Кіріспе

"Цитотрофобласт" – трофобласттың ішкі қабатын (Ланганс қабаты деп те аталады) немесе ондағы жасушаларды білдіреді. Дамитын эмбрионда ол синцитиотрофобластқа ішкі, ал бластоцист қабырғасына сыртқы болып табылады. Цитотрофобласт трофобластық шекті жасуша саналады, себебі бластоцисті қоршаған қабат сақталып, одан туған жасушалар әртүрлі функцияларды орындау үшін дифференциалданып, көбейеді. Цитотрофобластық жасушалар екі бағытта дифференциалдануы мүмкін: бірігу және инвазиялық. Бірігу бағыты синцитиотрофобластқа, ал инвазиялық бағыт интерстициалдық цитотрофобласт жасушаларына әкеледі. Цитотрофобластық жасушалар эмбрионның жатырға енуіне (имплантациялануына) маңызды үлес қосады.

Құрылыс тұқымы

Барлық синцитиотрофобласттар осы бірігу жолы арқылы екі немесе одан көп цитотрофобласттардың қосылуынан қалыптасады. Бұл жол маңызды, себебі синцитиотрофобласт ұрықтың аналық газ алмасуында, қоректік заттар алмасуында, иммунологиялық және метаболикалық функцияларда маңызды рөл атқарады. Дифференциацияланбаған цитотрофобласттық тамырлық жасуша виллозды цитотрофобластқа айналады, ол хориондық виллозды құрайды, және соңында виллозды синцитиотрофобластқа бірігеді. Цитотрофобластан синцитиотрофобласттың қалыптасуы трофобластық жасушалардың соңғы дифференциациялану кезеңі болып табылады.

Инвазивті тұқым

Инвазивті туындама цитотрофобластарды жасайды, олар имплантация процесінде және толыққанды жұмыс істейтін плацентаны қалыптастыруда маңызды рөл атқарады. Дифференциацияланбаған цитотрофобласттық тамырлық жасуша экстравиллийлік цитотрофобласт аралық түріне, содан кейін интерстициалдық цитотрофобластқа айналады. Интерстициалдық цитотрофобласт одан әрі эндоваскулярлық цитотрофобластқа немесе синцитийге дифференциацияланады.

Интерстициалдық цитотрофобласт

Интерстициалдық цитотрофобласттың басты қызметі – дамитын ұрықты аналық жатыр тіндеріне бекіту. Бұл жасушалар бүкіл эндометрийге және миометрийдің алғашқы үштен біріне енуі мүмкін. Decidua жасушаларының алғашқы бірнеше қабаттарына енгеннен кейін, олардың көбейіп өсу қабілеті жоғалады және инвазивті болып кетеді. Мұндай жасушалық циклден айырылу TGF β және декорин сияқты факторларға байланысты болуы мүмкін. Бұл инвазивті интерстициалдық цитотрофобластар енді бөлінбейді, бірақ синцития құру қабілетін сақтайды. Плаценталық төсек пен миометриумда интерстициалдық цитотрофобластардың бірігуі нәтижесінде көп ядролы алып жасушалар (кішкентай синцитиялар) табылады.

Қоса аурулар

Ең көп кездесетін қоса байланысты ауру – преэклампсия, ол барлық туылған балалардың шамамен 7%-ын құрайды. Ол цитотрофобластың жатыр қабырғасына және оның қан тамырларына, әсіресе эндоваскулярлық цитотрофобластың енуі керек спиральді артерияларға енуінің жетіспеуімен сипатталады. Бұл нәтижесінде ұрыққа қан ағыны азайып, іштегі өсуі шектелуі мүмкін. Преэклампсияның анадағы клиникалық белгілері көбінесе жоғары қан қысымы, протеинурия және ісіну болып табылады. Керісінше, егер трофобласт жатыр тініне тым көп еніп кетсе, гидатидтік моль немесе хориокарцинома пайда болуы мүмкін.