Кіріспе
Иісі аз пияз – иісі күшті болмайтын пияздың бір түрі. Олардың жұмсақтығы басқа пияз сорттарымен салыстырғанда күкірт мөлшерінің аздығымен және судың көптігімен байланысты.
A sweet onion is a variety of onion that is not pungent. Their mildness is attributable to their low sulfur content and high water content when compared to other onion varieties.
Құрама Штаттарда пайда болған
АҚШ-тың тәтті пиязы ХХ ғасырдың басында бірнеше жерде пайда болды. Видалия пиязын алғаш рет 1930 жылдардың басында Грузия штатының Видалия қаласының жанында өсірген. Бүгінде бұл атау Грузия штатының заңдарында және АҚШ Федералды ережелер кодексінде белгіленгендей, Грузия штатының 20 округтік өндіріс аймағында өсірілетін пиязды білдіреді. Оңтүстік Техас 1980 жылдардың басында Техас А&М университетінің бау-бақша профессоры доктор Леонард М. Пайк арқылы 1015 пиязын алған. 1015 пиязының аты оның ең қолайлы егілу күніне, 15 қазанға байланысты. Тек Техастың Оңтүстігіндегі Рио-Гранде аңғарында өсірілетін бұл ірі, құнды пияз он жылдық жан-жақты зерттеулер мен сынақтардан және миллион долларлық шығындардан кейін дамытылды. Нәтижесінде Техас "Миллион долларлық сәби" деген лақап атпен жұмсақ, өте тәтті пиязға қол жеткізді. Пияз Техастың жетекші көкөніс дақылы болып табылады. Штат көбінесе тәтті сары сорттарын өндіреді. 1997 жылы тәтті пияз Техастың ресми штат пиязы ретінде қабылданды. Уолла-Валла тәтті пиязы Уолла-Валла округі, Вашингтон штатында өсіріледі, оның аты сол округтан алынған. Оның дамуы 1900 жыл шамасында, осы аймаққа қоныс аударған француз әскері Питер Пьери Корсика аралынан тәтті пияз тұқымын Уолла-Валла аңғарына әкелген кезде басталды. Бұл тәтті пияз әр жылғы өнімнен тәттілігімен, ірілігімен және дөңгелек пішінімен ерекшеленетін пиязды іріктеп, қайта егу арқылы дамытылды. Бұл Вашингтон штатының ресми көкөнісі болып табылады. Губернатор Кристин Грегуар 2007 жылы оны штаттың ресми көкөнісі деп жариялаған "пияз заңына" қол қойды.
АҚШ-тың басқа сорттары
Императорлық аңғардағы тәтті пияз Императорлық аңғардан, Калифорнияның оңтүстігіндегі алыс жерден келеді. Бұл тәтті пияз өсірудің жетекші аймақтарының бірі, бірақ олар тек сәуірдің соңынан маусымға дейін қолжетімді. Карзалия тәтті пиязы – Нью-Мексико штатының Колумбус қаласындағы Carzalia Valley Produce өсіретін тәтті пияздың бір түрі. Sunbrero (Техас) тәтті пиязы Техаста өсіріліп, Флорида штатының Мельбурн қаласындағы Sweet Onion Trading Company компаниясымен таратылады. Sweetie Sweet – Невада штатының Еррингтон қаласындағы Мейсон аңғарында өсірілетін тәтті пияздың түрі. Sweetie Sweet пиязын қыркүйектен қаңтардың соңына дейін базарларда табуға болады. Гленнвилл тәтті пиязы Гленнвилл, Джорджия штатының Татнэлл округінде өсіріледі. Mattamuskeet Sweets – Солтүстік Каролинаның шығысында, әсіресе шығыс Бофорт және Хайд округтерінде өсірілетін тәтті пияздың бір түрі. Бұл сорт Каролина жағалауының тұрғындары арасында тамаққа дайындау және жеу үшін танымал, және ол Хайд округінің орталық бөлігіндегі Маттамускейт көлінің құрметіне аталған. Мауи пиязы – Гавай аралында өсірілетін пияздың кіші сорттарының бірі. Олар "Kula grown" тауарлық белгісімен саудаға түседі. Пекос пиязы – Техас штатының Пекос аңғарында өсірілетін тәтті пияз.
Бермуда пияздары
Бермуд пиязы – Бермуд аралында өсірілетін тәтті пияздың бір түрі. Тұқымдары 1888 жылға дейін Канар аралдарынан әкелінді. Бермуданың өмірінде АҚШ-қа пияз экспорттау осылай маңызды рөл атқарды, бермудалықтар өздерін «пияз» деп атай бастады. Тексас штатынан шыққан тәтті пияз Бермуд сорттарын көптеп ығыстырды.