісі. Модератор доктор Джон Уайт мұндай жағдайды қабылдамайтынын мәлімдеді, тіпті Лорд Жоғары Комиссар лауазымын жоюды ұсынды. Нәтижесінде, келіссөздер мен келісімдерге қол жеткізілгеннен кейін Лорд Жоғары Комиссар лауазымы сақталды.

Функциялар

Бұл қызмет әрқашан негізінен рәсімдік сипатта болып келген. Тағайындалған адамның Шотландиядағы қоғамдық қызметте ерекше еңбегі болады, сондай-ақ шіркеумен тығыз байланысы бар, көбінесе Шотландия шіркеуінің ақсақалы болады. Монарх атынан Лорд-жоғарғы комиссар Бас Ассамблеяға қатысады, Ассамблеяны ашып, жабатын сөздер айтады, сондай-ақ бірқатар ресми сапарлар мен рәсімдік шараларды жүзеге асырады (барлығы Шотландия шіркеуімен байланысты емес). Бас Ассамблеяның ресми ашылуында Бас хатшы Лорд-жоғарғы комиссарды тағайындау туралы Корольдік жарлықты оқып береді, содан кейін ол Ассамблеяға сөз сөйлеуге шақырылады. Пресвитериялар тағайындаған барлық пасторлар, ақсақалдар және дьякондар «комиссарлар» деп аталады және дауыс беру құқығына ие; алайда, Лорд-жоғарғы комиссардың дауыс беру құқығы жоқ, сондай-ақ ол пікірсайыстарға араласа алмайды. Ашылу және жабылу сөздерінен басқа, Лорд-жоғарғы комиссар Ассамблея отырыстарына қосымша араласпайды, бірақ күн сайынғы жұмыстың кем дегенде бір бөлігіне қатысады. Ассамблеядан кейін Лорд-жоғарғы комиссар патшаға апта ішіндегі жұмыстар туралы жеке хабарлайды. Лорд-жоғарғы комиссар сондай-ақ жыл сайын Шотландияның еркін шіркеуінің Бас Ассамблеясына барады, ол Шотландия шіркеуінің Бас Ассамблеясымен бір аптада, Эдинбург қаласында өтеді.

Адрестің түрі

Бас Ассамблея отырыс кезінде Лорд-жоғарғы комиссар регент сияқты қарастырылады. Дәстүр бойынша, оған "Сіздің Ұлылығыңыз" деп сөз сүйкілдетіліп, иіліп немесе бас иістіріп құрмет көрсетеді. 1996 жылы Корольдік ханшайым тағайындалғанда, ол әдеттегі династиялық атауы "Корольдік Биіктігі" емес, "Сіздің Ұлылығыңыз" деп аталынды, себебі Лорд-жоғарғы комиссар дәрежелік тізімде жоғары тұрады. Егер әйел адам тағайындалса, "Оның Маjestісінің Жоғарғы комиссары" деген атау, қалауынша қолданылуы мүмкін. Маргарет Хербисон бұл лауазымды алғаш рет (1970 және 1971 жылдары) әйел ретінде атқарды.

Тұрғылықты жері

1834 жылдан бері Лорд-жоғарғы комиссар Холирудхаус сарайында тұрады және Бас Ассамблея аптасының сенбі күні түстен кейін Бас Ассамблея комиссарлары үшін бақша кешін және басқа да мерекелік шараларды ұйымдастырады. Ол Шотландияның корольдік туын қолдануға құқылы және корольден кейін, ал корольдық отбасының қалған мүшелерінен бұрын басымдыққа ие. Оның тіпті ресми көлігі де арнайы қарауға ие және корольдікінен басқа, елде нөмірлік белгісі жоқ жалғыз көлік. Бірақ, Ассамблеяның жабылу сөзі кезінде нөмірлік белгілер қайта орнатылады, ал Лорд-жоғарғы комиссар патшалық, бірақ уақытша резиденциясына қатардағы азамат ретінде оралады. Соңғы жылдары бақша кешінің орнына Принц-стрит бағында өткізілетін "Жүрек және жан" іс-шарасы ұйымдастырылады, және Лорд-жоғарғы комиссар оған қатысады.

Үй шаруашылығы

Жоғарғы Комиссардың Ұлы Даңқты үйі бар. Оған Ақша сақтаушы (үйдің басшысы), капеллан, адъютанттар (1949 жылы үш), күтуші ханым, қосымша күтуші ханым және құрметті қыздар (1949 жылы үш) кіреді. Маце ұстаушы Лорд Президенттің мацесін немесе Ескі Казна Мацесін алып жүреді. Аттар шебері енді тағайындалмайды. Қызметкерлер қатарында Ақша сақтаушының көмекшісі және ханымның қызметшісі де бар. Үй шаруашылығы Шотландия шіркеуінің қаражатына ешқандай қаржылық талап қоймайды, ол қаражат шіркеудің приходтық және миссионерлік жұмысына толығымен арналған.