Кіріспе
Техастағы өзен – Рейндж Крик, Юта штатының Эмери округіндегі Бук-Клифтерден басталады. Бұл Грин өзенінің жоғары саласы, ал Грин өзені Колорадо өзенінің ірі саласы болып табылады. Крик жыл бойы суы ағады. Ол Ұлттық жабайы табиғат және көркем өзен ретінде тіркелуге үміткер. Юта штатының Прайс қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 44 шақырым жердегі Крик маңындағы 4200 акр жерде Фримонт мәдениетіне жататын ежелгі қоныстар орналасқан, бұл халық б.з. 200-1300 жылдары аралығында осы аймақта өмір сүрген.
Range Creek, rising in the Book Cliffs in Emery County, Utah, is a high tributary of the Green River, a major tributary of the Colorado River. The creek flows year around. It has been nominated for classification as a National Wild and Scenic River. One 4,200 acre area near the Creek, 44 miles southeast of Price, Utah, contains the prehistoric hamlets of the Fremont culture, people who lived in the area between A. D. 200 and 1300.
Тарихқа дейінгі дәуір
Ренж-Крик каньоны 2020 жылы Фримонт мәдениетінің бұрын буынмен байланысы жоқ, табиғи сақталған археологиялық қалдықтары мен тас өнерінің орны ретінде танымал болды. Фримонт мәдениеті – оңтүстікте орналасқан Ежелгі Пуэбло мәдениетімен бір дәуірде болған Ұлы Бассейннің археологиялық мәдениеті.
Қираған үйінділер мен артефактілердің ашылуы
Уолдо Уилкокс атты мал шаруашылығымен айналысатын адам, өзен бойындағы 4200 акр жерді иеленген. Ол ежелгі қалдықтардың құндылығын сезіп, оларды сақтау үшін жалғыз жолға "кіруге тыйым салынған" деген белгісі бар қақпа орнатты. Ол бұл артефакттарды құпия ұстады. Смитсон институтының мәліметінше, онда көптеген үйлер болған: жерге жартылай қазылған, шатырлары құлап қалған, олар аңғардың түбінде және төңіректеп жатқан төбелерде шашырап жатқан. Жебе ұштары, моншақтар, керамика сынықтары және тас құралдардың қалдықтары кеңінен тараған. Жртастың астынан адам сүйектері көрініп тұрды, ал жартас қабырғаларында кедір-бұдыр денесі мен басынан ерекше өскіндері бар жүздеген есімсіз адамдар бейнеленген. 2001 жылы ол мүлікті "Қоғамдық жерлер қорына" сатты, ол кейін оны Юта штатына берді. Уилкокс жер астындағы минералдық және энергетикалық кен орындарына құқығын сақтап қалды. Штаттық археологиялық қызмет Ренж-Крик жеріндегі мәдени мұраны сақтау және зерттеу жоспарын жасады. Осы жердің тоқталмағандығы қызығушылықты арттырды. 2009 жылдың желтоқсан айында Юта штаты жер алмасу келісімі бойынша Ренж-Крикке басшылық етуді Юта университетінің археологиялық қызметкерлеріне тапсырды. 2006 жылы аяқталған зерттеулер жерде Фремонт халқының 1000 жылдық елді мекендері бар екенін көрсетті. Олар шамамен 200-1300 жылдар аралығында Ютада өмір сүрген, жоғалып кеткен, жылдам қозғалатын аңшылар мен фермерлер еді. Сол кездегі есепте "қазірге дейін тіркелген орындардың көп бөлігі Фремонт археологиялық кешенімен байланысты, ол шамамен 500-1350 жылдар аралығында" дейді. Мүлік номиналды ақы төлеп, алдын ала сатып алынған, белгілі бір күндік билетпен күндізгі сапарға келушілерге ашық болды; әр күні үшін шектеулі билет сатылатын. Сайтқа тек жаяу және атпен кіруге рұқсат етілді, тек солтүстік қақпа арқылы. (Крик жері BLM жерімен қоршалған, ол "жабайы зерттеу аймағының бөлігі, бұл механикаландырылған көліктерді шектейді"). Қақпадан тыс жерде кемпинг жасауға рұқсат етілді. Ренж-Крик шатқалында қызмет көрсету немесе ұялы байланыс болмады; жазғы ыстық және қара аюлар алаңдатарлық мәселелер еді. Range Creek Canyon-ның солтүстік қақпасы, онда тұрақ орны бар, "қалыңдығы мен тар, жөнделмеген жолда" орналасқан, ол жаңбырлы ауа-райында өткілі емес және жоғары клиренсті көлік, әсіресе 4 дөңгелекті жетек қажет. Үш компаниядан экскурсиялар ұсынылды. Range Creek зерттеу жобасы жүргізіліп жатыр, бірақ 2020 жылдың жазында емес.
Pit houses dug halfway in the ground, their roofs caved in, dotted the valley floor and surrounding hills. Arrowheads, beads, ceramic shards, and stone tool remnants were strewn all over. Human bones poked out of rock overhangs, and hundreds of bizarre human figures with tapered limbs and odd projections emanating from their heads were chiseled on the cliff walls the pit houses were intact and granaries were stuffed with corncobs a thousand years old. In 2001 he sold the property to the Trust for Public Land, which later deeded it to the state of Utah. Wilcox retained the rights to any subsurface mineral and energy deposits. State archaeological developed a plan for carefully protecting and studying the cultural resources of Range Creek. Interest was high due to the undisturbed nature of the site. In December 2009, the State of Utah turned over stewardship of Range Creek to the University of Utah archaeology staff in a land swap deal. Research completed in 2006 indicated that the land included 1,000 year old hamlets of the Fremont people "highly mobile hunters and farmers who lived mostly in Utah from around A. D. 200 to 1300 before disappearing " A report at the time stated that the "vast majority of the sites recorded to date are associated with the Fremont archaeological complex, which dates between about A. D. 500 and A. D. 1350". The property was open to day trip visitors for a nominal fee, with a pass—for a specific date available for purchase in advance, online; only a limited number of passes were issued for each day. Only pedestrian and horse traffic was allowed to enter the site, and only via the north gate. (The Creek site is surrounded by BLM land, which is "part of a wilderness study area, which prevents mechanized travel".) Primitive camping was allowed outside the gate. There were no services or cell phone service in Range Creek Canyon; high temperatures in summer, and black bears, were of concern. The north gate of the Range Creek Canyon, where parking was available, is on "a steep and narrow unimproved road" which is impassible during wet conditions and requires a high clearance vehicle, preferably with a 4 wheel drive. Guided tours were available from three companies. The Range Creek Research Project was underway, though not during summer 2020.