Кіріспе
Дейдесхайм – Германияның Рейнланд-Пфальц жеріндегі Бад-Дюркхайм ауданындағы қала, халқы шамамен 3700 адамды құрайды. Қала Рейн-Неккар қалалық агломерациясының солтүстік-батысында орналасқан және 1973 жылдан бері Дейдесхайм Verbandsgemeinde-інің орталығы болып табылады. Ең маңызды салалары – туризм және шарап шаруашылығы. Дейдесхаймның ең ірі екі халықтық мерекесі шараппен байланысты: Geißbockversteigerung (әдеби мағынасында "ешкі аукционы") және Deidesheimer Weinkerwe (шарап фестивалі).
Орналасқан жері
Дейдесхайм Пфальц аймағында, Вайнштрассе өңірінде орналасқан (Deutsche Weinstraße, яғни Неміс шарап жолынан ерекшеленеді). Дейдесхаймның муниципалдық аумағы 3 морфологиялық және экологиялық бірліктің бөлігін қамтиды: Пфальц орманы, Вайнштрассе өңірінің жоталары және Жоғарғы Рейн жазығы. Осы аумақтың 23,9%-ы егіс жері, негізінен жүзім шарап жасау үшін, 67,9%-ы орман, 0,6%-ы су, 7,4%-ы тұрғын үйлер мен көлік инфрақұрылымына, ал 0,1%-ы аталған санаттардың ешқайсысына да жатпайды. Қаланың өзі Хаардттан шағын 1000 метр шығысқа қарай жатыр. Дейдесхайм Рейн-Неккар қалалық аймағының солтүстік-батысында, Пфальц шарап аймағының ортасында орналасқан. Қаладан Неміс шарап жолы өтеді.
Көршілес муниципалитеттер
Солтүстіктен бастап, сағат тілімен бұл Форст ан дер Вайнстрассе, Фридльсхайм, Родерсхайм-Гронау, Нидеркирхен бей Дейдесхайм, Мекенхайм, Руппертсберг, Нойштадт ан дер Вайнстрассе, Линденберг, Ламбрехт, Франкенек, Найденфельс және Вахенхайм ан дер Вайнстрассе.
Климат
Макроклиматтық тұрғыдан алғанда, Дейдесхаймді қоршаған жер бедері ерекшелендіреді: батыстағы Пфальц орманы батыстан және оңтүстік-батыстан жаңбырлы желдерді жоғары қарай итеруге мәжбүр етеді, олар салқындап, ылғалды конденсациялап, Пфальц орманына жаңбыр жауады. Ал енді құрғақ ауа орманның шығыс жағына түсіп, қайта жылынады, орманнан тыс жағында құрғақ, бұлтты аспанмен және жылы температурамен сипатталатын климатты құрайды. Жазғы күндердің саны (яғни температура 25°C-қа жететін немесе одан асып түсетін күндер) жыл сайынғы еліміздің орташа көрсеткішінен 40-50 есе артық, ал жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 0,8°C-тан төмен, бұл Германияның құрғақ аймақтары үшін белгіленген шектен аспайды. Жергілікті климаттық тұрғыдан алғанда, Дейдесхайм Weinstraße аймағының климаттық жағынан артықшылықты тау етегіндегі аймағының бір бөлігі болып табылады. Орман шетіндегі теңіз деңгейінен орташа биіктігі 235 метр болатын Дейдесхайм аймағының жері тау етегіндегі төменгі ортаңғы беткей аймағында теңіз деңгейінен шамамен 130 метрге дейін төмендейді. Madental және Sensental, сондай-ақ Дейдесхаймнің солтүстік-батысында орналасқан Einsteltal (шатқалдар) Хаардттан келетін суық желдер үшін шығу жолдарын құрайды. Жергілікті климатқа суық ауа жиналатын шағын ойыстар мен жыралар да әсер етеді. Дейдесхаймнің климаттық жағдайлары, жергілікті жерде пісіп жетілген інжір, бадам және ащы апельсиндердің болуымен куәландырылғандай, Жерорта теңізіне тән ерекшеліктерге ие. Климаттың қолайлы болуынан жүзім сияқты жылуды жақсы көретін егістер пайда көреді. Бұл сапалы шарап өндірісіне жағдай жасайды, ол осы жерде кең ауқымда жүзеге асырылады. Ұзақ вегетациялық кезеңнің арқасында шарап толық пісіп, сақталады. Жақсы ашытылған шараптардың сапасы жоғары, ал қыраудан зақымдану сирек кездеседі.
Геология
Дейдесхайм аймағының және жалпы шығыс Пфальц аймағының геологиялық дамуындағы ең маңызды оқиға – Жоғарғы Рейн жазығының Хаардтпен байланысты жарылуы және төмен қарай жылжуы болды. Бұл процестің басталуы шамамен 65 миллион жыл бұрын Төменгі Терциар кезеңінде болды және ол бүгінгі күнге дейін жалғасуда. Хаардт тауларының алдындағы аймақ, уақыт өте келе, Пфальц орманнан бастау алатын бұлақтармен ойылып жазылды. Мұз дәуірінде беткейлерде біртіндеп сольфлюкция және желдің әсерінен тозу процестері жүрді. Бұл процестер бастапқы жер беті бедерінің өзгеруіне алып келді, нәтижесінде аллювиалды жайылмалар мен тік беткейлі немесе эрозияға ұшыраған террасалар қалыптасты. Вюрм мұздығының суық және құрғақ кезеңдерінде желдің әсерінен лосс қабаттары пайда болды, олар көбінесе жарықтар мен кішкентай ойыстардың қорғаныш жағында жиналды. Дейдесхаймның батысы мен солтүстік-батысында, триас кезеңіне жататын және Пфальц орманның орталық бөлігінде басымдықты құрайтын Волтциен құмтасы, Дейдесхайм шегіндегі ең көне стратиграфиялық бірлік болып табылады, оны "Реберг қабаты" деп атайды. Дейдесхаймнің оңтүстік-батысында Плейстоцен кезеңіне жататын шөгінділер табылды, олар шамамен 1,5 миллион жыл бұрын қалыптасқан. Солтүстік бөлігінде Дейдесхаймды шамамен 3 миллион жыл бұрын пайда болған Плиоцен кезеңіне жататын шөгінділер айналып қоршап тұрады. Дейдесхаймнің шығысында Голоцен кезеңіне жататын ең жаңа стратиграфиялық бірліктер кездеседі. Адам баласы базальт, кірпіш және мал қалдықтары сияқты шетелдік материалдар арқылы топырақтың табиғи құрамын өзгертті. Дейдесхайм аймағындағы ең маңызды топырақ түрлері – әртүрлі ригозольдер, рендзина, парабраундерде және әктас бар терра-фуска.
Құрылғы және ерте орта ғасырлар
Дейдесхайм атауының алғашқы құжаттағы тізілуі 699 жылы болған, алайда қазіргі орналасқан жеріндегі қала, болжам бойынша, 13-шы ғасырда бұрынғы Дейдесхайм қамалының төңірегінде пайда болды. 770 жылдан бастап, мұнда жүзім өсірудің куәліктері бар. 19-шы ғасырдың басында Дейдесхайм Пфальц аймағында сапалы шараптар (Qualitätsweine) өсірген алғашқы шарапхана болды. Бүгінде Дейдесхайм Пфальц шарап өсіру аймағының ірі шарап өсіру орталықтарының бірі. Аталған жер атауы алғаш рет 699 жылы Лотарингиялық ақсүйек Эримберт Эльзастағы (қазіргі Францияның Виссембург қаласы) Вайсенбург монастырына өзінің иелігіндегі жерлерді сыйлаған құжатта айтылған. Келесі тізілулер Фулда аббаттығының (770 немесе 771 жыл) және Лорш аббаттығының (791 жыл) құжаттарында кездеседі, соңғысында Дейдесхайм шарап өсіру орталығы ретінде аталады. Дегенмен, ерте және жоғары орта ғасырлардағы құжаттар қаланың қазіргі орнында емес, Дейдесхайм төңірегіндегі кең муниципалдық аумақта орналасқан әртүрлі елді мекендер туралы мәліметтер береді. Көршілес Нидеркирхен-би-Дейдесхайм муниципалитеті мен оның айналасындағы франктердің зираттары кем дегенде 6-шы ғасырда жеке қоныстар болғанын көрсетеді, олардың кейбіреулері тасталып кеткен. Алғашқы құжаттағы тізілу Нидеркирхенге қатысты болуы мүмкін. Қазіргі Дейдесхайм Нидеркирхеннің жанында қашан пайда болғаны белгісіз; екі орталық князь-епископтың қамалы – Шлосс Дейдесхайм салынған кезде ғана бөлініп шықты, ал оның алғашқы куәліктері 1292 жылға дейін жетеді. Нидердейдесхайм (қазіргі Нидеркирхен) және Обердейдесхайм (қазіргі Дейдесхайм) арасындағы алғашқы нақты айырмашылық тек 13-шы ғасырда анықталды. Ерте орта ғасырларда Дейдесхайм негізінен аталған Эримберт пен оның ұрпақтарының иелігінде болды. Олардың арасында Метц графтары, Жоғарғы Лотарингия герцогтары және салиандар бар, олар Дейдесхаймда шамамен 400 жыл бойы иелік еткен, содан кейін Генрих IV (1056) және Тоскана маркграфинясы Матильда (1086) Дейдесхаймдегі иеліктерінен бас тартып, оларды Шпейер соборының шаптерлік бөліміне немесе Сент-Ги монастырына сыйлады. Одан көп ұзамай Дейдесхайм Шпейер князь-епископтарының қолына өтті және одан бері Шпейер князь-епископтығына қарасты. Ерте орта ғасырларда Дейдесхаймдегі басқа, бірақ маңызды емес иеліктер Лорш аббаттығы мен Вормс епископтығына тиесілі болды.
Дамыту
Шпейер епископтарының жазбалары куәландырғандай, Дейдесхайм тез арада экономикалық маңызы бар орталыққа айналды, оған қаржылық тұрғыдан күшті яһудилер үлес қосты, олар Дейдесхаймда синагогпен өз қауымын 1349 жылғы оба кезіндегі қырғынға дейін сақтап келді. Осы дамумен бірге қала тұрғындарының өркендеген қауымға қарсы шабуылдардан қорғауды күшейту ниеті туды, және 1360 жылы Шпейер епискобы Герхард фон Эренберг Дейдесхаймға қамал салу құқығын беріп, осы тілегін қанағаттандырды. 1395 жылы Әулие Валентин күні Богемия королі Вацлав (неміс тілінде Венцель, чех тілінде Вацлав) Дейдесхаймге қала құқығын берді. Бұл құқық – сол кездегідей – қалаға емес, қаланың иесі болған Шпейер епискобына берілді. Қамал соғыс уақытында қалаға шектеулі ғана қорғаныс бере алды. Қала 1396, 1460, 1525, 1552 жылдары, Оттыз жылдық соғыста бірнеше рет, сондай-ақ 1689 және 1693 жылдары (Тоғыз жылдық соғыс) жаулап алынды, кейде тоналып, өртке түсті.
Қазіргі заманның басында
1794 жылы француз милициясының басып кіруімен Дейдесхайм Францияға қарасты. 1795 жылы Империя әскерлері оны қайта басып алғанымен, ол көп ұзамай қайтадан Францияның құрамына кіріп, 1814 жылы Наполеонның үстемдігі құлағанға дейін француз әкімшілігінде болды. Вена конгресі белгілеген жаңа аумақтық тәртіп бойынша 1816 жылдан бастап Дейдесхайм Бавария Корольдігінің құрамына, Рейн округіне (Rheinkreis) кірді, ол 1838 жылдан бастап Пфальц (Pfalz) деп аталды. 1819 жылы Дейдесхаймның құрамдас бөлігі саналған Нидеркирхен шеткі орталығы қаладан бөлініп, сол кезден бері тәуелсіз муниципалитет болып табылады. 1865 жылы Дейдесхайм жаңа Бад-Дюркхайм – Нойштадт-ан-дер-Вайнштрассе темір жолына қосылды. 20 ғасырдың басында басқа да өнеркәсіптік жетістіктерге қол жеткізілді. 1894 жылы Дейдесхайм газ зауытын, 1896 жылы электр жарығын, 1897 жылы жергілікті электр желісін алды, ал 1898 жылы қала қоғамдық су құбырына қосылды. Бұған қоса, 19 ғасырдың соңында барлық маңызды иеліктерде телефон байланысы болды.
ХХ ғасырдан бастап
1918 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін француз әскерлері қалаға кірді. Әскер бөлімдері осында орналасты. Бұл 1930 жылдың шілдесінде Франция Рейнландтан шыққанға дейін жалғасты. 1921 жылдың тамызында Дейдесхаймның жанында үлкен орман өрті болды, оның салдарынан 300 гектар орман, оның ішінде Дейдесхайм қалалық орманының 130 гектары өртенді. Өртке қарсы күреске Дейдесхаймның 17 жастан асқан барлық ер адамдары жұмылдырылды. Өртті сөндіру үш ұзақ күн мен түнге созылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дейдесхайм бастапқыда үлкен зардаптардан құтылды, бірақ 1945 жылдың 9 наурызында, соғыс аяқталуға аздан кейін, жергілікті аурухана бомбадан зардап шегіп, тоғыз адам қаза тапты. 1945 жылдың 21 наурызында американдық әскерлер қалаға кірді, осылай Дейдесхаймда соғыс аяқталды. 1946 жылы Рейнланд-Пфальц штаты құрылғаннан кейін Дейдесхайм оның құрамына кірді және енді Баварияның бөлігі емес. 1968 жылы Дейдесхаймге «климаттық курорт» (Luftkurort) мәртебесі берілді. 1972 жылдан бері Дейдесхайм, Форст ан дер Вайнштрассе, Руппертсберг, Нидеркирхен және Меккенхайм қалаларымен бірге Дейдесхайм қауымдастығын құрады. 1989-1997 жылдар аралығында сол кездегі канцлер Гельмут Коль шақырған жоғары деңгейдегі шетелдік мемлекеттік қонақтардың сапарларына байланысты Дейдесхайм кеңінен жарияланды. Көптеген жағдайларда мемлекеттік қонақтарға «де» (Палатиндық шошқаның қарыны) тағамы ұсынылды. Кольмен бірге келген мемлекеттік қонақтар: Ұлыбританияның премьер-министрі Маргарет Тэтчер (1989 жылдың сәуірінде), Кеңес Одағының президенті Михаил Горбачев (1990 жылдың қарашасында), Канаданың премьер-министрі Брайан Малрони (1991 жылдың маусымында), АҚШ вице-президенті Дэн Куэйл (1992 жылдың ақпанында), Чехия президенті Вацлав Гавел (1993 жылдың қазанында), Ресей президенті Борис Ельцин (1994 жылдың мамырында), Ұлыбританияның премьер-министрі Джон Мейджор (1994 жылдың қазанында) және Испания королі Хуан Карлос I және королева София (1997 жылдың шілдесінде).
Қасиетті Ульрих католикалық приходы
Қазіргі уақытта Әулие Ульрих шіркеуі орналасқан жерде бұрын Әулие Марияға арналған шағын шіркеу тұрды. Бұл шағын шіркеу алғаш рет 1300 жылға қарай айтылған. 1437 және 1460 жылдар аралығында приход орталығы Нидеркирхен-бей-Дейдесхайм қаласынан Дейдесхаймға көшірілгендіктен, жаңа, кең шіркеу ғимараты қажет болды. Жаңа ғимараттың құрылысы ғасырдың ортасына дейін, шамамен 1444 жылы басталды. 1473 жылы құрылыс жұмысы мүмкіндігі шегінде аяқталды. 62,7 метр биіктігіндегі, сәл қисық мұнарасы бар Әулие Ульрих шіркеуі (Pfarrkirche St. Ulrich) – Пфальц аймағында 15-ші ғасырдың ортасында салынған жалғыз ірі шіркеу ғимараты. Дейдесхаймға қарасты және епископы Дейдесхайм қаласының иесі болған (cuius regio, eius religio) Шпейер князьдік епископтығында Реформация басымдыққа ие бола алмады. Дегенмен, ол 16-шы ғасырдың екінші жартысында Дейдесхайм ректоратын бөлу кезінде елеулі қиындықтар туғызды. Рейн өзенінің сол жағалауын француздар жаулап алғаннан кейін, Дейдесхайм шіркеуі Майнц епископтығына қарасты, бірақ кейін Шпейер епископтығына қайтарылды. 1980 жылы Шпейер епархиясындағы диакониялардың жаңа тәртібі бойынша Дейдесхайм Бад-Дюркгейм диакониясына қосылды. Діни қызметкерлердің жетіспеуіне байланысты 2006 жылдан бері Әулие Ульрих шіркеуі Әулие Маргарита (Форст) және Әулие Мартин (Руперцберг) шіркеулерімен бірлесіп, орталығы Дейдесхаймда орналасқан шіркеу бірлестігін құрады. 2007 жылдың соңында Дейдесхайм тұрғындарының 2165-і католик дінін ұстанды, бұл халықтың 56,87% құрады.
Евангелистік шіркеу
Протестанттардың Дейдесхайм халқының үлесі ұзақ жылдар бойы өте аз болды, 1788 жылы қалада бар болғаны төртеу ғана болды. 1863 жылы бұл көрсеткіш 38-ге жетті. 1874 және 1875 жылдары бұрынғы амбардың орнында протестант шіркеуі салынды. 1891 жылы оған мұнара қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қалаға келген босқындардың есебінен қаладағы протестанттардың саны да артты. 1957 жылдан бері Дейдесхайм Форст ан дер Вайнштрассе, Нидеркирхен бей Дейдесхайм және Руппертсбергпен бірге дербес приход құрады; бұрын Вахенхайм ан дер Вайнштрасседегі елді мекендер де осы приходқа қарасты. Дейдесхайм приходы Пальц евангелистік шіркеуіне (протестанттық мемлекеттік шіркеуі) қарасты және 1984 жылдан бері өз ректораты бар. 2007 жылдың соңында Дейдесхайм тұрғындарының 924-і евангелистік болып, бұл халықтың 24,27% құрады. Платаненвегтегі бұрынғы еврей зираты қаланың меншігінде. Оның ауданы шамамен 800 м² және ол ескерткіш ретінде қорғалады. 1938 жылы қиратылған 18-20 ғасырлар аралығындағы барлық 95 қабір тасы 1946 жылы қалпына келтірілді.
Консулдық өкілдік
Дейдесхайм қаласында Того Республикасының Құрметті консулдығы орналасқан.
Сент-Ульрихтің шіркеуі
Соңғы готикалық католиктік Сент-Ульрих шіркеуі 1440 және 1480 жылдар аралығында бұрынғы Әулие Мария капелласының орнына салынған. Бұл үш кемелі күмбезді бағаналы базилика және Пфальц аймағында 15 ғасырдың ортасынан жеткен жалғыз маңызды шіркеу ғимараты. Бад-Дюркгейм ауданының ескерткіштер тізілімінде бұл шіркеу Пфальцтағы соңғы готикалық сәулеттің ең маңызды куәгерлерінің бірі деп есептеледі.
Қанадағы қонақүй
Бұл қонақүй 1160 жылы цистерциандық Эустертал аббаттығының мүлігі ретінде саяхатшыларды қабылдау және қонақ ету үшін салынған. Аббаттықтың осы филиалының негізінде бүгінгі қонақүй пайда болды, оның қонақүйшілері мен жалға алушыларының тарихы 1374 жылға дейін үздіксіз сақталып келеді. Сондықтан бұл қонақүй Пфальц аймағындағы ең көне қонақүй деп есептеледі. Қазіргі таңда қонақүйді Вахенхайм шарап зауыты Weingut Dr. Bürklin Wolf басқарады.
Дейдесхайм қамалы
Дейдесхайм қамалы (Schloss Deidesheim) 13-шы ғасырда Дейдесхайм әлі Шпейер князь-епископтығына қарасты болған кезде салынған. Бұл қазіргі Дейдесхайм қаласының бастауы болған болуы мүмкін, сонымен қатар Шпейер епископтық басқару орталығы да осы қамал болды. Екі рет қиратылғандықтан, қамал маңызды құрылыс өзгерістеріне ұшырады.
Ағаш құмыралары
Мартенсберг тауы, Дейдесхаймның солтүстік-батысында орналасқан, Хайденлохер (жекеше: Heidenloch – “язықтардың ойықтары”) деп аталатын, бір кезде Дейдесхайм тұрғындарына соғыс уақытында паналауға мүмкіндік берген, қорғаныс қамалының қираған қалдықтарын сақтайды. Ол 9 немесе 10 ғасырда салынған деп саналады, бірақ мақсатына жетпеген. Бүгінгі күйреген жағдайы соғыстан емес, уақыттың өтуінен туындаған.
Дейдешаймер ауруханасы
Дейдехаймер Шпиталі – 500 жылдық тарихы бар, өзгерістерге толы қарттарға арналған уақытша тұру орны. Ол Дейдесхайм рыцары Николаус фон Бёльдің қайырымдылығымен салынды және уақыт өте келе азаматтық және әскери госпиталь ретінде қызмет етті. Екінші дүниежүзілік соғыста Шпитальге жасалған әуе шабуылында тоғыз адам қаза тапты. 1994 жылдан бері "Alt Deidesheim" кафесі "ұрпақтардың кездесу орны" ретінде оның құрамына кіреді, сондай-ақ "Ritter von Böhl" қонақ үйінің (Gästehaus) кірісі Шпитальдің игілігіне жұмсалады.
Бұрынғы мәжілісхана
Бұрынғы синагога 19 ғасырдың ортасында еврей қауымымен салынған. Нацистік Германия тұсында ғимарат таратылып, кейбір онжылдықтар бойы қойма ретінде қолданылды. 1980-жылдардың аяғында ғимарат ескерткіш ретінде қорғауға алынып, кейін Дейдесхайм қаласы сатып алды. Жаңа мыңжылдық басында жаңартылғаннан бері бұрынғы синагога мәдени шаралар өткізу үшін пайдаланылуда.
Тарихи қала әкімдігі
Тарихи қала әкімдігі (Historisches Rathaus) 1532 жылы салынған. Тоғыз жылдық соғыста ауыр зақымданғаннан кейін, ол қайтадан, бұл жолы барокко стилінде салынды. Оның екі сыртқы баспалдағы және "балдахин" атты шатыры 1724 жылы салынған. Ішіндегі тарихи кеңес залы 1912 жылы Ренессанс қайта жаңғыру стилінде безендірілген. Сол жылы терезелерге жергілікті жер иелері отбасыларының гербтары салынған витраждық әйнектер орнатылған. 1986 жылдан бері ғимаратта Шарап мәдениеті мұражайы (Museum für Weinkultur) орналасқан, оның көрмелері шарап шаруашылығының тарихын көрсетеді.
Су бұлақтары
1985 жылғы Geißbockbrunnen (Billygoat Fountain) мүсінші Гернот Румпф жасаған. Ол Дейдесхайм қала алаңында (Stadtplatz) Стадтхаледен (сөзбе-сөз "қалалық зал", бірақ шындығында іс-шаралар өткізілетін орын) қарсы жағында орналасқан және Дейдесхаймда жыл сайын Шыршалы сейсенбіде өткізілетін Geißbockversteigerung тақырыбын бейнелейді (төмендегі тұрақты шараларды қараңыз). Андреасбруннен ("Андрей фонтаны") Дейдесхайм базар алаңында (Marktplatz) 1851 жылдан бері бар және оны Людвиг Андреас Джордан мен оның туыстары сыйлаған. Ол оның әкесі Андреас Джорданның (1775–1848) құрметіне аталған, ол Дейдесхаймнің бұрынғы мэрі және Пальцинатта сапалы шарап өндірісін дамытушы. Фонтан Айзенбергтегі Gienanthsche Hütte (құю зауыты) тарапынан құйылған және итальяндық Ренессанс үлгілеріне негізделген. Königsgarten ("Корольдік бақ") орналасқан Geschichts und Brauchtumsbrunnen ("Тарих және дәстүрлер фонтаны") Дейдесхайм тарихындағы қала құқықтарының берілуі немесе Шпейер епископтығының билігі сияқты маңызды кезеңдерді көрсетеді, сонымен қатар дәстүрді сақтауға белсенді қатысатын костюмдер тобы және Kerwebuwe ("кермес жігіттері") сияқты жергілікті клубтарды құрметтейді. Фонтан мүсінші Карл Зайтер жасаған және 2003 жылы аяқталған.
Geißbockversteigerung (Бұқа шанағы көтерілу)
Geißbockversteigerung (сөзбе-сөз "Билликоз аукционы") – тарихи ойын нысанындағы халық мерекесі, ол жыл сайын Сенбілік күндерден кейінгі сейсенбіде тойланады. Мереке Дейдесхайм шегіндегі орман және шалғындық құқықтары үшін қарыздарды өтеу мақсатында Ламбрехт муниципалитетімен жасалған ескі келісіммен басталған. Осы келісімге сәйкес Ламбрехт жыл сайын қозы тапсыруға міндетті болған, ол аукционға қойылып, түскен қаражат Дейдесхаймның қажеттіліктеріне жұмсалатын. Бұл тарихи жағдай уақыт өте келе халық мерекесіне айналды.
Жүзімдіктер
Deidesheim жүзімдіктері Пфальц шарап өсіру аймағына, сондай-ақ Mittelhaardt Deutsche Weinstraße шарап өсіру аймағына (Anbaubereich) жатады. Жергілікті жүзімдіктердің атаулары жер учаскелерінің орналасуын және шекараларын сипаттайтын меншік құжаттарында тіркелген. Дейдесхайм, Нидеркирхен, Форст және Руппертсберг шекараларында 170 шарап өсіру орны мен әртүрлі көлемдегі жер учаскелері болғандығы белгілі; олар қазіргі муниципалдық шекаралардан ішінара асып кеткен (олар 1829 жылға дейін белгіленбеген). 1971 жылы Рейнланд-Пфальц шарап заңына енгізілген өзгерістермен Дейдесхайм жүзімдіктері қайта ұйымдастырылды. Бүгінде он бір «бірден-бір орналасқан жер» – Einzellagen – және бір шарап жасау аймағы – Weingroßlage бар: Einzellagen – Grainhübel, Herrgottsacker, Hohenmorgen, Kalkofen (көкіше пеш деген мағынаны беретін таңғаларлық атау), Kieselberg, Langenmorgen, Leinhöhe, Letten, Mäushöhle, Nonnenstück және Paradiesgarten; Weingroßlage – Хофстюк деп аталады. Барлығы Einzellagen ауданы 523,58 га құрайды; ал Weingroßlage, оған басқа аймақтардағы көптеген Einzellagen да кіреді, 1 401 га аумақты қамтиды. Geheu, Hahnenböhl, Kränzler, Reiß, Rennpfad, Vogelsang және Weinbach сияқты атаулар қайта ұйымдастырудан кейін қолданылмайды.
Жүзім өсіру тарихы
Үйге қоныстанған жүзім пайда болғанға дейін, Дейдесхайм маңындағы аймақта жабайы жүзім өскен. Мұны Дейдесхаймның солтүстігінде, Унгштайн [de] жанында табылған шамамен 4 500 000 жыл бұрынғы жүзімнің қалдықтары куәландырады. Дегенмен, Орта Еуропада шарап жасау христиан дәуірінің басында ғана басталғаны белгілі. Бұл кезде Дейдесхаймда да шарап жасалған-жасалмағаны болжамдардың саласы: Rhein Neckar Fernsehen.
Дейдешаймер Хоф
"Deidesheimer Hof" қонақ үйі, бір кездері көрнекті шеф-аспаз Манфред Шварц басқарған "Nobelrestaurant Schwarzer Hahn" мейрамханасымен бірге, ең алдымен бұрынғы Федералды канцлер Гельмут Кольдің осы жерге жиі мемлекеттік қонақтарды шақырып, той-думандар ұйымдауымен танымал. Маргарет Тэтчер, Михаил Горбачев және Борис Ельцин сияқты көптеген мемлекеттік басшылар дәстүрлі Пфальц тағамы – Saumagen (шошқаның ішегінен жасалған сорпа) тағамын осы жерде танысты. 2001 жылы "Deidesheimer Hof" 1996 жылы енгізілген жүйе бойынша Рейнланд-Пфальц аймағындағы екінші бес жұлдызды қонақ үй атанды.
Reichsrat von Buhl шарапханасы
Шарапхананың негізін қалаушы Франц Петер Буль (1809–1862) болды; 1849 жылы ол «Иордандық бөліс» деп аталатын мұраны бөлу арқылы құрылды (жоғарыдағы шарап өсіру тарихына қараңыз). Бүгінде шарап зауыты шамамен 52 гектар жүздік алқапты өңдейді, оның көп бөлігі Дейдесхайм және Форст шекараларында орналасқан, сонымен қатар VDP мүшесі болып табылады. 1989 жылы шарапхана жапон инвесторларына жалға берілді. 2005 жылдан бері Niederberger Group-қа тиесілі.
Geheimer Rat Dr. von Bassermann-Jordan шарапханасы
Бұл шарап шаруашылығының іргетасын Андреас Джордан (1775–1848) қалады, ол өз идеяларымен Палатин сапалы шараптарын өндіру мен сатуға үлкен үлес қосты. Бүгінде шарап зауыты шамамен 42 гектар жүзімдік алқапты өңдейді, оның ішінде Дейдесхайм және Форст шекараларындағы көптеген учаскелер бар. Шарапхана VDP мүшесі болып табылады; 2002 жылы оны Нейштадт кәсіпкері Ахим Нидербергер сатып алып, қазір оның бизнес тобының құрамына кіреді.
Леопольд фон Виннинг шарапханасы
Шарапхана «Jordansche Teilung» деп аталатын бөліс арқылы құрылды (жоғарыда шарап өсіру тарихына қараңыз); оның алғашқы иесі және негізін қалаушысы Кобленц қаласынан Фридрих Дейнхард (1812–1871) болды, ал оның әкесі Иоганн Фридрих Дейнхард «Deinhard» фирмасын құрған еді. Шарапхана Deidesheim, Ruppertsberg және Forst шекараларында шамамен 40 гектар жүзімдіктерге ие және VDP қатарына кіреді. 2007 жылдың соңынан бері ол «Niederberger Group» компаниялар тобына тиесілі.
Дейдесхайм секторы
Осы бизнесте, бұрын тек жүзім шаруашылығымен айналысқан, Клаус Рейс Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін әкесі Йоханнес құрған бөтелке сатудың көтерме саудасымен қатар, сект шарабын сақтау қоймасын салуға кірісті. Бұл сект шарабын сақтау қоймасы қазір Дейдесхайм төңірегіндегі 6 гектар өз жүзімдіктерін өңдейді және сект шарабын жасау үшін қажетті шикі шараптың басым бөлігін жақын жердегі шарап зауыттарынан алады. Ол Немец сект қауымдастығының мүшесі және Рейс отбасының меншігінде.
J. Biffar & Co. GmbH
Бұл компания Германияның қантталған жемістерді өндіретін соңғы өндірушілерінің бірі, олар тәттілер мен пралинелер жасауға қолданылады. Оны 1890 жылы қанттау процесімен көп айналысқан Йозеф Биффар құрды. Компаниямен VDP мүшесі Josef Biffar шарапханасы [de] байланысты.