Кіріспе

Испан ақыны Хосе Мария Габриэль и Галан (28 маусым 1870 жылы, Фрадес-де-ла-Сьерра (Саламанка) – 6 қаңтар 1905 жылы, Гихо-де-Гранадилья, Касерес, Испания) – кастиль және экстремадур тілдерінде шығармалар жазған испан ақыны. Ол Гиюэло (Саламанка) және Пьедрахита (Авила) қалаларында мұғалім болып жұмыс істеген. Оның поэзиясы тақырыптық және құрылымдық тұрғыдан өте консервативті: ол дәстүрді, отбасын, ұлттық ерекшелікті, католик дінінің қағидаларын немесе қарапайым ауылдық өмірді қорғаған.

Өмір

Ол өзінің жері бар шаруа отбасында дүниеге келген. Балалық шағын туған ауылында өткізді, сол жерде мектепке де барды. 15 жасында оқуын жалғастыру үшін Саламанкаға кетіп, алғашқы өлеңдерін сол кезден бастады. Сонымен қатар, ол тоқыма қоймасында жұмыс істей бастады. 1888 жылы мектеп мұғалімі дипломын алып, туған қаласынан 20 шақырым қашықтықтағы Гихуэло қаласына жұмысқа тағайындалды. Гихуэлода аз уақыт тұрғаннан кейін ол Мадридке қайта оралып, Escuela Normal Central ("Орталық нормалық мектеп") оқуын жалғастырды. Бұл қала оған ұнамады, ол онда қысқа ғана уақыт өмір сүрді (кейбір хаттарында оны 'Modernópolis' деп атады). Оқуын бітірген соң, ол Пьедрахита қаласына (Авила провинциясы) жіберілді, онда алған педагогикалық білімін тәжірибеде қолданды. Өмірінің осы кезеңі көңілсіздікке толы болды, ол досына "El Solitario" ("Жалғыз") деген атпен хат жазды. Сол жылдары жас мұғалім ерекше қайғылы және меланхолиялық мінезін қалыптастырды, оның терең діни сенімдері (анасы Бернардадан сіңген) өлеңдерінде көрінеді. Әйелі Дезидериамен танысқанға дейін (ол оны "Ми вакерилла" (маған қатысты "кішкентай саумалшы қыз") деп атады) оның өмірі түбегейлі өзгерді, ал 1898 жылғы 26 қаңтарда Пласенсияда үйленгеннен кейін бұл өзгеріс одан да тереңдеді. Ол мұғалімдік қызметінен кетіп, Касерес провинциясындағы Гвихо-де-Гранадильяда жаңа өмірге көшті, әйелінің ағасының меншігіндегі Эль-Техар дехесасын басқарды. Ол жерде поэзиялық стилін қалыптастыруға уақыт пен тыныштық таба алды. Бірінші ұлы (Хесус, 1898) дүниеге келгенде, ол өзінің әйгілі Extremeñas өлеңдерінің біріншісі – El Cristu Benditu-ді жазды. Ол 6 қаңтарда пневмониядан көз жұмды. Гуахо-де-Гранадилья қалалық әкімдігі қазірде оның тұрған үйін мұражай ретінде сақтап келеді, онда оның қолжазбалары мен жеке заттары қойылған (барлығы оның мұрагерлері сыйлаған).