Кіріспе

Уивертаун Амиш меннонит шіркеуі – Пенсильвания штатының Ланкастер округіндегі, Бёрд-ин-Хэнд және Интеркорс сияқты ірі ауылдардың арасындағы Уивертаун ауылында орналасқан Beachy Амиш меннонит қауымы.

Тарих

Уивертаун тарихы Ескі тәртіп амиш деп аталатын шіркеулермен байланысты, ал оның шығу тегі 1890-шы жылдардағы Ескі тәртіп амиш шіркеуінің қауымы үшін өте маңызды мәселелерге негізделген. Weavertown шіркеуінің құрылуына әкелген шіркеудің бөлінуінің негізгі мәселесі – бұл Streng Meidung амалымен келіспеушілік, яғни Amish шіркеуінің қауымдастығын тастап, басқа шіркеулерге қосылған адамдарды оқшаулау немесе әлеуметтік жағдайдан шеттету. Бұл Streng Meidung автомобильдерді, электр энергиясын, тракторларды, орталық жылуды немесе телефонды қабылдау немесе қабылдамау сияқты қосымша мәселелердің маңызды ерекшеліктеріне айналғанға дейін маңызды мәселе болып келді. Кейбір амиштер шіркеу мүшелігін өзгерту үшін қатаң әлеуметтік жазаның дұрыс емес екенін ойлады. Басқалары шіркеу мүшелігінің өмір бойы сақталуға тиіс міндеттеме екенін, ал Streng Meidung – бұл міндеттемеден бас тартқан адамға берілетін дұрыс жауап деп санайды. 1910 жылы Ескі тәртіп амиш шіркеуінің мүшелері тобы (сол кезде Ланкастер округіндегі Ескі тәртіп амишінің шамамен бестен бір бөлігін құрайтын 35 отбасындағы 85 адам) Streng Meidung практикасымен келіспегендіктен, Ескі тәртіп амишінің қалған бөлігінен ерекшеленетін топ ретінде жинала бастады; бұл топ ақырында Weavertown амиш меннониттік шіркеуіне айналды. Топтың алғашқы шіркеу қызметі 1909 жылдың 29 қыркүйегінде өткізілді, бірақ онда діни қызметкер болмады. Ескі тәртіп амишімен үзіліс 1910 жылдың 27 ақпанында басталды, сол күні қауымнан тыс епископтар шақырылып, жаңа шіркеу үшін діни қызметкерлерді тағайындады. Бұл оқиға Пенсильвания штатының Гордонвилл ауылының жанындағы Джордж Бейлердің үйінде болған болуы мүмкін. Дін қызметтері мүшелерінің үйлерінде әр жексенбі сайын өткізілді, бұл әдет Ескі тәртіп амиші әлі күнге дейін сақтап келеді. Алайда, 1909 жылдың күзінде алғашқы жиналыстар үш-төрт апта сайын өткізілді. Шіркеу тобы бастапқыда ықпалды уағыздаушы және ұйымдастырушы Сэмюэл В. Пейчидің есімімен Пейчи шіркеуі (кейде Пейчи ескі тәртіп шіркеуі) деп аталды, ал кейіннен ертедегі епископ Кристиан Л. Кингтің есімімен Крис Кинг шіркеуі (кейде Крис Кинг ескі тәртіп шіркеуі) деп аталды. 1925 жылы Кристиан Кинг шіркеуден бөлініп, жаңа епископтың есімімен Джон А. Стольцфус шіркеуі деп аталды. Бұл уақытта шіркеу мүшелері Ескі тәртіп амишіне сыртқы келбеті мен іс-әрекеті жағынан өте ұқсас болды; жаңа топ біртіндеп телефон мен электр қуатын қолдана бастағанға дейін екеуінің арасында айырмашылық шамалы болды. Автомобильдерді пайдалануға 1928 жылы рұқсат берілді. 1888 жылы Бауырластардың баптистік қауымы салған, кейіннен Бауырластар шіркеуінің бөлігі болған жиналыс үйі 1930 жылы сатып алынды. Жиналыс үйінің орналасқан жері қауымға тұрақты атау берді: ғимаратқа Bird in Hand шіркеу үйі деп аталса да, ол Weavertown ауылына жақын орналасқандықтан, сол кезден бастап ғимарат пен адамдар Weavertown амиш меннониттік шіркеуі деп аталды.

Белгілері

Уивертаун шіркеуінің мүшелері әлі де қарапайым және ерекше киінеді. Әйелдер дұға кезінде басын жабады, үйленген еркектер сақал қояды, ал қауым мүшелері үйлерінде немесе көліктерінде теледидар мен радио таратпайды. Бірақ электр қуатын, телефонды, орталық жылуды, егістік тракторларын және автомобильдерді пайдалану оларды Ескі Тәртіп амиштерден айқын түрде ерекшелендіреді. Дегенмен, сенім мәселелерінде, тек Streng Meidung немесе жазалаудан басқа, олар өте ұқсас. Амиш шіркеулері көбінесе жаңа адамдарды дінге шақырумен айналыспайды, сондай-ақ құтқарылудың кепілдігі сияқты доктриналарды қабылдамайды, және осы мәселелерде олар Уивертаун қауымынан да ерекшеленеді. Weavertown Amish Mennonite Church шіркеуіндегі құлшылық 1966 жылға дейін тек жоғары неміс және Пенсильвания голланд тілдерінде жүргізілді; содан бері құлшылық ағылшын тілінде өтіп келеді. Қауымдық ән шырқау әрқашан музыкалық аспаптарсыз орындалады. Жастар көбінесе жоғары мектепте, кейде колледжде оқиды. Уивертаун шіркеуінің жастары Германияда, Оңтүстік Америкада, Орталық Америкада, Канаданың солтүстігінде және АҚШ-тың әртүрлі аймақтарында ерікті қызмет өткерді және әдетте әр жазда хор тобы ретінде бір апталық турнеге шығады.

Жағажайлық амиш

Бичи амиш термині алғаш рет 1927 жылы Пенсильвания штатының Сомерсет округінде ұқсас амиш шіркеуінің бөлінуінен кейін қолданылды. Осы жағдайда, қатаң оқшаулануға (Streng Meidung) қарсы болған шіркеу олардың епископы Мозес М. Бичидің атымен Бичи деп аталды. 1950 жылы Уивертаун шіркеуі Сомерсет округі және басқа Бичи қауымдарымен толық рухани бірлікке қабылданды. Бұл топтағы шіркеулер көбінесе Бичи амиш деп аталады, бірақ Ланкастер округінде амиш меннониттер термині жиірек қолданылады. Олар консервативті меннониттермен ұқсастықтары бар. 1996 жылғы мәлімет бойынша, АҚШ-та 92 Бичи амиш қауымы, Канадада – 8, Коста-Рикада – 1, Сальвадорда – 2, Белизде – 4, Парагвайда – 2 және Ирландияда – 1 болды. Миссионерлік жұмыс аталған елдердің барлығында, сондай-ақ Кения мен Угандада жалғасуда. 1990 жылы 7238 крещеніе алған мүше тіркелді. Киім-кешектің ерекшеліктері, технологияны қабылдау және неміс тілін пайдалану қауымдар арасында кеңінен әртүрлі. Барлық қауымдар 1527 жылғы Шлейтхайм және 1632 жылғы Дордрехт дін сенімдерін христиандық ілім мен тәжірибенің негізгі қағидалары ретінде құрметтейді.

Бүгін

Уивертаун қауымының өсуіне байланысты жылдар бойы үш қауым құрылды: екеуі Ланкастер округінде – Пекиа (пек жолы деп айтылады) Амиш меннониттер шіркеуі 1962 жылы, және Майн Род Амиш меннониттер шіркеуі 1969 жылы; тағы бір қауым 2000 жылы Пенсильвания штатының Вашингтон округінде құрылды. Ланкастер округіндегі басқа Амиш-меннониттік шіркеулер: Гап-Вью Амиш-меннониттік шіркеуі, Саммит-Вью Христиандық қауымдастығы және Вестхейвен Амиш-меннониттік шіркеуі. 1990 жылы Уивертаун қауымының құрамында 110-ға жуық отбасы және 220 крещение алған мүше болды. Уивертаун меннониттік мектебі шіркеудің қарсы бетінде орналасқан. Жексенбі күндері шіркеуде сағат 9:00-де жексенбілік мектеп, ал сағат 10:00-де құлшылық қызметі басталады. Шіркеу қонақжайлылық дәстүрін сақтайды және келушілерді құшақ жая қарсы алады.