Кіріспе

Карачи қаласының шалап аудандарындағы даму жобасы

Оранги пилоттық жобасы (қысқаша OPP) – 1980 жылдары Карачи қаласының Оранги шалап аудандарында жүргізілген әлеуметтік инновациялық жобадан туындаған, бірлесіп жұмыс істейтін үш Пәкістандық үкіметтік емес ұйымды білдіреді. Жобаның бастамашысы Ахтар Хамид Хан, ал іске асырушысы Первин Рахман. Арзан бағамен қолжетімді санитария, денсаулық сақтау, тұрғын үй және микроқаржы қызметтерін ұсыну үшін инновациялық әдістер қолданылды. Қазіргі уақытта OPP 1989 жылы алғашқы OPP-дан пайда болған үш ұйымды білдіреді: OPP РТИ (Зерттеу және оқыту институты), OPP ОКТ (Оранги қайырымдылық қоры, микроқаржымен айналысады) және OPP КХАСДА (Карачи денсаулық сақтау және әлеуметтік даму қауымдастығы, денсаулық сақтау қызметімен айналысады). 2012 жылы төртінші ұйым – OPP РДТ (Ауылдық даму қоры) OPP РТИ-мен біріктірілді. Жоба сонымен қатар халық қаржыландыратын және басқаратын арзан санитария бағдарламасы; тұрғын үй бағдарламасы; денсаулық сақтау және отбасылық жоспарлау бағдарламасы; шағын отбасылық кәсіпорындарға бақылаумен берілетін несие бағдарламасы; білім беру бағдарламасы; және жақын ауылдарда ауылдық даму бағдарламасы сияқты бірқатар бағдарламаларды қамтиды. Бүгінде жоба аудандық деңгейдегі мәселелерден әлдеқайда кең ауқымды. Жоба аясында дамыған зерттеу және даму бағдарламалары қазір Карачи қаласының барлық аймақтарына қатысты мәселелерді қамтиды. 2013 жылға дейін жобаның директоры Первин Рахман болды, ол 2013 жылдың 13 наурызында қаза тапты.

Ұйымның табысы

Оранги – жерді өздігінен қоныстанған қауымдастық, «ресми емес» мәртебесіне байланысты мемлекеттік көмек алуға құқығы болмады. Ішкі зерттеулер арқасында қауымдастық канализацияны тазартуға арналған, қолжетімді санитарлық жүйені құра алды, бұл аурулардың таралуын азайтуға көмектесті. Бұл жүйе жергілікті тұрғындармен құрылып, қаржыландырылды, әйтпесе олар кәріз жүйесіне қол жеткізе алмас еді. Бағдарламаның өте табысты болуына байланысты, оны дамушы елдердегі басқа да қауымдастықтар қабылдады. Алғашқы кезеңнің табысты аяқталуынан кейін бағдарлама төрт автономды топқа дейін кеңейтілді: Оранги пилоттық жоба қоғамы – басқа үш топқа қаржыландыруды бақылау үшін; Оранги зерттеу және оқыту институты – бағдарламаны басқару және одан әрі тарату үшін оқытуды ұйымдастыру үшін; Оранги қайырымдылық қоры – микрокредиттік бағдарламаларды басқару үшін; және Карачи денсаулық сақтау және әлеуметтік даму қауымдастығы – денсаулық сақтау бағдарламасын басқару үшін.

Оранги пилоттық жобасы Оранги қайырымдылық қоры (ОПП ОКТ) қазір ОКҚК

Орангидің осы өсіп келе жатқан елді мекені кәсіпкерлік рухқа толы екенін OPRCT (бұрынғы OPP OCT) анықтады. Кәсіпкерлік рухтың ең айқын көрінісі – көшелерде жұмыс орындарының ашылуы; үйлердің ішінде жиырма мыңға жуық отбасылық бірлік, дүкендер, шеберханалар, саудагерлер мен сатушылар бар. Инфляция мен экономикалық төмендеудің екі жақты қиындығына жауап ретінде, тұрғындар «жұмыс істейтін отбасы» тұжырымын ойлап тапты, үйлерін шеберханаларға айналдырды, әйелдерді тек тәуелді жандардан экономикалық серіктестерге және жалақы алушыларға дейін көтерді, үстемдік құратын патриархалдық үлгіден таңғаларлық жылдамдықпен бас тартты. OPP-тың зерттеуі екі маңызды факторды көрсетті: біріншіден, осы отбасылық бірліктердің өнімдері мен қызметтеріне шексіз сұраныс болды. Екіншіден, отбасылық бірліктер өте бәсекеге қабілетті (өте төмен шығындар мен арзан және сергек жұмыс күшінің есебінен). Орангидің жұмыс істейтін отбасылық бірліктері Қарачидің басты нарықтарымен толыққанды байланысты. Шындығында, көптеген бірліктер танымал фирмаларға тауар жеткізеді, олар өздерінің таңбаларын қойып, үлкен пайда табады. Олардың бастамаларын қолдау қажет. Зерттеулер көрсеткендей, егер несие қолжетімді болса, қалалық және ауылдық аймақтарда өндіріс пен жұмыспен қамту оңай арттырылуы мүмкін, өйткені нарықта сұраныс жетіспейді деп айтуға болмайды, сондай-ақ өнімді жұмыс күші де бар. Бірақ олар қолжетімді мөлшерде несие ала алмады, себебі банктер олар үшін қолжетімсіз болды. Банктік несиенің болмауы оларды шикізатты қымбат бағамен сатып алуға мәжбүр етті, ал өнімдерін арзан бағамен сатуға және кеңеюден бас тартуға итерді. Зерттеу нәтижелеріне сүйене отырып, Оранги пилоттық жобасы (ОПП) осы шағын кәсіпорындарға несие беруді ұйымдастыруға шешім қабылдады. Осы мақсатта 1989 жылы Оранги пилоттық жобасы – Оранги қайырымдылық қоры (ОПП – ОКТ) бір миллионнан астам халқы бар Орангидің төмен кірісті елді мекенінде тәуелсіз және дербес институт ретінде құрылды. Басты мақсаты – қалалық және ауылдық аймақтарда несие беру арқылы халықтың экономикалық дамуын қолдау.