Кіріспе

Сан-Джорджо-ин-Велабро – Италияның Рим қаласындағы Әулие Георгийге арналған шіркеу. Шіркеу Рипа ауданындағы ежелгі Римнің Велабрумында, Жанус аркасының қасында орналасқан. Римнің негізін қалау туралы аңыз бойынша, шіркеу Рим тарихының бастау алған жерінде салынған: осы жерге мифтік қасқыр Ромул мен Ремді тапқан деседі. Шіркеудің фасады ежелгі Аркус Аргентариорум аркасына еніп, оны өз ішіне қосады. Сан-Джорджо-ин-Велабро – Ұлы оразаның бірінші бейсенбісіндегі станци шіркеуі.

Тарих

461 немесе 482 жылы жазылған жазу, әлдебір шіркеу туралы мәлімдейді, "LOCVS AVGVSTI LECTORIS DE BELABRV", бірақ бұл оқырманды С. Джорджомен байланыстырмайды. Қазіргі шіркеу орнында куәландырылған алғашқы діни ғимарат – Папа Григорий I қаржылаған диакония. 598 жылдың қыркүйегінде немесе қазанында Папа Григорий абат Маринианға хат жазып, оның монастыры Сент-Джордж шіркеуіне жақын болғандықтан және шіркеу құлай бастағандықтан, егер олар ғимаратты жөндеп, күтіп ұстаса және қасиетті қызметтерді салтанатты түрде өткізсе, шіркеуді монастырға беретінін хабарлады. Бұл Velabro-дағы S. Giorgio-ға сілтеме ретінде қарастырылды, бірақ Батифол атап өткендей, «Ad sedem» тіркесі басқа ешбір жерде Велабруммен немесе Сан Джорджомен байланысты емес. Сонымен қатар, шіркеуді қалпына келтіру литургиялық тойлар үшін және мәңгілікке монастырға тиесілі болуы керек, кардинал-диаконның диакониялық қызметі үшін емес. Қазіргі шіркеу 7-шы ғасырда, мүмкін Папа Лев II (682–683 жж.) салған, ол оны Әулие Себастьянға арнаған. Ғимаратқа жиі қосымшалар жасалғандықтан шіркеудің жоспары ретсіз, тіпті сәл трапеция тәрізді. Төменгі суреттен көрініп тұрғандай, ішкі бағаналар әртүрлі рим ғибадатханаларынан алынғандықтан, көбінесе кездейсоқ орналасқан. Шіркеу Римнің грек кварталында орналасқан, онда грек тілінде сөйлейтін саудагерлер, азаматтық және әскери шенеуніктер, сондай-ақ Византия империясының монахтары тұрған. Мысалы, жақын жердегі Санта-Мария-ин-Космедин сол кезде Schola Graeca деп белгілі болған. Грек тегін Папа Захарий (741–752 жж.) Әулие Георгийдің реликвиясын Каппадокиядан осы жерге көшірді, сондықтан бұл әулиеге арналған шіркеу, крестшілердің Шығыстан оралуымен оның құлшылығы таралуына дейін Батыста болды. 1347 жылы римдік патриот Кола Ди Риенцо Римді азат ету туралы манифесті осы шіркеудің есігіне жапты.

Қайта қалпына келтіру

Папа Григорий IV (9 ғасыр) қалпына келтіргеннен кейін, шіркеу 13 ғасырдың бірінші жартысында портик пен мұнара қоңырауымен толықтырылды. 13 ғасырда апсида Пьетро Каваллинидің фрескаларымен әсемделді. 1923 және 1926 жылдар аралығында Рим ескерткіштерінің басқарушысы Антонио Муньос ғимараттың "ортағасырлық мінезін" қайта жаңғырту және кейінгі қосымшалардан арылу мақсатында ауқымды қалпына келтіру бағдарламасын аяқтады. Бұл еденді бастапқы деңгейіне қайтару (соның салдарынан бағана табандарын ашыққа шығару), орталық бөлімге жарық түсіретін ежелгі терезелерді қайта ашу, апсидіні қалпына келтіру және жалпы алғанда, соңғы қалпына келтірулерден жиналған көптеген қосымшаларды жою арқылы іске асырылды. Осы процесте, қазір ішкі қабырғаларда көрсетілген фрагменттер табылды, олар бұл жерде школа канторум болғанын көрсетіп, оны Папа Григорий IV кезеңімен байланыстыруға мүмкіндік береді.

Көліктегі бомба

Қазіргі күйдегі ғимараттың көп бөлігі 1920-ші жылдардағы қайта жаңарту жұмыстарының нәтижесінде жасалған. Дегенмен, 1993 жылдың 27 шілдесінде түнгі сағат 00:00-де қасбетке жақын жерде тұрған автокөліктің жарылысы тағы бес жылдық қалпына келтіру жұмыстарын қажет етті. Бұл жарылыстан ешкім қаза болған жоқ, бірақ 12 ғасырлық портик дерлік толығымен қирап, бас шіркеудің қабырғасында үлкен тесік пайда болды. "Кроссиерлер" орденінің (Қасиетті Крест орденінің канондары) бас кеңсесінің жанындағы резиденция да қиын жағдайға түсті. Мәдени мұра министрлігі зақымдалған немесе жойылған заттарды тізімге енгізіп, 1050 жәшікке жинады. Сарапшылар ғимаратты қалпына келтіру алдында даталар мен орналасқан жер туралы мәліметтерді зерттеді, бірақ кейбір бөлшектер, әсіресе портикте, жарылысты еске алу үшін әдейі қалпына келтірілмеді.