Кіріспе

Америкалық дипломат (1842–1938)

Эдвард Так (24 тамыз 1842 – 30 сәуір 1938)

Ерте өмір

Так 1842 жылдың 24 тамызында Нью-Гэмпшир штатының Эксетер қаласында дүниеге келді. Ол Сара Энн Нудд (1810–1847) пен саяси қайраткер Амос Тактың (1810–1879) ұлы еді. Оның әкесінен туған қарындасы – Элен Так Френч (1838–1915), ол Манхэттен Траст Компаниясының президенті Фрэнсис Ормонд Френчке үйленген. Так Филипс Эксетер академиясында және Дартмут колледжінде оқыды, онда болашақ колледж президенті Уильям Джуетт Такермен бір бөлмеде тұрды және Psi Upsilon студенттік бауырластығының мүшесі болды.

Мансап

Ол өзінің мансабын 1864 жылы бастады, оны АҚШ президенті Абрахам Линкольн АҚШ елшісі Джон Бигелоу басшылығымен Парижде вице-консул қызметіне тағайындады. Келесі жылы, Франко-Пруссия соғысы басталуға аздай қалғанда, ол отставкаға келіп, Munroe & Co. банктік фирмасына қосылды, онда 1871 жылы серіктес атанды. 1881 жылы ол банк ісінен зейнеткерлікке шықты, ал 1889 жылы Францияға көшіп, 5 миллион долларлық өнер коллекциясын, сондай-ақ ауруханалар мен басқа да мекемелерге қаржы жәрдемдерін сыйлады.

Қайырымдылық

Дартмут колледжін бітіргеннен кейін, Так колледжге "кез келген мақсатта пайдалану үшін" бір доллар сыйлады. Оған эстетикалық айналым жолы және 3800 фут жекеменшік тас жол; колледж президентінің үйі; Тък мектебі және оның ғимараттар тобы; жеке коллекциясынан өнер туындылары; және ірі ақшалай үлестер кірді. Содан кейін 1901 жылы алғашқы Тък Холлды (қазіргі МакНатт Холл) салу үшін тағы 100 000 доллар сыйлады. 1929 жылы Дартмуттың 11-ші президенті Эрнест Мартин Хопкинстің шақыруымен Так Чейз Ұлттық Банкінің 600 акциясын сыйға тартты, ол 567 766 долларға сатылды. Оның Тък мектебіне жасаған сыйлықтары 2017 жылы 18 миллион доллардан астам деп бағаланды. Тактың қайырымдылығын алғандардың қатарында екі аурухана (оның ішінде Стелл ауруханасы), мектеп, Паридегі Америка университетінің орталығы, Франциядағы өнер коллекциялары және Tropaeum Alpium римдік ескерткішін қалпына келтіру де бар. Сонымен қатар, ол Нью-Гэмпшир тарихи қоғамына Нью-Гэмпшир тарихы ғимаратын салуға, онда Тък кітапханасы орналасқан, қаржы берді, сондай-ақ өзі бітірген мектебі Филипс Эксетер академиясына да көмектесті. Оның жаназасы Париждегі Америка кафедральді соборында өтті, ол әйелімен бірге Сен-Жермен-ан-Лей зиратында жерленді.

Мұра

1929 жылы Тэк Француз үкіметінің бере алатын Құрмет легионындағы ең жоғары наградасы – Ұлы крестпен марапатталды. 1916 жылы Тэктер Француз академиясынан Prix de Vertu сыйлығын алды, бұл сыйлықты алған алғашқы американдықтар болды. Парижде Эдвард Тэк даңғылы Пети-Палас пен Конкорд алаңы аралығында, Елисей далалары даңғылына параллель созылады. Франциядағы Ла-Турбиде де бір көше Эдвард Тэк көшесі деп аталған.