Кіріспе

Бензодиазепин препараттарының ішінде Noctamid саудалық атауымен сатылатын Lormetazepam – қысқа және орташа әсер ететін 3-гидроксибензодиазепин туындысы және темазепам аналогы. Лорметазепам АҚШ және Канадада сатуға рұқсат етілмеген. Ұлыбританияда 0,5 және 1 мг таблеткалар түрінде қысқа мерзімді (2–4 апта) орташа ауырлықтағы ұйқысыздықты емдеу үшін лицензияланған. Нидерландыда Loramet және Noctamid саудалық атауларымен, сондай-ақ бірнеше өндірушілерден қолжетімді жалпы препарат ретінде 1 және 2 мг таблеткалар түрінде лицензияланған. Польшада Noctofer ретінде сатылады. Голландиялық талдау лорметазепамның дәрілік құралдарды тағайындау тізіміне енгізілуіне жарамды екенін көрсетті, бірақ зольпидем, зопиклон және темазепам тиімдірек көрінеді.

Медициналық қолданыстар

Лорметазепам гипнотикалық бензодиазепин болып саналады және орташадан ауыр ұйқысыздыққа ресми түрде тағайындалады. Лорметазепам – әсері қысқа мерзімді бензодиазепин, және кейде ұйықтау қиындықтарын бастан өткеріп жатқан немесе ұйқыны жалғастыра алмаған науқастарға қолданылады. Ұйқыға арналған дәрілерді тек қысқа мерзімге ғана қолдану керек, ал созылмалы ұйқысыздықпен ауыратындарда – тек қана қажет болған жағдайларда.

Толеранттылық, тәуелділік және ауруға шалдығу

Препаратты 2–4 апта ғана қолданған кезде толеранттылық, тәуелділік және оны қабылдаудан бас тарту қаупі өте төмен, ал лорметазепам 2–4 аптадан артық қолданбағанда, әдетте, қауіпсіз және тиімді препарат болып табылады. Дегенмен, 7 күндік қысқа мерзімді қолданудан кейін де ұйқының кейбір бұзылуы, қайтадан ұйқысыздық түрінде пайда болуы мүмкін. Бұрын тәуелділік тарихы бар адамдарда, әсіресе бұрын седативтік гипноздық препараттарға тәуелді болғандарда толеранттылық және тәуелділік проблемаларының қаупі артуы мүмкін. Лорметазепам, басқа бензодиазепиндер сияқты, толеранттылықтың пайда болуы және тиімділігінің төмендеуіне байланысты, көбінесе қысқа мерзімді (2–4 апта) қолдануға ұсынылады. Бензодиазепинді гипнотикалық препараттарды тұрақты қолданудан кейін 14 күн ішінде толеранттылық пен седативтік әсерінің жоғалуы мүмкін. Алайда, кейбір зерттеулер мұндай емдеу ұзақ мерзімде тиімділігін сақтайтынын көрсетеді. Көптеген зерттеулердің нәтижелерінің сәйкессіздігі, бензодиазепинге жауап берудегі жекеленген айырмашылықтарға байланысты болуы мүмкін. Тәуелділік – тәуелділікке қатысты медициналық термин. Тәуелділік психологиялық және/немесе физикалық болуы мүмкін. Психологиялық тәуелділік, күнделікті өмірмен күресу үшін препаратқа сенеу немесе оны қалау түрінде көрінеді. Физикалық тәуелділік, организмнің препараттың әсерін жеңуге тырысуы нәтижесінде пайда болатын физиологиялық өзгерістерге байланысты туындайды, бұл толеранттылық деп аталады, сондай-ақ препаратты қабылдауды жалғастыру қажеттілігіне алып келеді, себебі препаратты тоқтату немесе дозасын азайту симптомдарды тудыруы немесе күшейтуі мүмкін, бұл симптомдар кейде емделіп жатқан бастапқы жағдайға ұқсас болуы мүмкін. Препаратты қабылдауды тоқтатқанда, әдетте, абстиненциялық синдром пайда болады. Лорметазепам, басқа бензодиазепиндер сияқты, физикалық және психологиялық тәуелділікті тудырады, бірақ ең маңызды мәселе – физикалық тәуелділік, ол дозаны азайту немесе препаратты толық тоқтатудан кейін бензодиазепин абстиненциялық синдромы түрінде көрінеді. Лорметазепамның тудырған тәуелділігі ГАМК-БЗД рецептор кешенінің сезімталдығындағы өзгерістермен байланысты. Абстиненциялық синдром симптомдары әдетте 4–8 аптадан кейін басылады, бірақ шамамен 10–15% жағдайда симптомдар бірнеше айға, ал сирек жағдайларда бірнеше жылға созылуы мүмкін. Кейде, тұрақты доза қолданылған кезде де, организмнің қалыпты сезінуі үшін қосымша доза қажет болуы мүмкін, "абстиненциялық симптомдар" пайда болуы мүмкін. Бұл кейде дозаны арттырумен байланысты. Лорметазепамның жартылай ыдырау периоды шамамен 10–12 сағатты құрайды. Ұзақ әрекет ететін бензодиазепиндерге қарағанда, қысқа әрекет ететін бензодиазепин қосылыстары көбінесе күштірек және тез басталатын абстиненциялық реакциямен байланысты. Осы себепті, лорметазепамнан диазепамның эквивалентті дозасына ауысып, дозаны біртіндеп азайту ұсынылады.

Фармакология

Лорметазепамның биологиялық қолданылуы 80% құрайтыны анықталды. Лорметазепам және басқа бензодиазепин препараттары GABAA бензодиазепин рецепторлық комплексінде оңтайлы модуляторлар ретінде әрекет етеді. Лорметазепам бензодиазепин рецепторына байланысады, бұл GABAA рецепторының әсерін күшейтеді, оның терапиялық және қосалқы әсерлерін тудырады. Лорметазепам жеткілікті мөлшерде бензодиазепин рецепторларына байланысқанда, ұйқысыздық емдеуінде клиникалық қолданылатын седацияны қамтамасыз етеді. Лорметазепам мидың электрлік белсенділігін өзгертеді, бұл өзгерістер ЭЭГ арқылы зерттелген. Лорметазепам бензодиазепин рецепторларының түрлеріне қатысты таңдамалырақ болып көрінеді, седацияға жауапты омега-1 рецепторына жоғары бейімділікті көрсетеді. Сондықтан ЭЭГ өзгерістерін лорметазепамның ұйқыға көмектесетін седативтік қасиеттерін өлшеу үшін пайдалануға болады.

Брендтер

Сауда атауларына Альдосомнил, Дилемет, Эргокальм, Лорамет, Лоретам, Метатоп, Миниас, Ноктамид, Ноктофер, Ноктон, Проноктан, Седабен, Седалам және Стилайз кіреді.