Кіріспе

Mynydd Carningli – Уэльстегі Пемброкшир қаласының Ньюпорт қаласына жақын орналасқан Пресели тауларындағы тау. Онда тарихқа дейінгі және тарихи қалдықтар бар.

Топография

Карнингли (немесе Карн Ингли) биік. Жағалауға жақын орналасқан, ол айналағы жерді билеп тұрады. Оған көтерілу оңай, бірақ шыңы тасты және оңтүстік және шығыс беткейлерінде тік құмды беткейлер бар. Бұл биологиялық SSSI болып табылады.

Карнингли төбелі

Саммитте үлкен және айқын археологиялық орын бар; Батыс Уэльстегі ең ірі төбелік бекіністердің бірі. Бұл төбелік бекініс, әдетте Темір дәуіріне жатқызылады және б.з.д. бірінші мыңжылдыққа қатысты деп есептеледі. Оның ауданы шамамен 4 гектар, ал көлемі шамамен 400 м x 150 м. Карнинглидің төменгі беткейлері Қола дәуіріндегі қоныстардың іздерімен жабылған (Пирсон 2001), сондықтан төбелік бекіністің кейбір элементтері одан да көне болуы мүмкін. Уэльстегі ең үлкен бекінілген орындардың бірі болмаса да, ол әрине, ең күрделілерінің бірі, себебі ол табиғи қорғаныс ретінде пайдаланылған көптеген тас қабырғалар, табиғи тау жартастары және құмды беткейлерді қамтиды. Қабырғалардың ішкі және сыртқы жағында террасалы жайлаулар, дөңгелек және тікбұрышты үйлер орналасқан. Сайттың солтүстік-шығыс бөлігінде шамамен 25 дөңгелек үй орналасқан. Екінші жағында қабырғалармен бөлінген үш жайлау бар. Таудың шығыс беткейіндегі құмды беткейдің астында тағы екі үлкен қорғаныс қабырғасы бар. Жоспар тек Хоггтың 1973 жылғы жұмысы, ол Фиггиспен толықтырылған. Хоггтың сөзіне сүйенсек, кейбір қорғаныс қабырғалары мен қабырғалар қасақана қиратылған, ол мұны «Уэльсті басып алғаннан кейін Рим басқыншыларының жүйелі қиратуының куәсі» деп атады. Төбелік бекіністе толыққанды қазба жұмыстары жүргізілмеген. Карнинглиде қоныстанған тайпаның экономикасы, басқа да биік жердегі қорғалған орындар сияқты, көшпенді мал шаруашылығымен байланысты болған. Бұл орын өте ашық, сондықтан ол тек маусымдық тұруға арналған болуы мүмкін. Сайт Сиан Ристің «Cadw Guide to Ancient and Historic Wales» (1992) және Н.П. Фиггистің «Тарихи алдындағы Пресели» (2001) еңбектерінде сипатталған.

Қасиетті қауымдастық

Аңыз бойынша, V ғасырда жергілікті әулие Брайнах тыныштық іздеу үшін, дұға ету және "періштелермен сөйлесу" үшін шыңға көтерілетін болған. Кейбір көне мәтіндер мен карталарда тау Карн Енгли немесе Карнегли деп аталады, бұл, әдетте, Карн Энгилаудың бұрмалануы болып саналады. Қатаң алғанда, бұл "періштелердің жартасты төбесі" деп аударылады. Дегенмен, атаудың осы түпнұсқасы баршаға бірдей қабылданбаған.

Жергілікті әдебиет

Брайан Джонның өзі жариялаған сегіз томдық "Ангел тауы сагасы" Плас Инглидің Марта Морган мырзасының өмірін баяндайды. Бұл кітаптар 2001 және 2012 жылдар аралығында жарық көрген. Тау – қаһарманның жеке қадамы.

Өнеркәсіп

Бір кезде Карнинглиде шағын "тау теміржолы" болған, ол кішкентай карьерден Cilgwyn Road-тағы ұсақтау орнатылысына дейін сынған тасты тасымалдайтын. Темір жолдың кейбір ұйықтары әлі де шөпте табылады, бірақ қалған жалғыз іздер – кабельдік барабанды ұстаған екі тас тіреу. Кабель жүк тасыған вагондардың төмен құлауын бақылап тұру үшін, содан кейін бос вагондарды қайта жоғары көтеру үшін қолданылды. Бұл шағын кәсіпорын 1930 жылға дейін тоқтатылды.