Кіріспе

Коль АҚШ-қа қарсы, 91 U. S. 367 (1875) ісі АҚШ Жоғарғы Сотында қарастырылған сот процесі болды. Ол АҚШ Конституциясының Бесінші толықтауын (ережені) шақырып, мемлекеттік мүлік мәселесімен байланысты.

Іс туралы мәліметтер

Еminent domain жеке меншікке қолданылып, Cincinnati, Ohio қаласында почта кеңсесі, кеден ғимараты және басқа да мемлекеттік ғимараттар салу үшін әділ өтемақы төленіп, мүлік алынды.

Соттың шешімі

Сот шешімі бойынша, үкіметке өз қажеттіліктері үшін мүлікті иеленуге құқық беру қажет, мысалы, инфрақұрылым құру сияқты, олардың соңғы шешімі заң шығарушы органмен анықталады, сотпен емес. Бұл, мәні бойынша, барлық мүлік бойынша үкіметке толық құқық береді, себебі үкіметтің мемлекеттік қажеттер үшін жерді иеленуге жеке тұлғалардың қарсылығына тойтарыс беруі қиын. Осы мүліктік құқық тек федералдық үкіметке ғана емес, штаттық үкіметтерге де тиесілі. Арыз берушілер Құрама Штаттар Конгресінің ешқандай заңы сатып алу шараларын анықтау үшін қолданылмағанын мәлімдесе де, Сот мұндай заңнаманы қажетсіз деп, бірақ орынды деп тапты; бұл Құрама Штаттар Қаржы министріне жерді иелену құқығын беруге кедергі болмады. Тағы бір талас – үкімет мүліктің құнын анықтап, жеке меншік иелеріне "әділ өтемақы" төлеуге құқылы; сот мүлікті бағалаушыны заңмен анықтайтынын және қазіргі кезде мүлікті үкімет бағалай алатынын шешті. Сондай-ақ, осы іс бойынша Соттың құзыретіне қатысты да сұрақтар көтерілді.

Стронгтың пікірі

Америка Құрама Штаттары үкіметінің штаттар ішіндегі жерлерді немесе өзге де мүлікті өз пайдалануы үшін, сондай-ақ өз функцияларын орындау үшін иеленуге құқығы жоқ деген пікір сотталу барысында айтылмады. Мұндай құқық оның тәуелсіздігі мен мәңгілігі үшін қажетті шарт. Егер жеке тұлғаның немесе басқа да биліктің кедергісі үкіметтік функцияларды орындау үшін қажетті құралдарды алуға тосқауыл болса, онда оларды сақтап қалу мүмкін емес. Конституцияның өзінде, нақты берілген өкілеттіктерден түсінікті болатын нәрседен де артық, осы құқыққа жасалған жанама сілтеме бар. Бесінші түзетуде жеке меншік қоғамдық пайдалану үшін әділ өтемақысыз алынбауы керектігі айтылған. Бұл әділ өтемақы төленген жағдайда оны алуға болатынының тікелей растауы емес пе? Осы құқықтың қолданылу мерзімі заңмен белгіленген болуы мүмкін, бірақ өзінің құқығы кез келген заңнан жоғары тұрды.

Филдтің келіспеушілігі

Федералдық соттардың мүлікті мәжбүрлеп алу туралы сот ісін бастау құзыреті жоқ, және Конгрестің оларға осындай өкілеттік беретін ешқандай заңы табылмады. 1789 жылғы Сот актісі АҚШ округтік соттарына ғана, штат соттарымен бірдей, азаматтық сипаттағы, ортақ құқық немесе әділеттік принциптері бойынша дауларды қарау құзыретін береді; және бұл терминдер Англия заңгерлік жүйесінде сол кезде бағаланған қағидаларға сәйкес, тараптар арасында ресми талап арыздарымен жүргізілетін істердің түрлеріне сілтеме жасайды.