Кіріспе
Downbelow Station) - американдық жазушы C. J. Cherryh-дің 1981 жылы DAW Books баспасында жарық көрген ғылыми-фантастикалық романы. Ол 1982 жылы «Хьюго» сыйлығын жеңіп алды және сол жылы «Локус» сыйлығына іліккендердің қатарында болды.
Downbelow Station is a science fiction novel by American writer C. J. Cherryh, published in 1981 by DAW Books. It won the Hugo Award in 1982, was shortlisted for a Locus Award that same year,
Сюжет
Гарышты қысқа көзқарасты үкіметтер емес, Жер компаниясы зерттейді, нәтижесінде зор байлыққа және күшке ие болатын жеке корпорация. Тоғыз жұлдыздық жүйеде колония құруға жарамды планеталар табылмайды, сондықтан орбитада ғарыш станциялары салынып, одан әрі зерттеулер үшін негіз болады. Содан кейін Пелл әлемі ғана емес, тұрғындары да мейірімді, саналы (бірақ технологиялық тұрғыдан артта қалған) Хиса екені анықталады. Пелл станциясы салынды. Станция тұрғындары планетаға «Төменде» деп лақап қойып, өз үйлерін «Төменде станциясы» деп атайды. Жердің алысқа жете алмайтын саясаты оның алыс станциялары мен әлемдеріне бақылауын жоғалтуға әкелгенде, ол өзінің еркін жүзеге асыру үшін елу әскери тасымалдаушыдан тұратын флот, Жер компаниясы флотын құрады. Бұл ұзаққа созылған Компания соғысына әкеледі, оның негізі Китенде орналасқан, басқа мекендейтін әлем. Осы екі аралықта жұлдызаралық сауданы қамтамасыз ететін жүк кемелерінің экипаждары мен саудагерлері қалады. Соғыстың соңғы күндері орын алған «Төменде» станциясы Жер компаниясының капитаны Сигни Мэллори және оның әскери кемесі «Норвегия» Рассел мен Маринер станцияларынан Пеллге қашып бара жатқан флотты сүйемелдеп шығарып салады. Осыған ұқсас конвойлар басқа станциялардан да келіп түседі, олар Одаққа жоғалған немесе жойылған, бұл үлкен дағдарысқа әкеледі. Күтпеген босқындар ағыны станцияның ресурстарын сарқып жатыр. Пелл станциясының бастығы Анджело Константин және оның екі ұлы Деймон мен Эмилио жағдайды жеңу үшін күреседі. Одаққа кіріп кеткендер мен саботажшылардан қорқып, Пелл барлық босқындарды карантин аймағына тастап, Пеллдің өз азаматтарының үлкен ығысуына себепші болады. Пелл әкімшілерімен кеңескен кезде Мэллори Жердің Қауіпсіздік Кеңесінің екінші хатшысы Сегуст Айрес басқаратын Жер компаниясының делегациясымен кездеседі. Оның тікелей, мақтанды мінезіне ренжіген Айрес майданға көшу ұсынысынан бас тартып, оның орнына жүк кемесін жалдайды. Мэллориге беймәлім болғандай, Айрес міссиясы Одақпен бейбіт келіссөздерді бастау. Сондай-ақ, Мэллори Расселдегі дүрсілдеген қауіпсіздік күштерінің қатыгез тергеуінен құтқарылған соғыс тұтқыны Джош Таллиді де тасымалдайды. Алайда Пеллге сапарында оның жыныстық қанағаттандыруы аздап қана бұзылған. Пеллде белгісіз мерзімге қамауда болуды сезінген Талли өз бостандығына айырбастау үшін Жаңаруды, көп бөлігін есте сақтауын жоюды сұрайды. Деймон Константинге жауап бергенде, ол белгісіз мерзімге бас бостандығынан айыру үшін түзетуді сұрайды, сондықтан Константин еріксіз рұқсат береді. Кейіннен оның ісін қарап шыққанда, Деймон Таллидің бұрын Расселде бір рет емделгенін біледі. Өзін кінәлі сезініп, әйелі Элен Кэн екеуі түзетілген Таллимен дос болады, бұл елеулі, күтпеген салдары бар мейірімділік. Джон Лукас, Анджело Константиннің қайын інісі және билік үшін жалғыз бәсекелесі, соғыстың барысы туралы алаңдайды. Әскери флоттың Жерден қолдауы аз, тіпті мүлдем жоқ, және ол бірте-бірте тозу соғысын ұтып жатыр. Ол құпия түрде Одаққа хабарласып, Пеллді ұстап беруді ұсынады. Одақ оған жауап ретінде Джессад есімді құпия агентті әкелді. Осы уақытта Конрад Мазианның қолбасшылығындағы Компания флотының соңғы он кемесі соғыстың ең маңызды операциясына жиналады. Мазианның соңғы кездері жасаған барлық стратегиялық маневрлері мен шабуылдары осыған дейін жүргізілді. Егер олар, жаудың санының артуы оларды басып кетуден бұрын, Викинг стансасын бір рет шабуылдатып, жоюға қабілетті болса, онда Жер мен Одақ кеңістігі арасында кең, құнарсыз аймақ пайда болады, бұл Одақ үшін одан әрі қақтығысты әлдеқайда қымбатқа айналдырады. Себ Азов, Одақ әскерінің қолбасшысы, Мазианның күтілетін шабуылдарын күту үшін өз күштерін Викингке жинап алудан басқа амалы жоқ. Алайда оның жеңінде аса күш бар. Ол Айрске Бейбітшілік туралы келіссөздер жүргізіліп жатқан кезде Мазианға үзіліп кетуін бұйырған хабарды жаздырып алуға қысым көрсетті. Мазиан шабуыл жасағанда, Айрстың хабарландыру бұйрығы оны тоқтатуға мәжбүр етеді және флоты шатасып Пеллге қашады. Мазиан өзінің капитандарымен кездесіп, Айрстың хабарлауынша, Одаққа жеңіске жетуді ұсынатын бейбіт келісімді қабылдауды немесе Жерге қарсы көтеріліп, күресуді жалғастыруды таңдайды. Олардың барлығы да өз басшыларына адал. Мазианның алғашқы әрекеті Пеллге әскери тәртіп орнату. Әскери-теңіз флоты енді «Төменде» стансасын қорғауға мәжбүр, оның жалғыз сенімді базасы және жабдықтау көзі. Одақ әскерлері екі кемені жойды. Одақ та шығынға ұшырағанымен, олар Мазиан сияқты шығындарын толтыра алмайды. Викингтегі дағдарыста бұрын жоғалған бір тасымалдаушыны есептегенде, ол енді жеті кемесі ғана бар. Стансадағы шайқас салдарынан туған үрейдің арасында Лукас өзінің жек көретін қарсыласы Анджело Константиннің өлімін ойда жоққа шығарып, оның орнына келеді. Қайталанатын босқындардан қашу үшін Элен Кэн «Finity's End» деп аталатын ең беделді жүк кемесіне мінуге мәжбүр болады. Жүк кемелері шайқас аймағынан қашып кетеді, бірақ Кэн олардың көпшілігін қауіпсіздік үшін және осы оқиғадан кейін олардың ықпалын арттыру үшін бірігуге көндіреді. Деймон өзінің араласқан туысының қастандығынан аман қалады және Таллимен байланысады. Бірге олар Лукастан жасырынып, Талли оған өте жақсы екенін анықтайды. Ақырында олар Джессадпен байланысады, және Талли оның себебін біледі. Олар екеуі де бірдей: azi, жасанды түрде өсірілген және Джессад пен Таллидің жағдайындағыдай, тыңшылық және саботаж үшін арнайы даярланған. Оларды флоттың теңізшілері табады; Джессад қаза табады, ал Константин мен Талли ұсталып Мэллориге жеткізіледі. Ол Мазианнан Константиннің тыныштай өлімін орындау туралы бұйрық алады. Лукас флоттың бұйрығын азырақ оймен орындайды, сондықтан Константин артық, тіпті қауіпті. Мазиан «Төменде» стансасын өшіруге және тастап кетуге дайындалып жатыр. Оның басында басқа мақсат бар: Жерді күтпеген төңкеріспен басып алу. Пеллді жою Одақпен өртке қарсы қабырға құруға мүмкіндік береді, бұл оның бастапқыда Викинг үшін жоспарлаған рөлін орындайды. Мэллоридің ойлары басқаша. Мазиан оның көтере алмайтын шегіне жетті. Ол Пеллден күрт үзіліп, дезертирлік жасайды. Мэллори Одақ күштерін табады және Азовты бұрынғы серіктеріне қарсы оларды жіберуге көндіреді. Талли Азовты Мэллоридің шындығына сендіруде маңызды рөл атқарады. Мазиан қымбат шайқасқа қатыса алмайды, сондықтан флот Жерге ертерек аттанады. Азов оны қууға тиіс, бірақ Норвегияны артында қалып қоймауға дайын емес. Шылымды күрделі жағдай Кэннің келуімен шешіледі, ол біріккен жүк кемелерінің флотымен Пеллді жаңадан құрылған Саудагерлер одағының иелігіне алды, Норвегия олардың милициясы ретінде. Азовтың осы жаңа жағдаймен айналысуға құқығы жоқ және саудагерлермен шайқасуға дайын емес, сондықтан ол Мазианмен айналысу үшін кетеді. Компания соғысының соңы, Константиндердің, саудагерлердің және «Төменде» станциясының тұрғындарының қуанышына орай, ақыры көрініс тапты.
Компания соғысы атты үстел ойыны
Компания соғысы — «Төменгі станцияға» негізделген үстел ойыны. Ол 1983 жылы Mayfair Games компаниясы тарапынан жарық көрді.
Қабылдау
Дейв Лэнгфорд Downbelow Station-ды «Ақ жұлдыз» журналының 45-шы санында қарап, «Черри мұнан да жақсы жасай алады, бірақ одан да нашар жасқандар бар» деген пікір білдірді.