Франц Бём: Неміс саяхатшысы, заңгер және экономисінің өмірі мен қызметі
Franz Böhm
Франц Бём: неміс саяхатшысы, заңгер, экономист. 1895 ж. туған. Бірінші дүниежүзілік соғысында ерлік көрсеткен. Карлсруэ қаласының тұңғыш темір салбысының иегері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс саясаткері, заңгері және экономисі Франц Бём (16 ақпан 1895 – 26 қыркүйек 1977) – неміс саясаткері, заңгер және экономист.
German politician, lawyer, and economist
Franz Böhm (16 February 1895 – 26 September 1977) was a German politician, lawyer, and economist.
Ерте өмір
Франц Бём 1895 жылдың 16 ақпанында Констанц қаласында дүниеге келді. Әкесі Баденнің Ұлы герцогының мәдениет істері министрі болып тағайындалғандықтан, 1898 жылы отбасымен бірге Карлсруэге көшті.
Franz Böhm was born on 16 February 1895 in Konstanz. He moved along with his family in 1898 to Karlsruhe as his father was appointed the Minister of Cultural Affairs for the Grand Duke of Baden.
Ерте мансап
Абитурды бітіріп, әскери қызметтен кейін Бём Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында әскерге шақырылды. Ол Карлсруэ қаласынан Темір крестпен марапатталған алғашқы азамат болды. 1919 жылы Бём Фрайбург университетінде заң және саясаттануды оқып, 1924 жылы Staatsexamen-ді аяқтады, содан кейін бірден прокурор болып жұмысқа орналасты. Бём 1928 жылы "Das Problem der privaten Macht, ein Beitrag zur Monopolfrage" ("Жеке билік мәселесі; монополия мәселесіне үлес") атты алғашқы эссесін жариялады, осылайша өзін көрнекті экономист ретінде таныстырды. Бұл эссе жарық көргеннен кейін, әріптестері Александр Рюстов және Фридрих Луц Бёмді Адам Смиттің экономикалық еңбегін сынап жазуға ынталандырды. Бём олардың ұсынысын қуана қабылдап, өзінің негізгі еңбегі "Wettbewerb und Monopolkampf" атты еңбегін жазды. Осы еңбектерді жазғаннан кейін Бём Фрайбург университетінде профессорлық қызметке тағайындалды, онда ол әріптесі Уолтер Эйкенмен бірге Фрайбург мектебін құрды. Осы кезеңде Бём Эйкенмен және Ганс Гроссманн-Дёртпен тығыз жұмыс істеді, олардың экономикалық теориясы – ордолиберализмнің негізін қалады. Бём Веймар Республикасының экономика министрлігінде қызмет етті.
After completing his Abitur and military service, Böhm enlisted in the military at the beginning of World War I. He was the first citizen of Karlsruhe to be awarded the Iron Cross. In 1919 Böhn began studying law and political science at the University of Freiburg and completed his Staatsexamen in 1924, receiving shortly thereafter a job as a public prosecutor. Böhm published his first essay entitled "Das Problem der privaten Macht, ein Beitrag zur Monopolfrage" (The problem of private power; a contribution to the question of monopolies) in 1928, establishing himself as a prominent economist. In the wake of the publication of this essay, fellow economists Alexander Rüstow and Friedrich Lutz strongly encouraged Böhm to write a disputation of the economic work of Adam Smith. Böhm eagerly took up their suggestion and wrote what would become his principal work: "Wettbewerb und Monopolkampf." After writing these pieces Böhm received a professorship at the University of Freiburg, where he and colleague Walter Eucken established the Freiburger Schule. During this time Böhm worked closely with Eucken and Hans Grossmann Doerth in establishing the groundwork for their economic theory, Ordoliberalism. Böhm served in the economic ministry of the Weimar Republic.
Нацистік дәуір
Фрайбург мектебінің либералды экономикалық нанымдары нацистік режимнің экономикалық нанымдарына тікелей қайшы келді. Сондықтан Фрайбург мектебінің әрбір жиыны режимге тікелей наразылық білдірді. Көпшілік пікір алмасулар қауіпті бола бастады, сондықтан мектеп тез арада жасырын түрде жинала бастады. Осы кезеңде жиын өзін Карл Дильдің үйі – кездесу өткізілетін орнының құрметіне "Диль семинары" деп атады. 1938 жылы Бёмнің нацистермен ашық түрде режимнің еврейге қарсы саясатына қарсы сөйлегені үшін оқыту құқығынан айырылды. Нацистердің жіберген қатесінен туған есімдердің шатасуының арқасында Бём 20 шілдедегі сәтсіз қастандықтан кейін тұтқындалудан құтылды. Бұл шатасу Рим-католик дін қызметкері Франц Бёмнің 1944 жылғы 5 маусымда нацистік кино индустриясына қарсы уағыз айтқаны үшін тұтқындалуымен байланысты.
The liberal economic beliefs of the Freiburger Schule directly contrasted the economic beliefs of the Nazi Regime. Every assembly of the Freiburger Schule was therefore a direct afront to the regime. Public discussions became evermore dangerous, so the school was quickly forced to begin meeting secretly. During this time the assembly began calling itself the "Diehl Seminar" in recognition of its meeting place, the home of Karl Diehl. Böhm had his ability to teach revoked from him by the Nazis in 1938 due to his public outspokenness against the anti Jewish policies of the regime. Only through name confusion resulting from a mistake by the Nazis was Böhm able to avoid arrest after the failed July 20 plot. This confusion relates to the arrest of the Roman Catholic priest Franz Boehm, who had already been arrested on June 5, 1944 for preaching against the Nazi film industry.
Соғыстан кейінгі өмір және саяси мансап
Соғыстан кейін Бём Фрайбургте оқытуын жалғастырды және проректор лауазымына бекітілді. 1946 жылы Фрайбург университетінде профессорлық қызметке қабылданды. Университетте жұмыс істеген кезінде ол Вальтер Эйкенмен бірлесіп 1948 жылы «ORDO» неміс ғылыми журналын құрды, ол бүгінгі күнге дейін неміс институционалдық экономистерінің басты құралы болып табылады. Осы жылдары Бём саясатқа белсенді түрде қатысты, соғыстан кейін көп ұзамай ХДС-қа қосылды. Ол Гессен штатының мәдениет министрі қызметін атқарды. Бём 1977 жылдың 26 қыркүйегінде Рокенбергте дүние салды. Франкфурт-на-Майн қаласындағы «Франц Бём Шкуле» Berufsschule мектебі оның құрметіне аталған.
After the war Böhm was able to resume teaching in Freiburg and was granted the position of Prorector. In 1946 he accepted a professorship at the University of Freiburg. During his time at the university he worked with Walter Eucken to found the German scholarly journal ORDO in 1948, which remains today a mouthpiece of German institutional economists. During this time Böhm became active in politics, joining the CDU shortly after the war. He served as the minister of cultural affairs in Hessen Böhm died on 26 September 1977 in Rockenberg. The Franz Böhm Schule, a Berufsschule in Frankfurt am Main, is named in his honor.