Кіріспе

Даниялық дипломат және саясаткер (1888–1963)

Хенрик Кауффманн (26 тамыз 1888 – 5 маусым 1963) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ-та Дания елшісі, ол Гренландияның бір бөлігін АҚШ-қа берді.

Мансап

Кауффман өзінің шетелдік қызметін 1921-1923 жылдары Римдегі елшілік қызметімен бастады. Кейін 1924-1932 жылдары Пекинде қызмет етті, оны Оскар О’Нилл Оксхолм алмастырды. Осы кезеңде Кауффман үш мәселеде көзге түсті: жоғары сапалы саяси есептер; орталық қытайлық шешім қабылдаушылармен жақын байланыс орнату қабілеті; және оның жомарт шығындары. Пекиндегі қызметтен кейін Кауффман 1932-1939 жылдары Ослода елші болып жұмыс істеді (оны қайта Оксхолм алмастырды), онда Гренландия мәселесі бойынша Дания-Норвегия қарым-қатынастарын жақсартуға көмектесті. 1941 жылдың 9 сәуірінде, Данияның немістер тарапынан басылып алынуының жылдығында, ол өз бастамасымен «Патша атынан» («I Kongens Navn») «Гренландияны қорғауға қатысты келісімге» қол қойды, бұл АҚШ-қа Гренландиядағы Дания колонияларын неміс агрессиясынан қорғауға рұқсат берді. Келісімді АҚШ Мемлекеттік хатшысы Корделл Халл қол қойды және ол 1941 жылдың 7 маусымында президент Франклин Д. Рузвельт тарапынан бекітілді. Кауффманның келісімі Гренландиядағы жергілікті шенеуніктер тарапынан мақұлданды, бірақ Копенгагендегі Дания үкіметі оны күшін жойды деп жариялады. Кауффман бұл наразылықты елемеді, Дания жауапты күш тарапынан басылып алынғанын, сондықтан үкіметтің Дания мүдделерін қорғауға қабілетсіз екенін айтты. Үкімет Кауффманды мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп айыптады және оның шенін жойды. Кауффман екі әрекетті де қабылдамады. Кауффманның ұстанымын АҚШ-тағы Данияның бас консулдары, сондай-ақ Ирандағы Дания елшісі қолдады. Бұл дипломаттар да қызметтен босатылды. Кауффман жауап ретінде әлемдегі Дания дипломаттарын Копенгагеннен келетін нұсқауларды орындамауға шақырды. Кауффман Гренландия мәселесіндегі тәуелсіз саяси әрекеттері үшін «Гренландия королі» деген лақап атқа ие болды. Ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің контр-адмиралы Уильям Дугальд Макдугалдың қызы Шарлотта Макдугалға үйленген.

Оңалту

Кауффманға қатысты үкімді жою, Дания парламентінің 1945 жылғы мамыр айында Дания азат болғаннан кейін атқарған алғашқы міндеттерінің бірі болды. Кауффман Ұлттық бірлік кабинетіне қосылып, 1945 жылдың 12 мамырынан 7 қарашасына дейін портфелі жоқ министр болып қызмет етті. Кауффман соғыс кезінде Данияны Біріккен Ұлттар Ұйымының Декларациясына қол қоюға итермелей алмаса да, министр ретінде 1945 жылдың 25 сәуірінен 26 маусымына дейін Сан-Франциско конференциясына қатысып, Хартияға қол қоюға қол жеткізді. Кауффманның келісімі 1950 жылдардың басында жаңартылды және Гренландиядағы АҚШ-тың Туле әуе базасының құқықтық негізі болып табылады.

Өлім

1963 жылдың маусымында простата қатерлі ісігінен азап шеккен Кауффманды әйелі "рақымды өлтіру" арқылы өлтірді. Содан кейін оның әйелі Шарлотта өз өмірін өз қолымен аяқтады.

Танымал мәдениетте

2020 жылы шыққан "Жақсы сатқын" (Vores mand i Amerika) фильмі Хенрик Кауффман мен АҚШ арасындағы Гренландия келісіміне қол қою оқиғасын көрсетеді. Кауффман рөлін Ульрих Томсен сомдады.