Кіріспе

Грек алфавитіндегі он бірінші әріп

Ламбда (/'//l//{//m//d//@/; үлкен әріп Λ, кіші әріп λ; λάμ(β)δα, lám(b)da) – грек алфавитіндегі он бірінші әріп, дауысты тілдік альвеолярлық бүйірлік жуық дыбысын көрсетеді. Грек сандары жүйесінде ламбданың мәні 30-ға тең. Ламбда финикиялық ламедтен шыққан. Ламбда латынның L және кириллицаның Ел (Л) әріптерін тудырды. Ежелгі грамматиктер мен драматургтер классикалық грек кезеңінде (λάβδα) деп айтылғанына куәлік етеді. Қазіргі грек тілінде әріптің атауы Λάμδα деп айтылады. Ерте грек әліпбиінде ламбданың пішіні мен бағыты әртүрлі болды. Көптеген нұсқалары екі түзу сызықтан тұрды, біреуі екіншісінен ұзын, олардың ұштары қосылған. Бұрыш сол жақ жоғарғы, сол жақ төменгі ("Батыс" әліпбиі) немесе жоғарғы ("Шығыс" әліпбиі) болуы мүмкін. Басқа нұсқаларында тік сызық және оңға қарай бағытталған көлденең немесе көлбеу сызық болды. Иония әліпбиінің кеңінен қабылдануымен грек тілінде бұрыш жоғарғы жағында бекітілді, ал римдіктер оны сол жақ төменгі жағына орналастырды. Грек әріптерінің үлкен және кіші ламбдасы үшін HTML 4 таңбалық анықтамалары тиісінше Λ және λ болып табылады. Ламбданың Юникод нүктелері U+039B және U+03BB.

Литраның символы

Римдік либра және Византия литрасы (λίτρα), фунт масса бірлігі және литр көлем бірлігі ретінде қолданылған, грек тілінде ламбда әрпінің иота белгісімен өзгертілген формаларымен (⟨λͅ⟩) қысқартылған. Олар Юникодта әртүрлі кодталған. Ежелгі грек сандарының Юникод блогына 10183 (𐆃) және 10162 деп сипатталған, бірақ литра белгісінің түрі ретінде жиірек кездесетін 𐅢 кіреді. Белгінің басқа түрі 0338 және 039B (Λ̸) немесе 03BB (λ̸) арқылы жасалуы мүмкін.